Woto

Het fenomeen van hypercorrectie is in Onze Taal al eens beschreven:

“Dat dit wel degelijk gebeurt, blijkt uit onderstaande vraag uit ‘Onze Taal’:
Al jaren wordt in het blad Onze Taal geklaagd over mensen die de z als s uitspreken, of andersom. Veel mensen zeggen niet ‘zeven’ maar ‘seven’, maar ook ‘prozent’ in plaats van ‘prosent’. Hoe komt dat eigenlijk?
Het antwoord komt in het kort hierop neer. In Amsterdam wordt i.p.v. de z de s gebruikt. Hierop is nogal eens commentaar; veel mensen vinden het niet mooi klinken. En dat heeft een soort tegenreactie opgeleverd. Uit angst om een z ten onrechte als s uit te spreken, spreken heel wat mensen aan het begin van een woord alle s’en maar stemhebbend uit, ook als dat niet moet. Dan hoor je bijvoorbeeld [zuiker] en [zestig]. Dit verschijnsel wordt hypercorrectie genoemd.”

Het is een onuitroeibaar fenomeen en dagelijks zijn er voorbeelden van te horen. Onlangs ene Matthijs van Nieuwkerk die met iemand sprak over zijn zachte manier van zich uiten. Hij sprak dat met nogal veel nadruk en ‘gesproken chocoladeletters’ uit als “je doet dat so sacht!”

De neiging tot hypercorrectie is evenmin onuitroeibaar. Het levert grappige momenten op, bijvoorbeeld als iemand achilleshiel uitspreekt als achilleziel of een voetballer die een velle tackle maakt. En er zijn veel meer voorbeelden.
Het gaat inmiddels verder dan een s als een z uitspreken of een f als een v. Bij een of ander lullig televisieprogramma deed de presentator de  oproep om een foto in te sturen, in verband met een prijsvraag. Hij sprak dat niet eens uit als voto maar als: “stuur je woto in!”. Als ik dat nou als enige zou hebben gehoord zou je kunnen denken dat het aan mijn gehoor ligt, maar ik bevond mij in goed gezelschap en hen was het ook opgevallen.

Dan ga je erop letten en lijkt het vaker voor te komen. Fout wordt uitgesproken als vout, maar klinkt bijna als wout. Fiets wordt wiets, Fel wordt wel. Fijn wordt wijn. Wij hebben er een sport van gemaakt om het te overdrijven als een uit de hand gelopen grap.

Share

Geef een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: