H12 Beschikbaarheid

Als je twee groepen willekeurige letters krijgt voorgeschoteld zie je meestal in één oogopslag welke van de twee de meeste mogelijkheden biedt om woorden van te vormen.
Je hoeft ook geen moeite te doen om een idee te krijgen van de relatieve frequentie waarmee landen in de afgelopen periode in het nieuws zijn gekomen.

Dat wordt beschikbaarheidsheuristiek genoemd. In feite is dat een voorbeeld van de vervanging van ene de vraag door de andere: je wilt de omvang van een categorie weten, dan wel de frequentie waarmee iets voorkomt, maar het zegt iets over het gemak waarmee voorbeelden uit het geheugen lijken te worden opgehaald. Deze substitutie leidt tot systematische fouten: heuristiek wordt bias. Een ander voorbeeld:

“Een ingrijpende gebeurtenis kan de beschikbaarheid van een categorie tijdelijk vergroten. Een neergestort vliegtuig zal veel media-aandacht krijgen en gevoelens over vliegen (tijdelijk) veranderen”.

Weerstand bieden aan deze bias is mogelijk maar kost veel energie.

Een ander voorbeeld: aan twee gehuwden wordt gevraagd hoe hoog hun bijdrage is aan het schoonhouden van het huis. De uitkomst, het totaal,  is vaak hoger dan 100%. Mensen zijn geneigd zich hun eigen bijdrage veel beter te herinneren en komen zo tot een te hoge relatieve score. Het kost relatief veel energie om de bijdrage van de ander op waarde te schatten.

De psychologie van beschikbaarheid.

Stel je voor dat je wordt gevraagd om zes voorbeelden van eigen assertief gedrag te geven en beoordeel hoe assertief je bent. Stel dat het twaalf voorbeelden moeten zijn, wat is dan de uitkomst?

Uitkomst: het noemen van twaalf voorbeelden is veel moeilijker. Vanwege die grotere moeite zijn mensen geneigd om zich minder assertief te vinden dan met zes voorbeelden, alleen maar omdat dat gemakkelijker gaat. Paradoxale uitkomst.

Deze paradox blijkt ook uit andere voorbeelden. Mensen krijgen minder vertrouwen in een bepaalde keuze als zij meer argumenten ten gunste van die keuze moeten noemen. Mensen zijn minder onder de indruk van een voorwerp als ze meer voordelen ervan hebben moeten noemen.

 

Share

Geef een reactie