Blinde wereld – Ellen Heijmerikx

Blinde wereld Boek omslag Blinde wereld
Ellen Heijmerikx
Roman
Nieuw Amsterdam
2009
Paperback
221


Bitterheid om verloren jeugd

Ellen Heijmerikx is opgegroeid in een streng religieus gezin. Haar vader had een belangrijke rol in een tamelijk kleine en gesloten religieuze gemeente, de Noorse broeders, een gemeente waarin de mannen het voor het zeggen hebben en de vrouw ondergeschikt is. Een gemeente die extreme standpunten huldigt als je moet je zoon tuchtigen omdat de bijbel dat zegt. Een gemeente waarin naar buiten toe de schijn wordt opgehouden, terwijl achter de façade van vroomheid en rechtschapenheid een wereld schuilgaat van hypocrisie, seksueel misbruik, neerbuigendheid en onderdrukking.

Blinde wereld gaat over Kieke, een meisje dat gebaseerd is op de persoon van de schrijfster, hoewel het boek, ondanks een aantal overeenkomsten tussen beiden, geen autobiografie mag worden genoemd. Het is wel waarheidsgetrouw.
Kieke heeft inmiddels ruimschoots de jeugdjaren achter zich gelaten. Afwisselend speelt het verhaal zich af in het verhaalheden en in de vroegere periode rondom haar uittreden. In de terugblikken schetst wordt een beeld geschetst van een meisje dat de leefomstandigheden aanvankelijk nog als gewoon ervaart. Naarmate zij ouder wordt gaan bepaalde zaken wel opvallen, vooral door haar contacten met de wereld buiten de gemeente. Ook al ben je onderdeel van een strenge religieuze gemeente, het is onvermijdelijk dat je tijd doorbrengt in een meer wereldse omgeving.
De aantrekkingskracht van het wereldse leven wordt steeds groter op Kieke en op haar broer, Job. Laatstgenoemde heeft een uitgesproken haat opgebouwd ten opzichte van zijn ouders, vooral zijn moeder moet het daarbij ontgelden. Op een bepaald moment wordt het Job teveel en hij verlaat het ouderlijk huis, verbreekt alle banden, en treedt uit uit de gemeente. Kieke heeft het er enorm moeilijk mee. Zij slingert heen en weer tussen de vertrouwde wereld met haar familie en vriendinnen en de aantrekkingkracht van die andere wereld waar Job nu deel van uitmaakt.

Toch besluit zij uit te treden. Een belangrijke aanleiding daarvoor is dat zij vals wordt beschuldigd; zij zou door haar sturende opmerkingen een meisje zo aan het wankelen hebben gebracht dat het meisje zelfmoord pleegt. In werkelijkheid is er iets heel anders aan de hand. Een van de getrouwde vrome broeders heeft zijn gore fikken niet kunnen thuishouden en heeft het meisje misbruikt. De hypocriete beschuldigingen aan het adres van Kieke zijn bedoeld om de aandacht af te leiden van het gedrag van de betreffende broeder. Dit is voor haar de druppel.
Helemaal los van de gemeente komt zij niet. Het gif is diep in haar geest doorgedrongen, de valse moraal van de gemeente speelt haar nog jaren parten. Daarnaast worden geregeld openlijke en heimelijke pogingen gedaan om Kieke weer terug te halen, met tegengesteld effect. De afkeer wordt alleen maar groter.

Blinde wereld heeft een hele bittere toon. De auteur heeft er in verschillende interviews geen geheim van gemaakt dat haar bitterheid zich vooral richt op het feit dat zij geen jeugd heeft kunnen hebben zoals andere meisjes. Zij beschouwt het als een verloren jeugd waarvan je nooit meer de kans krijgt om het over te doen. Simpele dingen als het dragen van broeken, met je haar doen wat je goeddunkt, uitgaan, dansen, televisiekijken waren er voor haar niet bij. De wetten van de gemeente lieten dat niet toe, elke vorm van buitenissigheid was taboe.

De stijl is heel dwingend en sober, haast kleurloos, en toch indringend en aangrijpend. Zij wisselt de korte hoofdstukken af in verhaalheden en verleden en houdt er flink de vaart in.

De auteur weet een verontrustend beeld te schetsen van een meisje dat een koude en liefdeloze jeugd heeft doorgemaakt waarin alledaagse pleziertjes taboe waren. Blinde wereld is een aangrijpend en beklemmend boek dat uitstekend de verstikkende mores van een kleine religieuze gemeente schetst. Het getuigt haast van heldenmoed om afstand van die wereld te nemen, het is zelfs een welhaast bijzondere prestatie om toch nog met een zekere ingetogenheid terug te kijken op die bittere jeugd.

Het transgalactisch liftershandboek – Douglas Adams

Het transgalactisch liftershandboek Boek omslag Het transgalactisch liftershandboek
Hitchhikers guide
Douglas Adams
Science fiction
Boekerij
1998
Paperback
188

 

Het Transgalactisch Liftershandboek (Engels: The Hitchhikers Guide to the Galaxy) is een komisch sciencefictionfranchise bedacht door Douglas Adams. Het begon als een radiohoorspel van twaalf afleveringen, voor het eerst uitgezonden in 1978 door BBC Radio, daarna door de BBC World Service. In 1981 werd er een zesdelige televisieserie gemaakt. Al snel volgden andere media, waaronder een computerspel, drie toneelbewerkingen, negen graphic novels, een speelfilm en heel veel merchandise. De boekenserie was echter het succesvolst: tussen 1979 en 1992 verschenen vijf delen van de reeks. In 2008 kreeg auteur Eoin Colfer toestemming van de weduwe van Douglas Adams om de reeks af te maken met een zesde deel dat dit jaar in het Nederlands verschijnt: En dan nog iets...


Doldwaze kolder science fiction

Vooraf: Het transgalactisch liftershandboek is in het Nederlands gelezen, de namen van de personages zijn vernederlandst.

Wat oorspronkelijk in 1978 begon als een hoorspelserie van twaalf afleveringen groeide door het enorme succes in no time uit tot een televisieserie en een zesdelige reeks boeken. Het zesde deel is niet door de veel te jong overleden Douglas Adams geschreven, maar door Eoin Colfer.

Lees verderHet transgalactisch liftershandboek – Douglas Adams

Het aanzien van de Detective en thrillergids

Zoals elk jaar heb ik ook nu weer uitgekeken naar de Detective en thrillergids (D&T). Het is voor liefhebbers van het genre toch altijd weer een klein feestje. Na kritische lezing van enkele oordelen uit deze editie heb ik daar een gemengd gevoel aan overgehouden.
Ik ben niet onverdeeld enthousiast over de oordelen en de keuzes. Dit zal ik motiveren, maar ik kan mij alleen maar beperken tot de boeken die ik zelf heb gelezen.

Waarderingen

Er zijn wat waarderingen en onderbouwingen die ik merkwaardig vind.

De roof – Daniel Silva
Dit boek krijgt 4 sterren. Een prachtig plot dat geraffineerd wordt uitgewerkt, met een sympathieke speurder volgens D&T.
De plot is niet geraffineerd. Wat begint als een “gewone” moord groeit op welhaast groteske wijze uit tot de kans om in te grijpen in de loop van de mondiale geschiedenis. Dit is naar mijn mening monstrueus en verre van geraffineerd.
Een sympathieke speurder??? Een gewetenloze topspion die zonder terughoudendheid mensen manipuleert om zijn doel te bereiken. Een man die er niet voor terugdeinst om een moordenaar van de maffia, een man met erg veel bloed aan zijn handen, in te schakelen om de reputatie van een vage vriend te redden Ik ken mensen die ik sympathieker vind. Of zou dat komen omdat hij zo schattig meeleeft met zijn zwangere vrouw?

Best goed, maar 4 sterren??

Ultimatum – Daan en Thomas Heerma van Voss
Ook dit boek krijgt 4 sterren. Zinderend en goed geschreven volgens D&T.
Het is niet zo zinderend. Ik heb nou niet bepaald nagelbijtend van de spanning dit boek gelezen. Het tempo lag wel hoog, was soms zelfs gehaast maar zinderend? Nee, dat niet.
Goed geschreven? Een stijlbloempje zal ik noemen: “lijken met een veelal verminkt gezicht”. Dit is krom. Zet veelal een woord naar voren en de zin klopt wel.
Het motief van de dader is erg mager en vergezocht. De aandacht die de zaak in de media krijgt noemt ook D&T ongeloofwaardig.

4 sterren lijkt dan wat aan de hoge kant.

Lustmoorden –David Mark
Krijgt 3 sterren. In de onderbouwing geen negatief woord. Conclusie zelfs: een vakkundig geplotte politieroman met een mooie, onverwachte twist aan het einde.

Een beoordeling met 3 sterren lijkt dan wat magertjes.

Tot zover over de oordelen. Natuurlijk is ook de D&T subjectief, maar het oogt toch niet altijd even consequent en goed gefundeerd. Jammer.

Keuzes

Dan de keuze voor sommige boeken.

Hemel boven Londen – Hakan Nesser
Waarom staat dit in de D&T?? De auteur heeft nota bene zelf aangegeven dat dit boek geen thriller is. Wordt het dan opgenomen omdat de uitgever (om commerciële redenen?) het een literaire thriller wenst te noemen?

Best een goed boek, maar in de verste verte geen thriller. In de gemiddelde Shakespeare komen meer moorden voor. Ik heb die boeken nooit gekwalificeerd zien worden als thriller.

In huis met een seriemoordenaar – Jan en Sanne Terlouw
Op ware gebeurtenissen gebaseerd boek. Behoorlijk goed geschreven, intrigerend, fascinerend, allemaal waar. Maar een thriller? Als dat zo is dan zouden ook de boeken over bijvoorbeeld de Amsterdamse onderwereld van Marian Husken en Hendrik Jan Korterink thrillers zijn.

Alles overziend kom ik tot de conclusie dat ik iets minder overtuigd ben geraakt van de toegevoegde waarde van D&T.
Sterker nog: ik kan blijkbaar beter bouwen op de recensies van de door mij gevolgde Hebbenrecensenten en -lezers dan op die van de D&T.

Alleen in Berlijn – Hans Fallada

Alleen in Berlijn Boek omslag Alleen in Berlijn
Hans Fallada
Oorlogsroman
Cossee
18 november 2011
Hardcover
704

Van Hans Falladas meesterwerk Alleen in Berlijn is in de kelder van de oorspronkelijke uitgever een versie gevonden die op het gebied van vloeken en seks minder kuis is. Bovendien bleken in hoofdstuk zeventien enkele paginas over Anna Quangels nazi-verleden te zijn gesneuveld in de editie die inmiddels wereldwijd is vertaald. De toenmalige uitgeverij Aufbau had in 1947 ten doel de democratische opvoeding van het Duitse volk onder Russisch toezicht te ondersteunen. Blijkbaar moest de roman destijds meer humanistisch opbouwend zijn. Een overtuigd nazi als hoofdpersoon, dat was te veel van het goede. Wij weten niet of Hans Fallada deze redactie van zijn roman zou hebben goedgekeurd. Hij overleed kort na de inlevering van het manuscript. Het is wel voorstelbaar dat hij met de gepubliceerde versie ingestemd zou hebben, omdat hij de cultuurpolitieke doelstelling van Aufbau onderschreef.


De hopeloze strijd van twee naïevelingen tegen de nazi’s

Het leven in het Berlijn van Hans Fallada is hard en meedogenloos. Het wantrouwen onder de burgers is groot, de pers en zelfs de eigen familie kunnen niet worden vertrouwd. De nasleep van de eerste wereldoorlog, de misère van het interbellum, de jaren van het naziregime en de eerste jaren van de tweede wereldoorlog hebben de sociale samenhang compleet verwoest. Alleen in Berlijn is hiervan een weergaloos mooie weergave.

Lees verderAlleen in Berlijn – Hans Fallada

De gezellen van Nez – Peter van Rillaer en Christophe Vermaelen

De gezellen van Nez Boek omslag De gezellen van Nez
De erfgenaam van Herlewinne
Peter van Rillaer, Christophe Vermaelen
Fantasy
De Vrije uitgevers
28 april 2015
Paperback
509

 

Koning Kindar van Nez heeft 'het volk', de Soroten, tot slaaf gemaakt. De vijftienjarige Jente wordt gekocht door Ezzine, die het gezag heeft over de wijk Tenebri. Ezzine is opgeleid binnen de orde van de Berk, maar hij is een afvallige, een Magica, die de orde de rug heeft toegekeerd. Ezzine is goed voor Jente en leidt haar op tot een bijna onverslaanbare prijsvechter die de Leeuwin van Sorot genoemd wordt. Maar als hij meer aanzien kan verwerven, toont hij zijn ware aard.
Een onheilspellende passage geschreven door Nestor de onfeilbare in het Boek der kronieken, is de reden dat de overste van de orde van de Berk Nuru achter Nestor aanstuurt. Nuru, een heler en ziener die de weg van de kennis volgt, moet de ware betekenis van de woorden achterhalen. Samen met zijn kraai Krachi gaat hij op weg naar Nez. Aan de rand van de stad leidt Krachi hem naar een begraafplaats waar hij een doodgewaande vrouw vindt met een getatoueerde leeuwin op haar rug. Hij laat haar verzorgen in een tempel en als zij er weer bovenop lijkt te komen, zet hij zijn zoektocht voort.
Merkonus, net als Nestor en Ezzine een Magica, zorgt ervoor dat Jente de dochter van Kindar op haar politieke missie naar Koes mag begeleiden. Dan kruisen Jente's pad en dat van Nuru elkaar weer.
De gezellen van Nez is het intrigerende eerste deel in de trilogie De erfgenaam van Herlewinne, geschreven door Peter van Rillaer en Christophe Vermaelen. Het verhaal is een zoektocht naar vrijheid en de waarheid, een fantasyverhaal zonder magie, maar vol mystiek en bijzondere krachten.


Tamelijk langdradig, teveel overbodige zijpaden

Het eerste boek van Peter van Rillaer, Ishtar Roodrug is behoorlijk goed ontvangen, over de eersteling van Christophe Vermaelen, Het hemelse rijk, een erotisch avonturenverhaal, waren de meningen wat minder positief. Beiden zijn nu een samenwerking aangegaan. De gezellen van Nez is het eerste deel van de reeks De erfgenaam van Herlewinne.

De voornaamste personen in De gezellen van Nez zijn Jente en Nuru. Jente heeft als jong meisje een oorlog overleefd. Net als andere overlevenden is zij als slaaf verhandeld aan de hoogste bieder, Ezzine. Hij heeft haar opgeleid tot een onoverwinnelijke vechtmachine en daarnaast deelt hij het bed met haar. De prijsgevechten die Jente moet leveren zijn vooral lucratief voor Ezzine. Maar, als hem de kans wordt geboden om een machtig en rijk man te worden, met Jente als inzet, maakt hij een keuze die hun band op het spel zet en die hen uit elkaar drijft..

Nuru is een ziener die lid is van De orde van de Berk. Hij wordt door zijn overste op pad gestuurd om de betekenis te achterhalen van een passage in een belangrijk boek. Tijdens zijn tocht stuit hij op Jente, die er slecht aan toe is. Hij neemt haar tijdelijk onder zijn hoede en weet daardoor mede te bereiken dat Jente weer op krachten komt en haar vaardigheden weer op peil weet te krijgen..
Op een zeker moment krijgt Jente de mogelijkheid om van haar slavenstatus af te komen. Zij moet daarvoor een verwende prinses begeleiden naar haar reisdoel.

De wegen van Jente en Nuru zijn na hun eerste ontmoeting aanvankelijk gescheiden. Beiden maken hevige gevechten mee, krijgen te maken met verraad, bedrog en hebben af en toe een seksueel tussendoortje.
Door een gelukkig toeval kruisen hun wegen zich weer en gaan zij, met nog wat andere metgezellen, samen verder op pad.

Het verhaal wordt verteld vanuit meerdere perspectieven. De stijl is tamelijk eenvoudig en rechttoe rechtaan. Het verhaal is niet erg strak gecomponeerd, er zijn vele zijwegen die worden bewandeld, te vaak wordt van de hoofdweg afgedwaald, waardoor de lezer de indruk krijgt dat het meer gaat om de zijpaden dan om het hoofddoel. Zo worden in het begin de lotgevallen van twee personen beschreven op zodanig uitgebreide wijze dat je verwacht dat zij een belangrijke rol zullen spelen. Na een flink aantal pagina’s over hun wederwaardigheden spelen zij in de rest van het boek echter geen enkele rol meer.

Het gevolg van deze vertelwijze is dat het op den duur niet altijd meevalt de aandacht erbij te houden. Dit effect wordt nog versterkt door de vele herhalingen, na meerdere gevechten is wel duidelijk dat Jente vrijwel onoverwinnelijk is. Deze gevechten lijken er soms bij de haren bijgesleept om het verhaal nog een zekere spanning en vaart te geven. Hetzelfde geldt voor de seksscènes die aan het verhaal weinig toevoegen en die het een extra lading moeten geven, maar die door de manier waarop ze worden beschreven ook nog eens nauwelijks interessant zijn.
Daar komt bij dat vrijwel iedere persoon er een dubbele agenda op nahoudt. Dit trucje is af en toe leuk, maar een truc die te vaak wordt herhaald wordt te voorspelbaar.

De gezellen van Nez bevat een aantal heel aardige verhalen, sommige scènes zijn goed beschreven en er komen een aantal interessante personages in voor. Met een strakkere compositie en wat minder ballast zou het behoorlijk overtuigend kunnen zijn, maar het blijft nu steken in de grauwe middelmaat en verdient daardoor net drie sterren, met de hakken over de sloot.

Spannende zaken 29 mei 2015

De uitreiking van De gouden strop 2015 was voor het eerst niet vrij toegankelijk. In reactie hierop besloten Hebban en Boekhandel Paagman in Den Haag om zelf een avond te organiseren rondom dit thema in de nieuwe vestiging van van Paagman, met als speciale gasten de winnaar van 2015, Jo Claes en Sebastian Fitzek. De avond bestond uit vier onderdelen:

  • Paneldiscussie met Charles den Tex (winnaar 2002, 2006, 2008), Roel Janssen (winnaar 2007), Donald Nolet (winnaar 2014) en Jo Claes (winnaar 2015).
    De discussie werd vooral geleid door Charles den Tex en ging in op de gevolgen voor de auteurs en op de invloed op de verkoop ten gevolge van het winnen van de prijs. Het werd wel duidelijk dat het winnen van de prijs een enorme boost aan de verkopen gaf, maar vaak wel kort van duur bleek te zijn, en vooral beperkt bleef tot het winnende boek.
    Andere onderwerpen betroffen vooral het schijfproces, de ontwikkeling van de auteurs. Zeer interessant, in vrij korte tijd kwam je behoorlijk wat achtergrondinformatie over gelauwerde auteurs. Charles den Tex bleek een heel geanimeerde en humoristische gespreksleider.
  • Interview door Peter Kuijt met drie mensen uit het veld, tevens auteurs. de oud politieman Joop van Riessen, de vroegere rechercheur Eva Burgers, en forensisch expert Carina van Leeuwen.
    Het publiek kreeg een inkijkje in het werk achter de schermen, uiteraard zonder details maar ook zonder dat interessant genoeg. Ook boeiend was het antwoord op de vraag wat hen tot het schrijven van boeken heeft aangezet.
  • Interview door Roel Janssen met speciale gast Sebastian Fitzek, vooral naar .aanleiding van diens nieuwste boek Passagier 23. De man praat zoals hij schrijft: vlot en levendig. Het boek is geschreven naar aanleiding van een berichtje dat jaarlijks meer dan 20 personen spoorloos verdwijnen van cruiseschepen, even schrikken als je dat hoort. Ook werd dieper ingegaan op thematiek van zijn vorige boeken, zoals kindermisbruik, de relatie tot zijn moeder, en wat psychologische achtergrond.
  • Interview door Peter Kuijt met Tomas Ross en Corine Hartman en de presentatie van het resultaat van hun eerste samenwerking, Doodskopvlinder.
    De thematiek van het boek kwam aan bod en werd nader toegelicht. Ook werd dieper ingegaan op het schrijfproces en dan vooral de samenwerking: de aarzelende start met soms iets teveel wederzijds respect, die al snel omsloeg in een creatief proces van per mail elkaars teksten beoordelen en verbeteren, waarbij de wederzijdse kritiek op respectvolle wijze werd gegeven en een stimulerende samenwerking op gang kwam.
    Nadeeltje was de af en toe slechtere verstaanbaarheid.

Al met al een zeer geslaagde avond met boeiende gasten op een mooie locatie. Wat mij betreft komt er een vervolg en is dit de start van een mooie traditie.

 

De nieuwe mens – Auke van der Woud

De nieuwe mens Boek omslag De nieuwe mens
Auke van der Woud
Non-fictie
Prometheus
24 april 2015
Paperback
336

 

In de late negentiende eeuw steeg de materiële welvaart spectaculair, en de mensen gingen anders kijken, ervaren en denken. Zo ontstond de nieuwe cultuur die tot op de dag van vandaag als de moderne wordt gezien. In de oude beschaving stond het streven naar 'het hogere' voorop, de hoogste waarden waren immaterieel, 'geestelijk'. De nieuwe cultuur kwam met andere, heel aardse waarden en normen. Die werden massaal omarmd, het eerst en vooral in de grote steden. Daar waren de spraakmakende winkels, de verbluffende horecaconcepten, de eerste bioscopen, daar waren alle nouveautés te zien. In deze nieuwe cultuur werd het concrete, het materiële, belangrijker dan het ideële. Het hebben van spullen en een goede gezondheid werden de bronnen van geluk. Auke van der Woud beschrijft de culturele revolutie zoals die plaatsvond in de etalages, in de cafés, de theaters en de bioscopen, de musea en bij de monumenten, de badplaatsen, de nieuwe modieuze bloemen en planten, in de scholenbouw en de nieuwe stadswijken. Dit machtige panorama toont de bakermat van de nieuwe mens.

Auke van der Woud was hoogleraar architectuur- en stedenbouwgeschiedenis. Een nieuwe wereld. Het ontstaan van het moderne Nederland (2006, tiende druk 2013) won de Libris Geschiedenisprijs 2007. Een koninkrijk vol sloppen. Achterbuurten en vuil in de negentiende eeuw (2010) stond op de shortlist van de Libris Geschiedenisprijs 2011.


Prachtige schets van cultuurverandering in Nederland

Het kan niemand ontgaan dat vooral de jongere mensen vrijwel permanent, soms op het obsessieve af, met smartphones in de weer zijn. Ondanks dat het haast niet meer uit het dagelijks leven is weg te denken bestaat het fenomeen smartphone pas sinds 2007. De vraag kan gesteld worden of dergelijke snelle veranderingen in het doen en laten van de mens iets is van de laatste decennia of dat dat verschijnsel al langer bestaat.

Lees verderDe nieuwe mens – Auke van der Woud

Fin de siècle – Selden Edwards

Fin de siècle Boek omslag Fin de siècle
Selden Edwards
Roman
Signatuur
2008
Hardcover
445
A. Krabbendam

Een wervelend verhaal over Wheeler Burden, de laatste erfgenaam van een beroemde bankiersfamilie uit Boston: rockidool, filosoof, honkbalheld, vrouwenliefhebber, halfjood en zoon van een legende. Een fantastische reis naar Wenen aan het einde van de negentiende eeuw, waar hij zo plotseling terechtkwam ...

Fin de siècle is het buitengewone verhaal over Wheeler Burden, de laatste erfgenaam van de beroemde bankiersfamilie Burden uit Boston, die door een tijdverschuiving terechtkomt in Wenen, eind negentiende eeuw. In de twintigste eeuw onderwezen door zijn erudiete docent Estherhazy - Haze - met een grote fascinatie voor het Fin de siècle, ondervindt Wheeler nu aan den lijve de politieke omwenteling en de culturele bloei van Wenen. Hij ontmoet niet alleen belangrijke personen uit de wereldgeschiedenis, onder wie Freud, Mahler en Hitler, maar ook mensen uit zijn eigen leven, zoals Haze, en zelfs zijn vader, de oorlogsheld die hij nooit heeft gekend. Stuk voor stuk maken ze deel uit van een geschiedenis die alles te maken lijkt te hebben met het mysterieuze boek dat Haze in de twintigste eeuw heeft geschreven: Fin de siècle. Maar kun je met de kennis van het heden het verleden nog veranderen?


Fascinerend spel met de tijd

Wheeler Burden is student aan een prestigieuze universiteit. Hij woont met zijn moeder, een overtuigd pacifist, in San Francisco. De familie van zijn vader is tamelijk welvarend. Wheeler is uitblinker op het sportveld, hij is excentriek, en hij wordt de lievelingsstudent van Haze, een gerenommeerde docent uit Europa.

Lees verderFin de siècle – Selden Edwards

De roof – Daniel Silva

De roof Boek omslag De roof
Gabriel Allon
Daniel Silva
Thriller
HarperCollins
12 mei 2015
Paperback
448
Angela Knotter

 

Gabriel Allon is in Venetië bezig met het restaureren van een oud kunstwerk, als hij een urgente oproep van de Italiaanse politie krijgt. Julien Isherwood, een excentrieke Londense kunsthandelaar en een vriend van Gabriel, dacht bij een bezoek aan het Comomeer een potentiële cliënt te treffen. In plaats daarvan vond hij een op gruwelijke wijze vermoorde man, en wordt hij nu gezien als hoofdverdachte. Om zijn vriend te redden moet Gabriel de werkelijke daders vinden - en een wereldberoemd schilderij opsporen dat met de daders is verdwenen...


Helaas niet zo’n fenomenale thriller

De uitgever heeft geen gelegenheid onbenut gelaten om De roof door Daniel Silva in de markt te zetten als een fenomenale thriller. Dat zorgt ervoor dat de verwachtingen behoorlijk werden opgeklopt. De vraag is of dat terecht is. Het aloude spreekwoord goede wijn behoeft geen krans betekent immers dat als de inhoud goed genoeg is het niet nodig is om dat zo ostentatief te benadrukken.

De roof is inmiddels de veertiende thriller met Gabriel Allon in de hoofdrol. Hij verdeelt zijn tijd tussen twee bezigheden: topspion en restaurateur van schilderijen, een opmerkelijke combinatie.
Als hij bezig is met een grote restauratieklus in Venetië wordt hij benaderd door een Italiaanse generaal die hem mededeelt dat er een moord is gepleegd op een Engelse kunsthandelaar, nabij het Comomeer. De generaal weet te vertellen dat een vriend van Allon, Julien Isherwood, als laatste in het huis van het slachtoffer is geweest maar dat deze niet de vermoedelijke dader is. De generaal gebruikt deze kennis als chantagemiddel. In ruil voor de inspanningen van Allon om een gestolen schilderij terug te vinden en dat bij de generaal te bezorgen zal hij geen geruchten de wereld in helpen die de reputatie van Isherwood te gronde kunnen richten.

Allon hapt toe. Het onderzoek is de eerste schakel in een keten van gebeurtenissen die hem door heel Europa laat reizen en die uiteindelijk eindigt in de mogelijkheid om de Syrische president enkele miljarden bloedgeld te ontfutselen.
Allon doet dat niet alleen. Hij schakelt de complete top in van de Israëlische spionagedienst, maakt gebruik van de diensten van een gewetenloze huurmoordenaar die vooral in opdracht werkt van de maffia, weet de naaste medewerkster van een Syrische topfunctionaris voor zijn karretje te spannen en hij steelt en vervalst en passant nog een van Gogh om zijn doel te kunnen bereiken.
Je moet er wat voor over hebben om de reputatie van een vriend te redden.

Gabriel Allon wordt door de auteur neergezet als een tamelijk gewetenloze, amorele controlfreak. Daniel Silva weet echter geen maat te houden. Hoe valt het te verdedigen dat de hoofdpersoon de hulp inroept van een huurmoordenaar met enorm veel bloed aan zijn handen om de reputatie van een vriend te redden? Hoe kan Allon zonder met de ogen te knipperen het leven van meerdere mensen vernietigen maar aan het slot zijn grootste succes uit zijn carrière inwisselen voor het leven van een min of meer toevallige medewerkster? Hoe kun je door het hele verhaal heen benadrukken dat Gabriel Allon altijd en overal alles onder controle heeft terwijl deze zich zo laat meeslepen in een onvoorziene reeks van gebeurtenissen?

Het eerste deel van het De roof is tamelijk eentonig. Het is een lange aaneenschakeling van sterke en stoere mannen die alleen met elkaar kunnen communiceren in de vorm van verbale krachtpatserij. Als dit gebeurt met een zekere ironie, zoals bij James Bond waarmee Gabriel Allon wordt vergeleken, is dat nog wel te verteren, doch zonder die ironie wordt het af en toe haast karikaturaal en op den duur vervelend.
Het middendeel van het boek is uitstekend: de vaart komt erin en dan laat Daniel Silva zien dat hij in staat is om een, weliswaar tamelijk onwaarschijnlijk, maar wel enorm spannend plot te bouwen. Het slot daarentegen valt dan weer wat tegen en heeft iets teveel het karakter van rozengeur en maneschijn.

De roof is ondanks de onwaarschijnlijke verhaallijn en de eendimensionale personages een heel aardige thriller, bij tijden best spannend, maar komt niet in de buurt van het predikaat fenomenaal.

Migrant in het vaderland – Ineke van Geest

Migrant in het vaderland Boek omslag Migrant in het vaderland
Ineke van Geest
Non-fictie
Walburg Pers
18 februari 2015
Paperback
159

 

Het land waar ik geboren ben, Nederlands-Indië, noem ik mijn moederland. De groene overweldigende vegetatie, de kleurrijke wereld van vogels en dieren, de slingerende rivieren, de blauwe meren, watervallen, hoge bergen, de warmte, het aardse geven mij vertrouwde en koesterende gevoelens van het veelbelovende begin van mijn leven. In de bedding van het grootse en tegelijkertijd het intieme voelde ik me veilig en bemind.
Mijn vaderland, Nederland of zoals men in Indië zei "Holland", is het gebied voor de meer afstandelijke en rationele zaken, zoals opleiding, carrière en de verdere ontwikkeling van mijn leven.
Tussen die twee "landen" bevindt zich een niemandsland: het Jappenkamp, ofwel de kolonisatie door Japan van Nederlands-Indië. Hiermee veranderden de normen en waarden fundamenteel. De overheerser bepaalde de dagelijkse gang van zaken. Noch Indië noch Holland speelde daarin een rol. We verbleven ineens in Japan. Plotseling eindigde de veiligheid en het koesterende van mijn beginjaren. Ontberingen, wreedheden, vernederingen, voedselgebrek, ziektes, verveling, op mezelf teruggeworpen zijn vormden de wetten van dit tijdperk.
Toen de draad van mijn niet-oorlogse leven weer opgepakt kon worden, zat ik op de boot naar het mij onbekende vaderland, waar voor mij de chaos pas echt begon. Mijn verzonken Atlantis was ingeruild voor een door mij als boosaardig ervaren spookland. Hoewel blank en blond, de taal sprekend dwaalde ik in een diepe duisternis rond.
Migrant in het Vaderland. Van Nederlands-Indië via het Jappenkamp naar Holland vertelt het ontroerende verhaal van Ineke van Geest.


Het onrustige leven van een ontwortelde vrouw

Ineke van Geest is een jongedame die in 1936 is geboren in Nederlands-Indië, het land dat zij haar moederland noemt. In dat land voelde zij zich geborgen en veilig, op haar gemak in een land met veel ruimte, overweldigende groene vegetatie en wilde dieren.

Aan dat geborgen gevoel kwam al op jonge leeftijd een eind toen zij, samen met haar ouders, werd opgepakt en de laatste jaren van de oorlog moest doorbrengen in een jappenkamp. Van die periode herinnert zij zich vooral de angst en het geschreeuw van de overheersers, een periode die zij niemandsland noemt.

Het gezin overleefde het kamp en werd naar Nederland gerepatrieerd. Nederland noemt zij haar vaderland, het land van de ratio, studie, werken en carrière. Het land ook waar de gordijnen dicht zijn, de blik op de wereld beperkt en soms bekrompen is, en een gesloten karakter heeft wegens de rituelen en verborgen codes die voor een buitenstaander, iemand die niet in Nederland is geboren, moeilijk zijn te doorgronden.
Hoewel zij aan alle uiterlijke voorwaarden voldeed (en deels nog steeds voldoet), blank, blond en de taal goed beheersend, bleef Nederland een spookland waar zij zich nooit echt op haar gemak heeft gevoeld.

Zij beschrijft deze gevoelens in haar eerste boek, Migrant in het vaderland. Zij maakt daarin aan het begin duidelijk hoe dat ongemak zich manifesteert. Daarna neemt zij de lezer mee op een reis naar de plaatsen uit haar verleden en verder door Azië. Via haar geboortedorp, waarvan niets meer over is, reizen we naar de plaats waar het jappenkamp heeft gestaan en trekken we zo verder door Azië. Tijdens die reis maakt zij in haar gedachten regelmatig uitstapjes naar andere plaatsen die zij in het verleden heeft bezocht.

Het lijkt erop dat zij die reis vooral maakt om enerzijds met haar demonen af te rekenen en anderzijds bij zichzelf na te gaan of de zoektocht naar haar wortels iets kunnen wegnemen van de onrust en het ongemak dat haar dagelijkse leven beïnvloedt.
Hierbij maakt zij gebruik van een alter ego, Eva. Het doet vermoeden dat dit een truc is uit zelfbescherming, een middel waarmee zij kunstmatig afstand creëert tussen de herinneringen en de emoties.

Aan het einde van die reis kijkt zij terug op het chaotische einde van de tweede wereldoorlog. Deze ging naadloos over in de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd, een misschien nog wel gevaarlijker en zeker chaotischer periode, een geschiedenis die in Nederland altijd onderbelicht is gebleven. De twijfelachtige rol van Nederland zal daaraan vermoedelijk debet zijn.

Migrant in het vaderland is een niet in alle opzichten even geslaagd boek, maar het geeft wel mooi weer hoe onrustig het leven en denken van een ontworteld mens kan zijn als die tegen wil en dank, met de oorlog als oorzaak, een leven moet leiden in een ver en vreemd land.

Spring naar toolbar