Wacht tot het voorjaar, Bandini – John Fante

Wacht tot het voorjaar, Bandini Boek omslag Wacht tot het voorjaar, Bandini
John Fante
Roman
Meulenhoff
1938
Hardcover
196
Mea Flothuis

De hoofdpersonen van Wacht tot het voorjaar, Bandini zijn de jongen Arturo Bandini en zijn familie, die een hopeloos leven leiden in een stadje in Colorado. Arturo's vader, de Italiaanse immigrant Svevo Bandini, is voortdurend vervuld van grootse plannen, waar de gaten in zijn schoenen echter niet mee te dichten zijn. De rusteloze Svevo loopt zelfs weg om een relatie te beginnen met een welgestelde weduwe, maar die is slechts van korte duur en Svevo keert gedesillusioneerd naar huis terug. Met veel humor, oog voor tragiek en emotionele betrokkenheid beschrijft Fante een kleine groep ontheemden die op vreemde bodem door het leven stuntelt.

John Fante (1909-1983) was een Amerikaans schrijver van Italiaanse komaf, en een tijdgenoot van o.a. William Faulkner en Scott Fitzgerald. Hij schreef korte verhalen, romans en filmscenario's. Pas laat in zijn leven werd hij echt ontdekt. Wait Until Spring, Bandini en Ask the Dust zijn beide succesvol verfilmd.


Het moeizame leven van een immigrantengezin
“Hij liep tegen de diepe sneeuw te schoppen. Alles stond hem tegen. Hij heette Svevo Bandini en hij woonde drie blokken verderop in de straat. Hij had het koud en er zaten gaten in zijn schoenen. Die ochtend had hij de gaten van binnen gedicht met stukken karton van een macaronidoos. De macaroni uit de doos was niet betaald. Daar had hij aan gedacht toen hij het karton in zijn schoenen legde.”

Een eerste alinea om u tegen te zeggen. De belangrijkste thema’s van Wacht tot het voorjaar, Bandini van John Fante zijn meteen duidelijk: armoe, wanhoop, trots, vergeefsheid, de voornaamste ingrediënten uit het leven van de familie Bandini.

De belangrijkste persoon in Wacht tot het voorjaar, Bandini is Arturo Bandini, zoon van Svevo, Italiaans immigrant, geboren en opgegroeid in de armoedige regio Abruzzen. In Amerika lacht het leven hen bepaald niet toe. Svevo is metselaar en heeft in het ’s-winters ijskoude Colorado geen werk. De zomers duren te kort om de opgelopen schade in te halen. Het is armoe troef. Het gezin leeft op de pof, het eten is erg karig en eenzijdig.
Doch het ligt niet alleen aan die omstandigheden. Svevo is een gokker en drinkebroer die zijn geld er doorheen jaagt in de zeldzame perioden dat hij wat bij elkaar heeft weten te sprokkelen.

Hij doet zijn gezin enorm tekort. Zijn drie kinderen hebben dat nauwelijks door, te jong. Alleen Arturo lijkt er enig besef van te hebben. Het grootste probleem voor Svevo is zijn vrouw, Maria. Zij weet donders goed wat er aan de hand is maar is te onderdanig om er veel aan te kunnen doen. De positie van een Italiaanse vrouw in de jaren dertig bood die ruimte vermoedelijk niet eens. Zij heeft religie als steunpilaar, haar rozenkrans is haar steun en toeverlaat.
Het toch al roerige leven van het gezin Bandini komt op zijn kop te staan als vader op een kwade dag niet meer thuiskomt. Het lijkt erop dat hij een drastisch besluit heeft genomen, zijn heil elders heeft gezocht.

Het verhaal wordt grotendeels verteld vanuit het perspectief van Arturo. Eigenlijk een rotjong dat het op school niet goed doet, zijn broertjes treitert als hem dat zo uitkomt, zijn moeder laat aanmodderen als zij er alleen voor staat. Het enige waarvoor hij lijkt te leven is een meisje op wie hij vreselijk verliefd is. Het is niet wederzijds, dat laat zij duidelijk weten. En toch blijft hij hopen. Het loopt met die liefde dramatisch af.
Arturo blijft in gedachten zijn vader trouw, die arme en tegelijk stoere metselaar met al zijn tekortkomingen. Nog een thema in Wacht tot het voorjaar, Bandini: de familieband die ook onder miserabele omstandigheden intact blijft.

Het lijkt alleen maar ellende en qua omstandigheden klopt dat beeld. Doch de manier waarop John Fante dat beschrijft heeft ook een zekere lichtheid. Humor is volop aanwezig voor wie er oog voor heeft, en is af en toe tragikomisch, zoals de aanstellerij van Arturo als hij aan het meisje van zijn dromen denkt.

Het is een boek dat opvalt door het taalgebruik. Krachtig, kernachtig en toch beeldend. Fante heeft een goed oog voor de tragiek van het leven van dit gezin, beschrijft de personen zodanig dat je ongemerkt met hen gaat meeleven. Voor hun beslissingen, keuzes, daden, nalaten, kun je eigenlijk altijd begrip opbrengen, zeker als Fante  bij gelegenheid ook meerdere kanten van dezelfde medaille laat zien.
Zoals: is Svevo ervandoor met een rijke weduwe en laat hij zijn gezin barsten (vanuit perspectief Maria) of doet hij juist zijn stinkende best om een beter leven te bereiken (vanuit perspectief Svevo)? Lees het en oordeel zelf, Fante zal de lezer niet lastigvallen met zijn morele inzichten.

Wacht tot het voorjaar, Bandini is los te lezen, het vervolg Vraag het aan het stof borduurt hierop voort.

De roman wordt afgesloten met een impressie van het leven van de auteur, zijn inspiratiebronnen en de auteurs die door hem zijn geïnspireerd. Het is een flinke rij illustere namen geworden, een appendix die belangwekkend en evenzeer lezenswaard is.

 

 

 

 

 

Share

Geef een reactie