4 Herakleitos

Hij was een nogal zwartgallig persoon die kwaad spreekt over vrijwel al zijn voorgangers. Zijn geloof in de rechtvaardigheid van oorlog en strijd manifesteerde zich in vele uitspraken, waaruit tevens minachting voor de mensen blijkt. Hij vat de ziel op als een mengsel van water en vuur, waarbij vuur staat voor het edele en het water voor het onedele; de ziel met het meeste vuur in zich noemt hij droog, ”de droge ziel is de meest wijze en de beste”. Zijn gedrag kan worden gekenmerkt als ascetisch, hij waardeerde de macht die door zelfbeheersing wordt verkregen, de hartstochten verfoeit hij.

Hij geloofde dat vuur het oerelement was, waaruit al het andere was voortgekomen; alles ontstaat uit de dood van iets anders, zoals de vlammen van het vuur. Vuur is blijvend, de vlam is blijvend, maar wat in de vlam zit verandert. Wellicht valt daaruit zijn geloof in eeuwige verandering te verklaren, geformuleerd in de aan hem toegeschreven uitspraak ”panta rhei” . Voorbeelden:

  • Men kan niet tweemaal in dezelfde rivier stappen, want het is steeds weer vers water dat u tegemoet stroomt
  • Wij stappen in dezelfde rivier en wij doen het niet, wij zijn en wij zijn niet
  • De zon is elke dag nieuw.

Ofwel: alles is onderworpen aan de tijd. Na verloop van tijd, kort of lang, zal alles veranderen.

Share

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit:
Spring naar toolbar