Tekenen van het universum – Emy Koopman

Tekenen van het universum
Emy Koopman
Autobiografische roman
Prometheus
2022
Hardcover
383
9789044647914

 

Niet overtuigend

Een autobiografisch boek met als ondertitel Verslag van een obsessie. Afgaande op de positieve ontvangst van de eerdere boeken van Emy Koopman was mijn interesse gewekt. Tekenen van het universum is het eerste boek dat ik van haar heb gelezen. Vlak voordat ik eraan begon beluisterde ik een podcast met haar over dit boek, een soort interview. Het was nogal giechelig, af en toe hinderlijk puberaal met af en toe wel interessante passages. Het had een waarschuwing kunnen zijn. Ik heb hem in de wind geslagen. Dat had ik beter niet kunnen doen.

Lees verder

Share

De as van mijn moeder – Frank McCourt

De as van mijn moeder
Frank McCourt
Autobiografische roman
Prometheus
2016
Hardcover
400
Christien Jonkheer
9789044626322

 

Het kan altijd erger

Als niet duidelijk zou zijn dat De as van mijn moeder door Frank McCourt een autobiografisch relaas is en dus op zijn minst een kern van waarheid bevat dan zou je nauwelijks kunnen geloven dat zo’n jeugd zou kunnen bestaan. Dat wil zeggen, in de min of meer moderne tijd. Er zijn verschillende boeken die over een dieptrieste jeugd gaan, maar veelal spelen die zich eerder af. Dat dit zich halverwege de twintigste eeuw nog zou voordoen is bijna onvoorstelbaar. En toch is het zo. De eerste zin van de flaptekst spreekt boekdelen.

Lees verder

Share

Ik ben een eiland – Tamsin Calidas

Ik ben een eiland
Tamsin Calidas
Waargebeurd
Pluim
2021
Paperback
328
Hans Kloos
9789083095387

 

Tegenslag op tegenslag en toch doorgaan

Kenmerkend voor een eiland is dat het een stuk land is dat los ligt van de omgeving, geen (bovenzeese) verbinding heeft met ander land. Dit gaat in zekere zin ook op voor Tamsin Calidas, de auteur van Ik ben een eiland, een veelzeggende titel. Op het eiland waar zij is gaan wonen heeft zij ook vrijwel geen band met de andere bewoners en daar is zij ook niet hard naar op zoek. Zij moet wel heel wat tegenslag overwinnen en stormen doorstaan om tot dat besef te komen en zich daarmee te verzoenen.

Lees verder

Share

De vreemdelinge – Claudia Durastanti

De vreemdelinge
Claudia Durastanti
Roman
De Bezige Bij
2020
Paperback
288
Manon Smits
9789403185705

 

De invloed van dove en excentrieke ouders

In 2019 verscheen De vreemdelinge van Claudia Durastanti (1984). Het autobiografische element overheerst daarin en vormt de kapstok van een boek vol essayistiek, lyriek, filosofische overwegingen en beschouwingen. De flaptekst spreekt ook van fictie maar het is niet helemaal duidelijk hoe groot het aandeel daarvan is.

Lees verder

Share

Kindertijd – Tove Ditlevsen

KIndertijd
Tove Ditlevsen
Roman
DasMag
2020
Hardcover
143
Lammie Post - Oostenbrink
9789493168367

 

Fragmenten van een kille jeugd

De boekenwereld kan soms heerlijk verrassend zijn. Een boek kan lange tijd onontdekt zijn gebleven of in de vergetelheid zijn geraakt en zomaar ineens, ogenschijnlijk uit het niets, (her)ontdekt worden en een voltreffer blijken te zijn. Gelukkig zijn er mensen die er een fijne neus voor hebben om dit soort pareltjes aan de vergetelheid te ontrukken. Een vrij recent voorbeeld daarvan is Kindertijd van Tove Ditlevsen. Het is oorspronkelijk verschenen in 1967 en in juni 2020 in het Nederlands uitgebracht, fraai vertaald door Lammie Post – Oostenbrink.

Lees verder

Share

De fruitplukkers – Catherine Poulain

De fruitplukkers
Catherine Poulain
Roman
Cossée
2020
Paperback
235
Prescilla van Zoest
9789059368989

 

Hard voor weinig

De fruitplukkers van Catherine Poulain is een deels autobiografische roman, haar tweede. Ze heeft als landarbeider gewerkt in de Provence en in de Alpen. Hierin schetst zij het leven van seizoenarbeiders die alleen tijdelijk beschikken over een woon- of verblijfplaats. Zodra de werkzaamheden erop zitten verkassen zij naar een ander gebied voor een andere klus. Het is een onzeker bestaan van hard voor weinig, afreageren gebeurt vooral in de kroeg. Het is niet zo gek dat het vooral mannen zijn die het werk doen. De enkele vrouw die zich aan dat leven waagt baart opzien en zorgt ongewild voor onrust.

Lees verder

Share

De akte van mijn moeder – András Forgách

De akte van mijn moeder
András Forgách
Roman, non-fictie
Cossée
2018
Paperback
335
Rebekka Hermán Mostert
9789059368163

 

Interessant thema, helaas matig uitgewerkt

Hoe moet je omgaan met de ontdekking dat je moeder een dubbelleven heeft geleid? Dat is de vraag waarvoor András Forgách zich gesteld ziet als hij erachter komt dat zij meer is geweest dan hardwerkende vrouw, moeder en echtgenoot. Tot een echt antwoord komt hij niet in zijn roman De akte van mijn moeder. Wel schetst hij uitvoerig hoe het met haar zover heeft kunnen komen.

Lees verder

Share

Het jaar van magisch denken – Joan Didion

Het jaar van magisch denken
Joan Didion
Non-fictie, biografie
Prometheus
2006
Hardcover
204
Christien Jonkheer
9789044608366

 

De kilte maskeert het verdriet

“Het leven verandert snel.
Het leven verandert van het ene op het andere moment.
Je gaat aan tafel en het leven dat je kent houdt op.
De kwestie van het zelfmedelijden.”

Zo begint Het jaar van magisch denken door Joan Didion. Het is het verslag van het eerste jaar na de plotselinge dood van haar man, John Dunne, op 30 december 2003.

Lees verder

Share

Vader – Karl Ove Knausgård

Vader Boek omslag Vader
Mijn strijd
Karl Ove Knausgård
Roman
De Geus
2011
Paperback
445
Marianne Molenaar

 

Karl Ove Knausgård is bezig aan een roman, maar wordt geplaagd door enorme onzekerheid. Dagelijkse frustraties met betrekking tot het huishouden en zijn gezin nemen veel tijd in beslag en tijdens het schrijven dwalen zijn gedachten af naar zijn kindertijd. Knausgård vraagt zich af of hij net zo n beangstigende man is voor zijn kinderen als zijn vader ooit voor hem was. Karl Ove Knausgård is in 1968 geboren in Noorwegen, waar hij inmiddels een begrip is geworden. Vader is het eerste boek in de Mijn strijd-serie van zes zeer persoonlijke, autobiografische romans. Liefde is het tweede deel van dit ambitieuze project. Beide boeken werden unaniem lovend ontvangen in de Nederlandse en Vlaamse pers. In 2013 zal het derde deel verschijnen, Zoon.


Intense start van lange cyclus

Op het moment van schrijven heeft Karl Ove Knausgård zijn zesdelige cyclus Mijn strijd voltooid. Hij heeft laten doorschemeren dat hij na de voltooiing stopt met het zelf schrijven van romans. Dat is aan één kant spijtig want hij is een bijzonder getalenteerde auteur, aan de andere kant is het begrijpelijk. Als de andere delen net zo intens zijn als het eerste, getiteld Vader, dan is het zeer wel mogelijk dat hij alles eruit heeft geperst.

Lees verder

Share

Legende van een zelfmoord – David Vann

Legende van een zelfmoord Boek omslag Legende van een zelfmoord
David Vann
Roman
De Bezige bij
November 2010
Paperback
253
Arjaan van Nimwegen

Roy Fenn is nog jong wanneer zijn vader een mislukte tandarts en een matige visser op zijn geliefde boot de loop van zijn geweer in zijn mond steekt en de trekker overhaalt. De rest van zijn leven komt Roy altijd weer uit bij die ene,
allesbepalende gebeurtenis die een schaduw over zijn jeugd werpt.
In het semi-autobiografische Legende van een zelfmoord keert David Vann na dertig jaar terug naar het Alaska van zijn jeugd. Hij vertelt scherpzinnig en met een ongekende precisie over het tragische huwelijk van zijn ouders,
hun onvermijdelijke scheiding en de beslissende momenten van zijn leven. Het resultaat is een opmerkelijk teder verhaal over verlies, overleving en een ontgoochelende liefde.


Het einde van het ding dat Schat werd

Legende van een zelfmoord is het debuut van David Vann. Het is een semi-autobiografisch boek met de zelfmoord van zijn vader als centraal thema.
Rond dit thema heeft hij een aantal kortere verhalen geschreven en een langer verhaal met de omvang van een novelle en dit opgenomen in zijn eerste boek.

De vader heet Jim, een hopeloze mislukkeling. Zijn leven dreigde op niets uit te lopen, tot hij in aanraking kwam met een vrouw met wie het wonderbaarlijk genoeg bleek te klikken, wat resulteerde in een huwelijk. Zijn leven leek ineens minder zinloos, hij kreeg het nodige zelfrespect. Helaas voor hem veranderde de aard van het beestje niet. Ongeveer alles wat hij in en na het huwelijk aanpakte draaide uit op een mislukking: het huwelijk zelf, zijn tandartspraktijk, zijn duurbetaalde pogingen om een succesvol beroepsvisser te worden, en last but not least het vaderschap.

De korte verhalen worden verteld vanuit het perspectief van Roy, de zoon en ogenschijnlijk het alter ego van David Vann. Hij kijkt op wat latere leeftijd terug op zijn eigen jeugd, die voor een deel ook uit mislukte dromen bestaat, maar dan wel in normale proporties zoals ieder kind dat wel heeft meegemaakt. Hij onderneemt in enkele verhalen ook een zoektocht naar het hoe en vooral het waarom van de zelfmoord. Dit zijn stuk voor stuk zeer indringende en erg goed geschreven verhalen.

De hoofdmoot van Legende van een zelfmoord vormt de reis die Roy met zijn vader maakt naar het min of meer onbewoonde deel van Alaska, het geïsoleerde Sukkwan Island. De bedoeling van vader lijkt om een periode van isolement door te maken om daarna het leven weer aan te kunnen. Het draait uit op, weer, een hopeloze mislukking.
Dit deel van Legende van een zelfmoord wordt in eerste instantie ook verteld uit het perspectief van Roy, maar na een verrassende twist wordt ineens het perspectief naar de vader verlegd.
Dit deel blinkt uit in het beschrijven van de verlatenheid en afstand, enerzijds van het landschap, anderzijds van de personages. Ondanks hun gedwongen samenzijn in splendid isolation wordt de afstand steeds groter, de verwijdering tussen vader en zoon blijkt uiteindelijk onoverbrugbaar. Het is evenzeer prachtig geschreven, in een stijl die doet denken aan die van gelauwerde auteurs als Cormac McCarthy en Annie Proulx.

Het beste heeft David Vann voor het laatst bewaard. Hierin wordt door de moeder van Roy teruggeblikt op haar relatie en latere huwelijk met Jim. Zij is ronduit vernietigend. Een citaat: “Het schepsel begon rechtop te lopen. Het schepsel kreeg een naam. Het werd Schat genoemd”. En zo verder. Het schepsel is Jim voor de duidelijkheid.

David Vann heeft een fantastisch debuut geschreven. De loftuitingen in de pers waren niet van de lucht. Legende van een zelfmoord heeft vele prijzen in de wacht gesleept. Een prachtboek dat reikhalzend doet uitzien naar zijn andere boeken.

Share