Nobelprijs voor Literatuur naar Tanzaniaanse schrijver Abdulrazak Gurnah

 

De Nobelprijs voor Literatuur gaat dit jaar naar Abdulrazak Gurnah. De jury roemt de Tanzaniaanse romanschrijver voor zijn “compromisloze en meelevende beschrijving van de gevolgen van kolonialisme en het lot van vluchtelingen in de kloof tussen culturen en continenten”.

Gurnah werd in 1948 geboren op het eiland Zanzibar. In zijn tienerjaren kwam hij als vluchteling naar Groot-Brittannië, waar hij begon aan een academische carrière, maar ook romanschrijver werd. Hij schreef in het Engels, hoewel zijn eerste taal Swahili was.

Het bekendst is zijn historische roman Paradise uit 1994, waarmee hij genomineerd werd voor de Booker Prize. Het is van zijn tien boeken het enige dat in vertaling in Nederland verscheen. Vorig jaar publiceerde hij nog Afterlives over de periode waarin zijn geboorteland door Duitsland was gekoloniseerd.

Kosmopolitisch

“Hij schetst een beeld van een Afrika dat bij veel lezers onbekend is”, zegt de juryvoorzitter van het Nobelcomité. “Het kustgebied van de Indische Oceaan, getekend door slavernij en onderdrukking door verschillende regimes, zoals de Portugezen, Indiërs, Arabieren, Duitsers en Britten. Zanzibar was al kosmopolitisch lang voordat globalisering bestond.”

Volgens de jury heeft Gurnah niet alleen oog voor het racisme en de vooroordelen waarmee zijn personages te maken krijgen, maar ook voor het zwijgen en de heruitgevonden levensverhalen waarmee zij dat proberen te bestrijden. Dat levert volgens de jury verhalen op waarbij een eenvoudige uitkomst onmogelijk is.

Afrikaanse winnaar zeldzaamheid

Het is de tweede keer dat een zwarte auteur uit Afrika de literatuurprijs wint, na de Nigeriaan Wole Soyinka in 1986. Andere winnaars van het continent zijn de Zuid-Afrikanen Nadine Gordimer en J.M. Coetzee, de Egyptenaar Naguib Mahfouz en Albert Camus, die in de toenmalige Franse kolonie Algerije geboren werd.

Omdat de prijs in het verleden bovengemiddeld vaak naar Europeanen en Amerikanen ging, kondigde de Zweedse Academie, die bepaalt wie de prijs krijgt, recentelijk aan meer experts uit andere taalgebieden te betrekken bij de besluitvorming. Daardoor zouden schrijvers uit Azië en Afrika meer kans moeten maken op de eer.

De Nobelprijs voor Literatuur ging vorig jaar naar de Amerikaanse dichter Louise Glück, de zestiende vrouw van de 118 personen die werden bekroond. Afgelopen maand verscheen haar eerste in het Nederlands vertaalde dichtbundel, Averno.

Niet in Stockholm en Oslo

Eerder deze week werden al de prijzen uitgereikt voor Geneeskunde, Natuurkunde en Scheikunde. Die gingen respectievelijk naar onderzoek over het waarnemen van aanrakingen, klimaatmodellen en het bouwen van moleculen. Morgen wordt in Oslo bekendgemaakt wie de Nobelprijs voor de Vrede dit jaar krijgt.

De Nobelprijzen worden uitgereikt op 10 december, de sterfdag van oprichter Alfred Nobel. Voor het tweede jaar op rij gebeurt dat vanwege corona niet in Stockholm en Oslo, maar krijgen de laureaten hun gouden medaille in eigen land overhandigd.

Aan alle prijzen is een geldbedrag verbonden van 10 miljoen Zweedse kronen, iets minder dan een miljoen euro. Als een Nobelprijs aan meerdere ontvangers wordt toegekend, moet dat bedrag worden gedeeld.

Bron: NOS

Literair festival ILFU voegt nieuwe festivaldag toe over hete hangijzers van deze tijd

Op zaterdag 25 september vindt de eerste editie van Exploring Stories plaats: een speciale festivaldag op het ILFU gewijd aan de ‘hete hangijzers’ oftewel actuele thema’s van onze tijd. Op Exploring Stories staan onderwerpen als klimaat, ongelijkheid, oud en nieuw kolonialisme, feminisme en de kracht van fictie centraal. Een uniek ensemble van buitenlandse en Nederlandse schrijvers gaat hierover met elkaar en het publiek in gesprek, live dan wel online. Onder andere Ayaan Hirsi Ali, Lale Gül, Roxane Gay, Roberto Saviano, Jeanette Winterson, Tahar Ben Jelloun en Alfred Birney staan op het programma van het Utrechtse festival. 

Lees verder

Website Taaladvies.net vernieuwd

Taaladvies.net, de website met antwoorden op veelgestelde vragen over de Nederlandse taal en spelling, is in een fris en gebruiksvriendelijk nieuw jasje gestoken. Zo zijn de zoekfunctie en de manier van navigeren beter en gemakkelijker gemaakt. De samenwerkende organisaties achter de site, de Nederlandse Taalunie, het Genootschap Onze Taal, Team Taaladvies van de Vlaamse overheid en het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT), willen taalgebruikers zo nog beter ondersteunen bij het vinden van het antwoord op hun taalvraag.

Lees verder

Europese Literatuurprijs 2021 gaat naar Saša Stanišić

De Europese Literatuurprijs 2021 gaat naar de roman ‘Herkomst’ van de Bosnisch-Duitse schrijver Saša Stanišić in de Nederlandse vertaling van Annemarie Vlaming. “Een liefdevol familieverhaal én een moderne en tragische Europese geschiedenis”, aldus de jury. Stanišić en Vlaming ontvangen de prijs op zaterdag 6 november op het Crossing Border Festival in Den Haag uit handen van juryvoorzitter Manon Uphoff.

De Europese Literatuurprijs bekroont de beste hedendaagse Europese roman die in het voorgaande jaar in Nederlandse vertaling is verschenen. Zowel de auteur als de vertaler van de winnende roman wordt bekroond; de schrijver ontvangt € 10.000 en de vertaler € 5.000.

Lees verder

Uitreiking P.C. Hooft-prijs 2021 aan Alfred Schaffer op 9 september

Online programma via Literatuurmuseum.nl

 Alfred Schaffer (1973) ontvangt op donderdag 9 september online de P.C. Hooft-prijs 2021 voor poëzie uit handen van bestuursvoorzitter Maaike Meijer. Via Literatuurmuseum.nl is vanaf 20.00 uur een afwisselend programma te volgen dat wordt gepresenteerd door schrijver en performer Babs Gons. Schaffer komt zelf uitgebreid aan het woord.   

Lees verder

Elena Ferrante geeft Belle van Zuylenlezing op het ILFU

Op donderdag 23 september verzorgt de Italiaanse schrijver Elena Ferrante de dertiende Belle van Zuylenlezing op het ILFU International Literature Festival Utrecht. Tevens ontvangt zij de Belle van Zuylenring, een internationale ereprijs van het ILFU in samenwerking met de gemeente Utrecht.  Elena Ferrante is de schrijver van onder meer de vierdelige bestseller De geniale vriendin (Edizione e/o; Wereldbibliotheek

Lees verder

Papiertekort groot probleem voor boekensector: ‘Sommige titels even niet voorradig’

De boekensector heeft last van een tekort aan papier. Door de coronapandemie is wereldwijd de thuisbezorgeconomie geëxplodeerd en is er een enorme vraag naar kartonnen dozen voor pakketjes van webwinkels en naar pizzadozen. Papierpulp is daardoor niet aan te slepen. Maar dat is ook nodig voor boeken, en die sector lijkt een beetje het slachtoffer te worden van de huidige papierschaarste.

“We moeten achter aansluiten, heb ik de indruk”, zegt Robert Jan de Rooij, directeur en eigenaar van Wilco in Amersfoort. Dat is een van de grootste drukkerijen van Nederland. Er zijn zelfs fabrieken in Europa voor boekpapier die worden omgebouwd naar fabrieken voor kartonnen dozen. “Blijkbaar wordt in die sector veel meer geld verdiend.”

Gevolg is dat De Rooij enorm lang moet wachten als hij papier bestelt: “De hele papiermarkt is compleet uit balans. Als ik papier in huis wil hebben, duurt zo’n bestelling normaal gesproken een paar weken. Nu moet ik vier maanden wachten. Dus ja, uitgevers zullen soms ook moeten wachten op hun boeken.”

Toiletpapier

Papierpulp maakt een steeds grotere kans om een doos te worden in plaats van een boek. In Azië groeit ook de markt voor wc-papier enorm; die lijkt daarmee belangrijker dan de boekenmarkt.

“Uitgevers moeten (her)uitgaves daarom heel goed plannen, want anders kan het zo zijn dat bepaalde titels even niet leverbaar zijn”, zegt Martijn David, algemeen secretaris van de Groep Algemene Uitgevers. “Je kunt niet op dinsdag de drukker bellen en vragen of er donderdag een herdruk van 3000 exemplaren beschikbaar is. Meer boeken zullen tijdelijk even uitverkocht zijn, is mijn verwachting. Dus niet ‘vandaag besteld, morgen in huis’.”

‘Af en toe uitverkocht’

Inkoper Marte Kersten van uitgever VBK Media herkent het probleem. “De afgelopen tijd hebben wij soms niet kunnen leveren. Dat komt nog steeds voor. We weten dat sommige papiersoorten soms wel voorradig zijn, maar die zijn wel van mindere kwaliteit. En dan moet je kiezen.”

De schaarste van papier, maar ook bijvoorbeeld van lijm en drukplaten, leidt tot hogere kosten. Zullen die uiteindelijk worden doorberekend aan de consument? Martijn David noemt zo’n eventuele prijsverhoging niet dramatisch. “Dat is dubbeltjes-werk. Het drukken bepaalt maar voor een klein deel de prijs van een boek. Grootste probleem is op dit moment echt een herdruk: is daar wel genoeg papier voor beschikbaar?” David spreekt van een luxeprobleem. “Er wordt momenteel hartstikke veel gelezen, dat is toch een mooi teken?”

Bron: NOS

Ton voor tien getalenteerde debutanten

Tien getalenteerde debutanten – schrijvers van poëzie, fictie en non-fictie voor volwassenen en jeugd – ontvangen een beurs van € 11.000 om aan hun tweede boek te werken. De tien zijn geselecteerd uit een groep van 29 aanvragers. Dankzij middelen uit het tweede ‘coronasteunpakket’ konden dit jaar twee extra beurzen worden toegekend.

Dit zijn de tien geselecteerden:

Lees verder

Letterenfonds gaat motie financiële ondersteuning boekhandels uitvoeren

Er komt substantiële steun voor de fysieke boekhandel. Het Nederlands Letterenfonds krijgt de opdracht het budget van € 20 miljoen te verdelen.

Deze week informeerden de ministeries van Economische Zaken, Financiën en Sociale zaken en Werkgelegenheid de Tweede Kamer over de uitvoering van de motie ‘Financiële ondersteuning boekhandels’, zoals ingediend door Romke de Jong c.s. op 2 juni. In de brief werd aangekondigd dat het Nederlands Letterenfonds de opdracht krijgt het beschikbaar gestelde budget van € 20 miljoen te verdelen. Dit budget zal bestaan uit een vergoeding van distributiekosten (€ 5 miljoen) en een garantiefonds (€ 15 miljoen). Wel moet de Europese Commissie nog goedkeuring verlenen aan het garantiefonds.

Lees verder

‘Schrijver: kies je eigen podium’ nieuwe steunmaatregel voor schrijvers

‘Schrijver: kies je eigen podium’ nieuwe steunmaatregel voor schrijvers

‘Schrijver: kies je eigen podium’ is een nieuwe Steunmaatregel voor schrijvers van het Nederlands Letterenfonds en De Schrijverscentrale om in dit lastige jaar schrijversoptredens te stimuleren. Dit keer worden de rollen omgedraaid: schrijvers kiezen een podium voor een eenmalig optreden en ontvangen daarvoor 500 euro. Het optreden wordt in onderling overleg tussen auteur en organisator georganiseerd en vindt plaats tussen 1 juli en 30 september 2021 op een – liefst nieuwe – locatie, zoals een openluchtfestival, theater, AZC, museum, schouwburg of gevangenis.

Lees verder