Spring naar toolbar

De tranen der acacia’s – Willem Frederik Hermans

De tranen der acacia's Boek omslag De tranen der acacia's
Willem Frederik Hermans
Roman
De Bezige bij
November 2005
Hardcover
489

 

In puinhopen voel ik mij prettig, ergens ander hoor ik niet thuis, zegt Arthur Muttah, de hoofdpersoon in De tranen der acacia's. Toen het boek in 1949 verscheen, herkende een hele generatie zich in dit pessimistische levensgevoel.

De eerste grote roman van Willem Frederik Hermans, die opschudding veroorzaakte vanwege het zogenaamde onzedelijke karakter, ging over de naoorlogse actualiteit. Ruim een halve eeuw later is de actualiteit vanzelfsprekend veranderd. Maar de zeggingskracht van de roman is dat geenszins.

Want behalve een perfecte demonstratie van Hermans kijk op de wereld is De tranen der acacia's een schitterend en tijdloos portret van een ontwortelde jonge man die niet weet waar hij met zijn jeugd, ambities en onzekerheden heen moet. Op indringende wijze laat Hermans zien hoe Muttah zich door het leven ploegt, in conflict met zijn familie, modderend met zijn minnaressen, eenzaam, lusteloos en wellustig.


Over onthechting en de onkenbare medemens
Het tweede boek van Willem Frederik Hermans, De tranen der acacia’s, kende een moeizame start. Het heeft bijna twee jaar geduurd voordat het in het najaar van 1949 is verschenen. Er was nogal wat reuring over de inhoud en het was moeilijk om een uitgever te vinden die het aandurfde. In die jaren werd er nogal negatief gereageerd op het taalgebruik, het nihilisme van de hoofdpersoon en op de losbandige passages. Voor de lezer van nu is dat onvoorstelbaar, het is eerder nogal braafjes en heeft eerder de geur van spruitjes dan van iets pikants.

Lees verderDe tranen der acacia’s – Willem Frederik Hermans

0

De abrikozenboom – Beate Teresa Hanika

De abrikozenboom Boek omslag De abrikozenboom
Beate Teresa Hanika
Roman
Cargo
17 Augustus 2017
Paperback
234
Anne Marie Koper

 

Elisabetta, een oude joodse vrouw uit Wenen, leeft een eenzaam leven, alleen met haar herinneringen. In haar tuin staat een oude abrikozenboom, en al haar hele leven maakt ze elk jaar opnieuw jam en marmelade van de vruchten. Als ze de geur van de abrikozen ruikt, denkt de oude vrouw aan haar verleden. Aan haar familie en haar twee zussen, allen vermoord in Dachau. De oude vrouw leidt een teruggetrokken bestaan, de stemmen uit haar verleden zijn haar enige gezelschap. Maar dan krijgt ze een nieuwe onderhuurster, de jonge Duitse danseres Pola die zich gaandeweg in haar leven dringt, en zal ze voor het eerst in lange tijd haar herinneringen, en al haar pijn, moeten delen met een ander.


Prachtige variatie op een bekend thema

Van de Duitse Beate Teresa Hanika (1976) is weinig bekend. Als kind schreef zij al verhalen en gedichten. Ze heeft een aantal jaren als model gewerkt, vervolgens als fotografe. Inmiddels heeft zij al enkele young adult titels uitgebracht waarvan Achter de stilte als enige is vertaald, een boek over misbruik waarmee zij enkele prijzen in de wacht heeft gesleept. Haar eerste volwassen roman is inmiddels een jaar oud en is onlangs onder de titel De abrikozenboom ook in Nederland uitgebracht.

Lees verderDe abrikozenboom – Beate Teresa Hanika

0

Birk – Jaap Robben

Birk Boek omslag Birk
Jaap Robben
Roman
De Geus
2015
E-boek
256

 

Mikael woont met zijn moeder op een afgelegen eiland tussen Schotland en Noorwegen. Zijn vader verdrinkt nadat hij Mikael uit de zee heeft gered. Sinds die dag verwijt zijn moeder haar zoon het grote verlies. Ze dwingt hem de rol van de vader in te nemen.


Heel aardig romandebuut
Jaap Robben heeft al heel wat op papier gezet, zoals gedichtenbundels, jeugdliteratuur. Daarnaast is hij onder andere theatermaker. Met Birk maakt hij een interessant debuut als romanschrijver.

Lees verderBirk – Jaap Robben

0

Bezonken rood – Jeroen Brouwers

Bezonken rood Boek omslag Bezonken rood
Jeroen Brouwers
Roman
Atlas Contact
1981
E-boek
152

 

Samen met zijn moeder bracht Jeroen Brouwers zijn kleuterjaren door in het Japanse interneringskamp Tjideng op Java. In de roman Bezonken rood heeft hij op aangrijpende wijze zijn herinneringen verwerkt aan deze periode uit zijn jeugd. Bezonken rood werd door de critici vrijwel unaniem lovend besproken, verscheen in twaalf landen in vertaling en werd in 1995 in Parijs bekroond met de prestigieuze Prix Fémina Etranger.


Memorabele confrontatie met het verleden
Jeroen Brouwers heeft een deel van zijn kinderjaren doorgebracht in de Indonesische jappenkampen. Zijn moeder en hij overleefden, doch na het zien van een film over dit kamp kon er geen sprake meer zijn van een normale moeder – zoonrelatie. Naar aanleiding van haar overlijden schreef hij Bezonken rood, een korte terugblik in romanvorm op die jaren. Het laat enig licht schijnen op een vooral donkere bladzij, een deel van de geschiedenis dat altijd in de schaduw is gebleven van de gebeurtenissen en ervaringen in Nederland.

Lees verderBezonken rood – Jeroen Brouwers

0

De wonderlijke avonturen van Kavalier & Clay – Michael Chabon

De wonderlijke avonturen van Kavalier & Clay Boek omslag De wonderlijke avonturen van Kavalier & Clay
Michael Chabon
Roman
Anthos
22 oktober 2015
E-boek
542
C. Jonckheer, Gerda Baardman

New York, 1939. Joe Kavalier, een jonge kunstenaar die tevens bedreven is in de ontsnappingskunst à la Houdini, heeft zojuist een staaltje van zijn kunnen laten zien: hij is ontsnapt uit het door de nazi's bezette Praag. Nu wil Joe snel veel geld verdienen, zodat hij kan proberen zijn familie vrij te krijgen. Zijn neef, Sammy Clay uit Brooklyn, zoekt een partner die hem kan helpen bij het bedenken van de verhalen, beelden en helden voor de nieuwste Amerikaanse rage: de strip. Geïnspireerd door hun fantasie, angsten en dromen, roepen Kavalier en Clay allerlei personages tot leven. De Gouden Eeuw van het stripboek is begonnen, terwijl Hitler zijn schaduw over de wereld werpt.


Prachtig, met een (kleine) maar
Sommige mensen lijken het geluk niet te willen omarmen. Zelfs al zou het recht voor ze staan, met de armen gespreid zodat je alleen nog maar een laatste stapje vooruit hoeft te zetten, dan nog zijn zij in staat om zich om te keren en er hard van weg te lopen. Zo iemand is de belangrijkste hoofdpersoon in het omvangrijke De wonderlijke avonturen van Kavalier & Clay door Michael Chabon.

Lees verderDe wonderlijke avonturen van Kavalier & Clay – Michael Chabon

0

De rechter en zijn beul – Friedrich Dürrenmatt

De rechter en zijn beul Boek omslag De rechter en zijn beul
Friedrich Durrenmatt
Roman, thriller
Athenaeum
2017
134
Ria van Hengel


De rechter en zijn beul
lijkt een klassieke misdaadroman: er is een misdaad gepleegd en er wordt onderzoek gedaan, en aan het eind van het boek weet de lezer wie de dader is.
Maar van meet af aan deugt het onderzoek niet: de commissaris blijkt gaandeweg alle achtergronden al te kennen – en hij weet ook al snel wie de dader is. Hij laat zijn collega’s vervolgens alleen maar verder speuren omdat hij iets wil rechtzetten, een rekening wil vereffenen. Hij wil een ‘gerechtigheid’ bewerkstelligen die hij langs de legale weg onmogelijk kan bereiken.
De misdaadromans van Dürrenmatt volgen het klassieke schema van het genre, maar stijgen daar ver bovenuit door hun ironische, vaak cynische toon en hun filosofische en maatschappijkritische inhoud.


Onconventionele en intrigerende (misdaad)roman

Friedrich Dürrenmatt had op verschillende kunstvormen een eigenzinnige visie. In het nawoord wordt dit met betrekking tot literatuur verduidelijkt:
“Literatuur had in zijn ogen als functie om de lezer te dwingen tot een confrontatie met een polyinterpretabele werkelijkheid, dat ze aanzet tot denkprocessen waarmee de lezer de wereld misschien wat beter aankan.”
Met het schrijven van De rechter en zijn beul maakt de auteur op voortreffelijke wijze duidelijk hoe die theorie in de praktijk kan worden gebracht.

Lees verderDe rechter en zijn beul – Friedrich Dürrenmatt

0

Tot ziens daarboven – Pierre Lemaitre

Tot ziens daarboven Boek omslag Tot ziens daarboven
Pierre Lemaitre
Roman
Xander Uitgevers
7 maart 2014
E-boek
479
Liesbeth van Nes

 

De Eerste Wereldoorlog heeft van Frankrijk een ruïne gemaakt. Te midden van de verwoesting proberen Albert en Édouard, soldaten die de verschrikkingen van de loopgraven meemaakten, de draad van het gewone leven weer op te pakken. Beiden zijn ze alles kwijtgeraakt en ze voelen zich bedrogen en verstoten door de maatschappij. Met een bedrieglijk plan besluiten ze het Franse volk een lesje te leren én zelf fortuin te maken. Precies datgene wat Édouard en Albert voor ogen hadden gebeurt: het geld stroomt binnen. Tegen de tijd dat het bedrog aan het licht komt, hebben Édouard en Albert al plannen gemaakt om uit Parijs te vertrekken. Maar zal het de vrienden lukken om het verleden ook echt achter zich te laten?

Tot ziens daarboven is een aangrijpende roman over de gevolgen van de Grote Oorlog en hoe een land de doden herdenkt, maar de overlevende soldaten lijkt te vergeten. Pierre Lemaitre won de Prix Goncourt met Tot ziens daarboven.


Veelzijdig meesterwerk!
De eerste wereldoorlog is in Nederland vooral bekend van horen zeggen. Uiteraard is er veel over geschreven, vooral door buitenlandse auteurs, doch daarvan is relatief weinig doorgedrongen tot Nederland. Zeker als je het vergelijkt met de onophoudelijke stortvloed aan boeken over de tweede wereldoorlog. Tot ziens daarboven van Pierre Lemaitre is gelukkig wel vertaald. Het had ook niet anders gekund: het is een fantastisch veelzijdig werk, en begrijpelijk genoeg beloond met de in Frankrijk belangrijke Prix Goncourt.

Lees verderTot ziens daarboven – Pierre Lemaitre

0

De gloriedagen van mijn vader – Marcel Pagnol

De gloriedagen van mijn vader Boek omslag De gloriedagen van mijn vader
Marcel Pagnol
Roman
De Geus
2017
Paperback
189
Marianne Kaas

Marcel is een stadsjongen uit Marseille, waar zijn vader onderwijzer is. De heerlijke zomer van 1903, als Marcel acht is, brengt de familie Pagnol door in de heuvels buiten de stad. Hij wordt verliefd op het zondoorstoofde landschap van de Provence, waar het zo bedwelmend geurt naar lavendel, tijm en rozemarijn. Met humor en warmte beschrijft Marcel Pagnol de zomervakantie vol simpele geneugten van een hecht gezin; de maaltijden, de omzwervingen met zijn broer, en de toevalstreffer tijdens de jacht die zijn vader naam en faam bezorgt in de wijde omgeving.


Gevoelvolle terugblik op die ene zomer

Marcel Pagnol leidt De gloriedagen van mijn vader in met uit te leggen waarom hij zich voor het eerst aan een roman waagt. Deze inleiding eindigt met een beschouwing over de verschillen in waardering tussen het schrijven van toneelstukken en het schrijven van boeken, vanuit de auteur bezien. Toneelschrijvers merken meteen hoe een stuk wordt ontvangen door het publiek, bij romanschrijvers is de afstand met het publiek groter. Ondanks zijn grote successen als toneelschrijver is deze afstand voor hem de geruststelling die hij nodig heeft om zich aan zijn eerste roman te wagen. Het fraaie resultaat geeft geen enkele aanleiding voor deze onzekere houding.

Lees verderDe gloriedagen van mijn vader – Marcel Pagnol

0

Machten der duisternis – Anthony Burgess

Machten der duisternis Boek omslag Machten der duisternis
Anthony Burgess
Roman
Van Oorschot
2017
Hardcover
751
Paul Syrier

 

'Het was de middag van mijn eenentachtigste verjaardag en ik lag in bed met mijn schandknaap toen Ali meldde dat de aartsbisschop me was komen opzoeken.' Met deze geniale zin begint de rijke en geestige roman Machten der duisternis (Earthly Powers), door critici algemeen Burgess' beste boek genoemd, en verkozen boven het bekendere A Clockwork Orange. Wie begint te lezen wordt vanaf het begin meegezogen in een boek dat zo veelomvattend is en zo briljant geschreven, dat je als lezer meermaals naar adem hapt, tussen de lachbuien door. Kenneth Toomey, de wereldberoemde, van zijn geloof gevallen homoseksuele schrijver, krijgt van de aartsbisschop van Malta het verzoek steun te verlenen bij de heiligverklaring van don Carlo Campanati, de latere paus Gregorius XVII. Campanati is een gehaaide manipulator die snel opklimt binnen het Vaticaan, Toomey slijt zijn laatste jaren in luxe als een gelauwerde, enigszins bittere beroemdheid met een twijfelachtige reputatie. In dit meesterwerk over de essentie van macht komen alle grote namen uit het sociale, literaire en politieke leven van de twintigste eeuw voorbij, alsook alle grote gebeurtenissen: de Eerste Wereldoorlog, de opkomst van het fascisme in Italië, nazi-Duitsland en het postkolonialisme in Afrika. Vertaler Paul Syrier is erin geslaagd de prachtige stijl van Burgess in het Nederlands zo weer te geven dat niets verloren is gegaan van de sprankeling van het origineel.


Meeslepend meesterwerk
Waarom heeft het zo lang geduurd voordat Machten der duisternis van Anthony Burgess, verschenen in 1980, is vertaald? Hoe kan het dat dit boek zo lang onbekend is gebleven? Waarom hebben de lezers de in 1993 overleden auteur niet bij leven kunnen complimenteren met dit meesterwerk? Gelukkig is het alsnog opgepikt en Nederland uitgebracht, in een uitstekende vertaling door Paul Syrier.
Burgess is bekend als schrijver van het boek A Clockwork Orange, een vermaarde film van Stanley Kubrick, dat wel. Maar hierdoor is wellicht wat onderbelicht gebleven dat de beste man wel iets meer heeft gepresteerd, meer verdient dan voetnoot te zijn bij een cultfilm.

Lees verderMachten der duisternis – Anthony Burgess

0

De huilende molenaar – Arto Paasilinnna

De huilende molenaar Boek omslag De huilende molenaar
Arto Paasilinna
Roman
Wereldbibliotheek
2006
Paperback
223
Annemarie Raas

In een dorp in het noorden van Finland komt een reus van een man wonen. Huttunen, zoals hij heet, knapt er een vervallen molen op en brengt hem weer in bedrijf. De dorpsgemeenschap is aanvankelijk in haar nopjes met de nieuwe inwoner. Ook al zegt hij niet veel, Huttunen is vriendelijk, behulpzaam en werkt hard. Maar hij blijkt er een zonderlinge gewoonte op na te houden : wanneer hij in diepe somberheid vervalt, huilt hij naar de maan als een wolf. Dat is voor de dorpelingen reden genoeg hem uit hun gemeenschap te verstoten. Ze willen hem koste wat kost voor gek laten verklaren. De hardnekkigheid waarmee ze hun voornemen uitvoeren, heeft verschrikkelijke gevolgen.


Schrijnend en komisch: een onweerstaanbare combinatie

Arto Paasilinna is een Finse schrijver die enkele tientallen romans heeft geschreven. Hiervan zijn er acht in het Nederlands vertaald. De huilende molenaar is één van die vertaalde boeken. Na De tien minnaressen is De huilende molenaar het tweede boek dat ik van deze te onbekende auteur heb gelezen. En ook hiervan heb ik weer genoten!

Lees verderDe huilende molenaar – Arto Paasilinnna

0