H21 Intuïties of formules

Dit hoofdstuk gaat over de kwaliteit van voorspellingen op basis van intuïtie versus formules. Een psycholoog, Paul Meehl, had ontdekt dat statistische algoritmes, die uitgingen van cijfers op de middelbare school en een enkele aanlegtest, beter waren in het voorspellen van cijfers van eerstejaars studenten dan counselors die een uitgebreid interview afnamen en allerlei variabelen beoordeelden. Deze uitkomsten was confronterend: formules werkten beter dan intuïtie.

Later zijn er vergelijkbare testen gedaan en telkens was de uitkomst hetzelfde. De belangrijkste conclusie over de mogelijke oorzaak: de mens is niet consistent in zijn beoordelingen. Toeval speelt een rol, humeur kan van invloed zijn, net als allerlei externe factoren een rol kunnen spelen. Naarmate de complexiteit toeneemt neemt de vaardigheid om de informatie juist te beoordelen af. Formules en algoritmes hebben hiervan geen last.

De vijandigheid tegenover algoritmen
Van meet af aan hebben klinisch psychologen met ongeloof op deze ideeën gereageerd. Zij worden tijdens therapeutische sessies telkens beloond met bevestiging van hun ingevingen, waarbij zij verwachtingen ontwikkelen over hoe de patiënt zal reageren op een interventie door de psycholoog. Dat blijken echter vooral bevestigingen op de korte termijn te zijn; het zegt weinig over de ontwikkelingen op lange termijn. Het sterkt hen echter wel in de gedachte dat zij goed zijn in hun vak en het altijd beter zullen weten dan formules, zelfs als evaluaties anders doen vermoeden.

Het is een menselijk trekje. Toen Kasparov tegen een computer schaakte waren de meeste mensen op de hand van de mens. Dat veranderde niet toen de computer ging winnen. De algoritmes zijn onbekend en daarom onbemind. Zie in het huidige tijdsgewricht de discussie over zelfrijdende auto’s. Een ongeluk van een dergelijk vervoermiddel krijgt veel aandacht en verkleint de kans op acceptatie, terwijl de statistische kans op ongelukken veel kleiner blijkt te zijn. De mens overschat zichzelf.

Leren van Meehl
Kahneman heeft in praktijk gebracht om een interviewsysteem op te zetten dat van een klein aantal variabelen uitgaat en dat in de plaats laten komen van een veel uitgebreider systeem met veel variabelen die door mensen moesten worden gewaardeerd. Het was meer een formule dan een meer intuïtief systeem. Zijn systeem bleek beter te functioneren en wordt een aantal decennia later nog steeds gebruikt. Minder is meer, zeg maar.

Share

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit:
Spring naar toolbar