Kerstmis onder vuur – Kevin Prenger

Kerstmis onder vuur
Kevin Prenger
Non-fictie
2019
Paperback
350
9789402181098

 

Mooie mix van grote lijnen en persoonlijke verhalen

Over de Tweede Wereldoorlog zijn al ontzettend veel boeken geschreven, in allerlei soorten, maten en vormen. Het is lastig om een insteek te vinden die die periode op een andere manier benadert. Met Kerstmis onder vuur belicht Kevin Prenger deze oorlog door de kerstvieringen als uitgangspunt te nemen. Voor veel mensen is Kerstmis de belangrijkste feestdag van het jaar. In dit boek laat hij zien hoeveel moeite mensen doen om onder uiteenlopende omstandigheden er het beste van te maken en van deze dag het hoogtepunt van het jaar te maken. Gegeven de omstandigheden blijkt dat vaak een hele uitdaging die het nodige vraagt van de creativiteit van de mensen.

Lees verderKerstmis onder vuur – Kevin Prenger

Zwaarbewaakte treinen – Bohumil Hrabal

Zwaarbewaakte treinen
Bohumil Hrabal
Literatuur
Prometheus
2013
Hardcover
72
Kees Mercks
9789044625325

 

Klucht in donkere tijden

De Tsjech Bohumil Hrabal wordt beschouwd als één van de grootste schrijvers uit Oost-Europa. Zijn schrijfcarrière kwam pas echt op stoom vanaf 1962, hij was toen al achtenveertig. Hij ontving sindsdien een klein invalidenpensioen waardoor hij zich op het schrijven kon richten. Daarvoor had hij verschillende baantjes gehad, waaronder dat van perronchef, in 1944. Zwaarbewaakte treinen kwam uit in 1965 en speelt aan het einde van de Tweede Wereldoorlog op een klein maar wel belangrijk station. Het verhaal is opgenomen in de bundel Verpletterde schoonheid uit 2013.

Lees verderZwaarbewaakte treinen – Bohumil Hrabal

De wintersoldaat – Daniel Mason

De wintersoldaat
Daniel Mason
Literatuur
Hollands Diep
2019
Paperback
366
Theo Schoenmaker
9789048848621

Een soort fantoompijn

Fantoompijn: “een normaal en veelvoorkomend verschijnsel na een amputatie. Na amputatie komt fantoompijn bij globaal 70% van de patiënten voor. Fantoompijn doet zich het meest voor in aanvallen die in ernst en frequentie kunnen verschillen, maar kan ook chronisch optreden en dus altijd aanwezig zijn” (bron: Wikipedia).

In De wintersoldaat van Daniel Mason komen heel wat mensen voor bij wie ledematen moeten worden geamputeerd. In overdrachtelijke zin krijgt de hoofdpersoon met dit fenomeen te maken.

Lees verderDe wintersoldaat – Daniel Mason

Icarië – Uwe Timm

Prachtige mix van feiten en fictie

Icarië. Het boek van Uwe Timm is niet vernoemd naar een Grieks eiland dat zo heet. Wel naar de fictieve communistische republiek die is vernoemd naar het boek Voyage en Icarie (uit 1840), geschreven door Étienne Cabet, de bedenker van de term communisme. Met een groepje getrouwen vertrok hij naar Texas om daar een commune op te richten waarin nauwelijks ruimte zou blijken te zijn voor een eigen identiteit. Het communisme werd tot in het extreme doorgevoerd. Het werd al snel een faliekante mislukking. Lees meer hierover.

Lees verderIcarië – Uwe Timm

De Duitse oorlog – Nicholas Stargardt

Monumentale reconstructie

Over de tweede wereldoorlog is al zo veel gepubliceerd dat je denkt dat alles erover nu wel gezegd is. De historicus Nicholas Stargardt is er desondanks uitstekend in geslaagd om een en ander te bezien vanuit een bijzondere invalshoek. Wie nieuwe feiten verwacht over het verloop van de strijd, over allerlei gruwelen die de strijdende partijen op hun geweten hebben, met de Jodenvervolging als meest in het oog springende, komt bedrogen uit. Hiervan is veel bekend en Stargardt voegt daar niets aan toe. Maar zelden is dit beschreven vanuit het oogpunt van Duitse burgers. Het resultaat mag er zijn. De Duitse oorlog is een bijzonder goed gedocumenteerd verslag van deze zwarte periode dat goed inzicht geeft in de gevoelens en ervaringen van Duitse burgers.

Lees verderDe Duitse oorlog – Nicholas Stargardt

De eerste steen – Carsten Jensen

Grootse anti-oorlogsroman

Oorlog is gruwelijk, dat is geen nieuws. Vanuit de veilige leunstoel en in een vrij beschermde omgeving is het lastig om de impact ervan tot je te laten doordringen. Je ziet beelden, je leest er wat over, je hoort een en ander, maar het is voor de meesten gelukkig toch een ver van het bed-show. Er zijn ook dwaallichten die oorlog romantiseren en denken dat zij, door er op vrijwillige basis aan deel te nemen, een heldenrol nastreven of denken dat het zicht biedt op een beter leven. Daarom is het goed dat er boeken worden geschreven zoals De eerste steen van Carsten Jensen. Dit kan je niet koud laten en er resteert daarna geen misplaatste romantiek. Hopelijk.

Lees verderDe eerste steen – Carsten Jensen

Van het westelijk front geen nieuws – Erich Maria Remarque

Gruwelijke en realistische anti-oorlogsroman

Dolende geesten die van mening zijn dat oorlog heroïsch kan zijn zouden lezing van Van het westelijk front geen nieuws van Erich Maria Remarque voorgeschreven moeten krijgen. Of het zal helpen is nog maar de vraag, maar een beter medicijn tegen dergelijke wanen dan deze anti-oorlogsroman kun je niet hebben. Oorlog is gruwelijk en heeft hoegenaamd niets met heldendom te maken.

Lees verderVan het westelijk front geen nieuws – Erich Maria Remarque

De abrikozenboom – Beate Teresa Hanika

De abrikozenboom Boek omslag De abrikozenboom
Beate Teresa Hanika
Roman
Cargo
17 Augustus 2017
Paperback
234
Anne Marie Koper

 

Elisabetta, een oude joodse vrouw uit Wenen, leeft een eenzaam leven, alleen met haar herinneringen. In haar tuin staat een oude abrikozenboom, en al haar hele leven maakt ze elk jaar opnieuw jam en marmelade van de vruchten. Als ze de geur van de abrikozen ruikt, denkt de oude vrouw aan haar verleden. Aan haar familie en haar twee zussen, allen vermoord in Dachau. De oude vrouw leidt een teruggetrokken bestaan, de stemmen uit haar verleden zijn haar enige gezelschap. Maar dan krijgt ze een nieuwe onderhuurster, de jonge Duitse danseres Pola die zich gaandeweg in haar leven dringt, en zal ze voor het eerst in lange tijd haar herinneringen, en al haar pijn, moeten delen met een ander.


Prachtige variatie op een bekend thema

Van de Duitse Beate Teresa Hanika (1976) is weinig bekend. Als kind schreef zij al verhalen en gedichten. Ze heeft een aantal jaren als model gewerkt, vervolgens als fotografe. Inmiddels heeft zij al enkele young adult titels uitgebracht waarvan Achter de stilte als enige is vertaald, een boek over misbruik waarmee zij enkele prijzen in de wacht heeft gesleept. Haar eerste volwassen roman is inmiddels een jaar oud en is onlangs onder de titel De abrikozenboom ook in Nederland uitgebracht.

Lees verderDe abrikozenboom – Beate Teresa Hanika

Bezonken rood – Jeroen Brouwers

Bezonken rood Boek omslag Bezonken rood
Jeroen Brouwers
Roman
Atlas Contact
1981
E-boek
152

 

Samen met zijn moeder bracht Jeroen Brouwers zijn kleuterjaren door in het Japanse interneringskamp Tjideng op Java. In de roman Bezonken rood heeft hij op aangrijpende wijze zijn herinneringen verwerkt aan deze periode uit zijn jeugd. Bezonken rood werd door de critici vrijwel unaniem lovend besproken, verscheen in twaalf landen in vertaling en werd in 1995 in Parijs bekroond met de prestigieuze Prix Fémina Etranger.


Memorabele confrontatie met het verleden
Jeroen Brouwers heeft een deel van zijn kinderjaren doorgebracht in de Indonesische jappenkampen. Zijn moeder en hij overleefden, doch na het zien van een film over dit kamp kon er geen sprake meer zijn van een normale moeder – zoonrelatie. Naar aanleiding van haar overlijden schreef hij Bezonken rood, een korte terugblik in romanvorm op die jaren. Het laat enig licht schijnen op een vooral donkere bladzij, een deel van de geschiedenis dat altijd in de schaduw is gebleven van de gebeurtenissen en ervaringen in Nederland.

Lees verderBezonken rood – Jeroen Brouwers

Tot ziens daarboven – Pierre Lemaitre

Tot ziens daarboven Boek omslag Tot ziens daarboven
Pierre Lemaitre
Roman
Xander Uitgevers
7 maart 2014
E-boek
479
Liesbeth van Nes

 

De Eerste Wereldoorlog heeft van Frankrijk een ruïne gemaakt. Te midden van de verwoesting proberen Albert en Édouard, soldaten die de verschrikkingen van de loopgraven meemaakten, de draad van het gewone leven weer op te pakken. Beiden zijn ze alles kwijtgeraakt en ze voelen zich bedrogen en verstoten door de maatschappij. Met een bedrieglijk plan besluiten ze het Franse volk een lesje te leren én zelf fortuin te maken. Precies datgene wat Édouard en Albert voor ogen hadden gebeurt: het geld stroomt binnen. Tegen de tijd dat het bedrog aan het licht komt, hebben Édouard en Albert al plannen gemaakt om uit Parijs te vertrekken. Maar zal het de vrienden lukken om het verleden ook echt achter zich te laten?

Tot ziens daarboven is een aangrijpende roman over de gevolgen van de Grote Oorlog en hoe een land de doden herdenkt, maar de overlevende soldaten lijkt te vergeten. Pierre Lemaitre won de Prix Goncourt met Tot ziens daarboven.


Veelzijdig meesterwerk!
De eerste wereldoorlog is in Nederland vooral bekend van horen zeggen. Uiteraard is er veel over geschreven, vooral door buitenlandse auteurs, doch daarvan is relatief weinig doorgedrongen tot Nederland. Zeker als je het vergelijkt met de onophoudelijke stortvloed aan boeken over de tweede wereldoorlog. Tot ziens daarboven van Pierre Lemaitre is gelukkig wel vertaald. Het had ook niet anders gekund: het is een fantastisch veelzijdig werk, en begrijpelijk genoeg beloond met de in Frankrijk belangrijke Prix Goncourt.

Lees verderTot ziens daarboven – Pierre Lemaitre

Spring naar toolbar