Hoe lees ik? – Lidewijde Paris

Hoe lees ik? Boek omslag Hoe lees ik?
Lidewijde Paris
Non-fictie
Nieuw Amsterdam
2016
Paperback
286


Wat is nu eigenlijk literatuur en hoe werkt het? Het mooie is dat iedereen daar een eigen idee over heeft, iedereen leest vanuit zijn eigen ervaringen en is op zoek naar zijn eigen antwoorden. Toch zijn er wel een paar aanwijzingen die elke lezer kunnen helpen een tekst eens anders te lezen. Hoe lees ik? staat vol met dat soort suggesties, aan de hand van zinnen, alinea's, verhalen en romans. Van de Max Havelaar via De zwarte met het witte hart naar David Mitchell. Het eindigt bovendien met allerlei tips voor leesclubs, boekhandelaren, scholen, beginnende schrijvers en alle andere lezers.


Stimulerende opfriscursus
In mijn schooltijd heb ik heel wat docenten Nederlands versleten. Enerzijds komt dat door de ruime omweg die ik nodig had om bij mijn doel te geraken, anderzijds doordat er geen continuïteit in zat; elk jaar een ander en in een enkel jaar zelfs twee. Qua lessen in literatuur heb ik uiteenlopende ervaringen; nu ik Hoe lees ik? Van Lidewijde Paris heb gelezen besef ik weer hoe groot de stimulerende en inspirerende invloed van een deskundige liefhebber kan zijn en die ik in mijn schooltijd graag vaker had willen ervaren.

De herinneringen aan de meeste leraren Nederlands zijn al ver weggezakt. De enkeling die ik mij wel herinner was wel inspirerend. Het beste voorbeeld: een excentrieke man, kon tijdens de lessen de vreemdste dingen doen, maar een kei als het op inspireren aankwam. De manier waarop hij gedichten voordroeg, enthousiasmerend voorlas uit allerlei literaire werken was al bijzonder, daarnaast slaagde hij er ook in om op onderhoudende wijze de theorie te behandelen. Een goede basis was gelegd, maar in de jaren daarna had ik helaas vooral te maken met routineus hun lessen afdraaiende uitgeblusten.
En dan komt er een boek uit dat je een tijdje links laat liggen, andere prioriteiten, dat weer eens een mooie bron van inspiratie blijkt te zijn. Hoe lees ik? gaat vooral over de manier waarop de auteur Lidewijde Paris met teksten omgaat.

Zij behandelt theoretische onderwerpen zoals thema en motief, beeldspraak, perspectieven, vertellers en tijd. De diepgang in behandeling van de theorie is wisselend, maar volstaat in het algemeen voor degenen die thuis zijn in de materie. Het is een handige opfriscursus voor hen bij wie de theorie mogelijk wat is weggezakt.
De kracht van Hoe lees ik? zit echter vooral in de keuze en de behandeling van de voorbeelden. De teksten en fragmenten zijn gevarieerd en bijzonder nuttig en van toegevoegde waarde. Een uitstekende manier om de theorie tot leven te brengen!

Lidewijde Paris maakt er deels een persoonlijk verslag van. Waar mogelijk beschrijft zij de manier waarop zij met teksten omgaat, het is de werkwijze van een professional. Alert op verbanden, signalen, opvallende terzijdes et cetera. Het is een onvermijdelijke attitude als je al zo lang in het vak werkt, een ingesleten manier van werken. Dat zij daarnaast teksten als “gewoon” lezer kan waarderen is dan mooi meegenomen.

De titel Hoe lees ik? moet in dit verband dan ook letterlijk worden genomen. Het is een mooi inkijkje in de manier waarop zij met teksten bezig is, een heel persoonlijke manier. Zij dringt haar werkwijze echter niet op aan de lezer. Eenieder moet / mag op geheel eigen wijze (blijven) lezen, het voornaamste wat zij beoogt is gereedschappen beschikbaar te stellen die de lezer in staat stellen meer uit teksten te halen. En als dat je leesplezier vergroot is dat mooi meegenomen!
Zij daagt de lezer uit door teksten te behandelen en daarover vragen te stellen, gevolgd door hetgeen zij zelf uit deze teksten heeft gehaald. Soms zijn dat echte eye-openers.
Het boek sluit af met enkele boekentips en vragen over die boeken teneinde het “geleerde” in praktijk te brengen. Een inspirerende lijst.

Hoe lees ik? is een boek dat enerzijds de kennis weer eens opfrist, anderzijds is het enorm stimulerend en inspirerend om met haar tips aan de slag te gaan. Een handboek waar menig recensent zijn voordeel mee kan doen, en misschien wel een moetje voor iedereen (vooral amateurs) die zich als zodanig wil beschouwen.

4 gedachten over “Hoe lees ik? – Lidewijde Paris

  1. Je hebt helemaal gelijk over de al en niet goede invloed van leraren op de middelbare school. Ik had het geluk een super leraar Nederlands te treffen, die mij ontzettend veel prachtige boeken heeft aangedragen. Je kunt wel stellen dat door hem de basis werd gelegd voor mijn tot heden voortdurend leesgedrag. Vervolgens had ik ook een heel inspirende leraar Engels, die totaal enthousiast hele stukken uit Shakespeare voordroeg en die heeft mij ook aangezet tot aanvankelijk Oscar Wilde en Aldous Huxley, etc. Ik zag hem nog een keertje toen ik met mijn moeder in de wachtkamer bij een arts zat en hij was een heel oud mannetje geworden, maar ik herkende hem meteen. Ik heb hem toen verteld hoe ik me hem nog altijd herinner wanneer ik iets uit Shakespeare geciteerd hoor en dat ik nooit zijn Brutus voordracht uit Julius Caesar heb vergeten. Dat deed hem veel plezier te horen!
    Trouwens, ik was een jaar of wat geleden bij een lezing van Lidewij Paris voordat David Mitchell ging optreden. Zij doet haar voordrachten heel erg leuk en ze is sowieso een heel leuk mens.

    • Daar heb je dan mooi mee geboft. Het gekke is dat het gebrek aan inspirerend vermogen bij mijn leraren mij niet in het minst heeft geremd om interesse in lezen te houden en zelfs te vergroten. Van mijn omgeving moest ik het ook niet echt hebben, hoewel mijn schoolvrienden in het algemeen wel de lezende types waren. Toch heb ik het gevoel dat ik de literaire wereld in mijn jeugd vooral op eigen houtje heb moeten ontdekken.
      Ik zal in de gaten houden of en wanneer zij in de buurt is.

  2. Ik las altijd veel vanaf het moment dat ik kon lezen. Maar las nooit gestructueerd totdat ik die goede leraren op de middelbare school kreeg.

    • Ik heb iets over mijn kinderjaren geschreven, in leesgeschiedenis (onder Over mij). Ik las ook al boeken zodra ik kon lezen. Jarenlang veel en van alles, doch door (vrijwilligers)werk en studie heel lang te weinig tijd voor gehad. Pas de laatste jaren gaat dat beter en ik richt mij nu veel meer op boeken waar je de tijd voor moet nemen. Besef wel dat ik ten opzichte van veel anderen nog veel in te halen heb en dat is een heerlijk vooruitzicht.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit:
Spring naar toolbar