Commissaris Montalbano – Andrea Camilleri

De boeken van Andrea Camilleri met Commissaris Montalbano behoren tot mijn favoriete reeksen. Over de schrijver wellicht een andere keer wat uitgebreider, maar in het kort: het is een Italiaan, geboren in 1925. In 1944 begon hij aan een studie literatuur, zonder deze af te maken. Hij heeft wel altijd gedichten en korte verhalen geschreven. Hij heeft voornamelijk in de culturele hoek gewerkt, televisie, theater en films. Na een aarzelende start kwam zijn schrijversloopbaan pas in de jaren negentig echt op stoom. Wat je noemt een laatbloeier als schrijver.

Zijn plots zijn intelligent en complex en hij verwerkt nogal wat historische verwijzingen in zijn boeken. De toon is licht en luchtig en de lach is nooit ver weg, hoe serieus de onderwerpen ook zijn.

Maar wel succesvol: hij heeft zijn eigen fanclub, vernoemd naar de fictieve woonplaats van Salvo Montalbano: http://www.vigata.org/

Wie is Montalbano?
Camilleri heeft zijn hoofdpersoon vernoemd naar Manuel Vázquez Montalbán, wellicht bekend van de boeken van zijn protagonist Pepe Carvalho. Hun culinaire voorkeuren is de belangrijkste overeenkomst tussen Montalbano en Carvalho. En: Montalbano leest graag de boeken van Montalbán als hij weer eens niet kan slapen of vast zit in een onderzoek.

Montalbano is commissaris van politie en geeft een heel eigen invulling aan zijn rol. Gaat zijn eigen gang, is vasthoudend, intelligent en heeft overal connecties. Het interesseert hem geen zier hoe zijn collega’s over hem denken en gedraagt zich vaak erg bot. Maar hij komt ermee weg, hij heeft een klein hartje en wat misschien wel belangrijker is: hij boekt resultaten. Hij komt tot rust op zijn kleine privéstrand en tijdens het zwemmen.

Montalbano privé
In de eerste delen van de reeks is Montalbano niet getrouwd. Hij heeft een lange afstands lat relatie met Livia, een fraai stel dat een heel eigen invulling geeft aan dat begrip: als ze apart zijn is hun band hecht en het verlangen om elkaar te zien heel groot, als ze samen zijn kunnen ze haast niet verder van elkaar verwijderd zijn.
Voorbeeld: ze zien elkaar weer eens maar Montalbano is bezig met een onderzoek. Als hij stilletjes vertrekt om zijn onderzoek voort te zetten suggereert hij Livia om de tempels te bezoeken. Zij vertrekt en laat een briefje achter:

“Dat de tempels prachtig zijn weet ik. Sinds ik je ken heb je me al een keer of vijftig gedwongen ze te bezichtigen en daarom kun je me er zuil voor zuil mee de pot op. Ik ga mijn eigen weg en weet niet wanneer ik terugkom”.

Het laat zich raden, het afscheid is maar voor even.

Meestal woont hij alleen. Hij heeft wel een huishoudster, Adeline, met wie hij een bijzondere verhouding heeft. Hun manier van communiceren is opmerkelijk, maar zij kunnen niet zonder elkaar. Adeline zorgt ervoor dat de koelkast altijd gevuld is met iets heerlijks; zij lijkt altijd aan te voelen wat de lekkerbek Montalbano nodig heeft. Eigenlijk is zij meer een strenge, typisch Italiaanse, moeder dan een huishoudster. Beiden voelen zich er goed bij.

Montalbano in perspectief
Dat hij volstrekt eigenzinnig en kleurrijk is moge duidelijk zijn. De toon van Camilleri is nogal luchtig en nonchalant. Moorden zijn een fact of life, corruptie hoort bij het leven, en genieten van het (culinaire) leven en van vrouwelijk schoon is ingesleten. Het leven is zonnig, de temperatuur aangenaam, waarom zou je je drukker maken dan nodig is?

Het is schijn. Die luchtige toon verhult veel. Montalbano heeft een onrustig privéleven, hij is een tobber die geregeld uren wakker ligt, zijn botheid komt ergens vandaan. Het zijn vergelijkbare trekjes als van veel van zijn Scandinavische collega’s. Maar waar in die boeken vaak de somberheid en zwaarte van het leven wordt benadrukt, lijkt het bij Montalbano één en al luchthartigheid.
Maar hij is ook keihard en gaat geregeld over de grens. Bot, opportunistisch, keihard als het moet. Inderdaad, de stereotiepe trekjes van de Amerikaanse hardboiler.

Het lijkt wel of Camilleri de spot drijft met zijn collega thrillerauteurs uit die contreien. Montalbano heeft trekjes van hoofdpersonen uit beide “kampen”, maar door de toon van Camilleri voelt dat niet zo. Alsof hij wil zeggen dat het ook anders kan en je het (schrijvers)leven vooral niet al te serieus moet nemen

Samengevat
De reeks over Montalbano lijkt licht, maar er zit veel meer diepgang in dan je door de toonzetting zou denken. Het geeft een prachtig beeld van het door de maffia beïnvloede leven op Sicilië, de boeken zitten boordevol eigenzinnige en typische humor en kleurrijke personages, interessante (historische) weetjes en ook culinaire liefhebbers komen uitstekend aan hun trekken.

Zie hier de link naar de boeken uit de reeks.

 

 

 

 

 

 

2 gedachten over “Commissaris Montalbano – Andrea Camilleri

  1. Misschien zijn deze detectives wel iets voor mij, nu dat mijn favoriete detectiveschrijver Philip Kerr is overleden. Kerr schreef ook heel geestige detectives in de traditionele sfeer.

    • Je kunt het proberen. In het eerste deel, De vorm van water, is hij nog niet echt op stoom, een beetje onwennig nog. Maar het is niet echt nodig ze in de volgorde te lezen.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit:
Spring naar toolbar