Schilderij als inspiratie voor auteurs en musici

Wat hebben auteurs als onder andere Terry Pratchett, Elizabeth Hand, Robert Rankin, Harry Eiss en  de band Queen met elkaar gemeen? Zij zijn allen geïnspireerd door een schilderij van Richard Dadd, The Fairy Feller’s Master-Stroke, dat te bewonderen valt in de Tate Gallery in Londen.

Ik ben al jaren geïntrigeerd door het gelijknamige nummer van Queen, in de periode dat zij zich met eigenzinnige muziek bezighielden en nog niet verworden waren tot het commerciële gedrocht van de periode na Bohemian Rhapsody. De tekst is geheimzinnig en wonderlijk, de muziek is fris en sprankelend en klinkt ruim veertig jaar na het uitbrengen nog verrassend fris.

Richard Dadd
Wie was deze man? Hij werd op 1 augustus 1817 geboren in het plaatsje Chatham in het Engelse Kent. Op zijn 13e verhuisde hij naar Londen, in 1837 werd hij toegelaten op The Royal Academy of Art. Zijn talent viel meteen op en al in zijn eerste jaar won hij enkele prijzen. Kort daarop kreeg hij zijn eerste betaalde opdrachten.
Zijn schilderijen gingen vaak over elfen en mythologie, als kunstenaar werd hij ingedeeld bij “The Fairy School”.

Tijdens een reis naar Egypte raakte hij in de ban van de waterpijp. Na een dag of vijf van vrijwel ononderbroken roken daarvan kreeg hij last van wanen. In de periode daarna werd zijn gedrag steeds minder voorspelbaar, hij werd ook agressief. Tijdens een reis naar Rome kreeg hij de onstuitbare drang om de paus aan te vallen tijden een van diens publieke optredens. Hij werd onderzocht en kon ternauwernood voorkomen dat hij gedwongen werd opgenomen.
Hij ging met zijn vader naar het Engelse Cobham om zijn geest weer op orde te krijgen. Dat liep helemaal fout. Tijdens een wandeling in het bos vermoordde hij zijn vader en takelde het lichamelijk overschot vervolgens gruwelijk toe. Het bleek ernstig mis te zijn met hem en hij werd opgenomen in het Bethlem Hospital. Het bleek dat hij een bipolaire stoornis had.

Zijn artsen stimuleerden hem om het schilderen weer op te pakken. Dat ging hem goed af, zijn beroemdste werken schilderde hij gedurende zijn opname. Het schilderij The Fairy-Fellers Master Stroke wordt gezien als zijn meesterwerk. Het doek meet slechts 53 bij 38 centimeter en toch heeft hij er negen jaar over gedaan, en het was volgens hem toen nog steeds niet af. Rechtsonder is nog een deel te zien dat nauwelijks is ingevuld, relatief leeg oogt.
Het is zo gedetailleerd dat hijzelf een vergrootglas nodig had voor de details. Door de dikke verflagen wekt het de indruk driedimensionaal te zijn.

Dit meesterwerk heeft hij hij getracht te verklaren in de gids “Elimination of a Picture and its subject – called The Feller’s Master Stroke”.

the-fairy-fellers-master-stroke

Het schilderij van Richard Dadd, een inspiratiebron voor velen

Bron van inspiratie
Het doek blijkt voor velen een bron van inspiratie te zijn (geweest). De band Queen, met hun artistieke scholing is al genoemd. Maar er zijn ook auteurs voor wie het doek een inspiratiebron is geweest. Enkele voorbeelden:

de-vrijgemaakte-ortjes

 Terry Pratchett – The Wee Free Man vertaald als De vrijgemaakte Ortjes  Ik citeer: “Het schilderij waar Tiffanie in dit boek in ‘naar binnen gaat’ bestaat echt. Het heet The Fairy Fellers’ Master-Stroke [zoiets als ‘De Meesterslag van de Elfse hakker’ – vert.], is van Richard Dadd en het hangt in de Tate Gallery in Londen. Het meet ongeveer 53 bij 38 centimeter. Het heeft de schilder negen jaar gekost om het af te maken, halverwege de negentiende eeuw. Ik weet geen beroemder ‘elfenschilderij’ te bedenken. Het is werkelijk heel vreemd. Zomerhitte sijpelt eruit”.

mortal-love

Mortal love – Elizabeth Hand
In the Victorian Age, a mysterious and irresistible woman becomes entwined in the lives of several artists, both as a muse and as the object of all-consuming obsession. Radborne Comstock, one of the early twentieth century’s most brilliant young painters, is helpless under her dangerous spell.

the-witches-of-chiswick

Links: Robert Rankin – The witches of Chiswick

 

Rechts: Harry Eiss – The fairy feller’s master-stroke

the-fairy-feller's master-stroke

Neil Gaiman schreef over dit schilderij een artikel zie http://moreintelligentlife.com/content/arts/anonymous/gaiman?page=full

De tekst van het gelijknamige nummer van Queen: 

He’s a fairy feller
The fairy folk have gathered round the new moon shine
To see the feller crack a nut at nights noon time
To swing his ace he swears, as it climbs he dares
To deliver…
The master-strokePloughman, “waggoner will”, and types
Politician with senatorial pope – he’s a dilly-dally-o
Pedagogue squinting, wears a frown
And a satyr peers under lady’s gown, dirty fellow
What a dirty laddio
Tatterdemalion and a junketer
There’s a thief and a dragonfly trumpeter – he’s my hero
Fairy dandy tickling the fancy of his lady friend
The nymph in yellow “can we see the master-stroke”
What a quaere fellow Soldier, sailor, tinker, tailor, ploughboy
Waiting to hear the sound
And the arch-magician presides
He is the leader
Oberon and titania watched by a harridan
Mab is the queen and there’s a good apothecary-man
Come to say hello
Fairy dandy tickling the fancy of his lady friend
The nymph in yellow
What a quaere fellow
The ostler stares with hands on his knees
Come on mr. feller, crack it open if you please


Bronnen: Wikipedia, Queen en diverse losse artikelen

Share

Geef een reactie