Alleen in Berlijn – Hans Fallada

Alleen in Berlijn Boek omslag Alleen in Berlijn
Hans Fallada
Oorlogsroman
Cossee
18 november 2011
Hardcover
704

Van Hans Falladas meesterwerk Alleen in Berlijn is in de kelder van de oorspronkelijke uitgever een versie gevonden die op het gebied van vloeken en seks minder kuis is. Bovendien bleken in hoofdstuk zeventien enkele paginas over Anna Quangels nazi-verleden te zijn gesneuveld in de editie die inmiddels wereldwijd is vertaald. De toenmalige uitgeverij Aufbau had in 1947 ten doel de democratische opvoeding van het Duitse volk onder Russisch toezicht te ondersteunen. Blijkbaar moest de roman destijds meer humanistisch opbouwend zijn. Een overtuigd nazi als hoofdpersoon, dat was te veel van het goede. Wij weten niet of Hans Fallada deze redactie van zijn roman zou hebben goedgekeurd. Hij overleed kort na de inlevering van het manuscript. Het is wel voorstelbaar dat hij met de gepubliceerde versie ingestemd zou hebben, omdat hij de cultuurpolitieke doelstelling van Aufbau onderschreef.


De hopeloze strijd van twee naïevelingen tegen de nazi’s

Het leven in het Berlijn van Hans Fallada is hard en meedogenloos. Het wantrouwen onder de burgers is groot, de pers en zelfs de eigen familie kunnen niet worden vertrouwd. De nasleep van de eerste wereldoorlog, de misère van het interbellum, de jaren van het naziregime en de eerste jaren van de tweede wereldoorlog hebben de sociale samenhang compleet verwoest. Alleen in Berlijn is hiervan een weergaloos mooie weergave.

“Alleen in Berlijn – Hans Fallada” verder lezen

De gezellen van Nez – Peter van Rillaer en Christophe Vermaelen

De gezellen van Nez Boek omslag De gezellen van Nez
De erfgenaam van Herlewinne
Peter van Rillaer, Christophe Vermaelen
Fantasy
De Vrije uitgevers
28 april 2015
Paperback
509

 

Koning Kindar van Nez heeft 'het volk', de Soroten, tot slaaf gemaakt. De vijftienjarige Jente wordt gekocht door Ezzine, die het gezag heeft over de wijk Tenebri. Ezzine is opgeleid binnen de orde van de Berk, maar hij is een afvallige, een Magica, die de orde de rug heeft toegekeerd. Ezzine is goed voor Jente en leidt haar op tot een bijna onverslaanbare prijsvechter die de Leeuwin van Sorot genoemd wordt. Maar als hij meer aanzien kan verwerven, toont hij zijn ware aard.
Een onheilspellende passage geschreven door Nestor de onfeilbare in het Boek der kronieken, is de reden dat de overste van de orde van de Berk Nuru achter Nestor aanstuurt. Nuru, een heler en ziener die de weg van de kennis volgt, moet de ware betekenis van de woorden achterhalen. Samen met zijn kraai Krachi gaat hij op weg naar Nez. Aan de rand van de stad leidt Krachi hem naar een begraafplaats waar hij een doodgewaande vrouw vindt met een getatoueerde leeuwin op haar rug. Hij laat haar verzorgen in een tempel en als zij er weer bovenop lijkt te komen, zet hij zijn zoektocht voort.
Merkonus, net als Nestor en Ezzine een Magica, zorgt ervoor dat Jente de dochter van Kindar op haar politieke missie naar Koes mag begeleiden. Dan kruisen Jente's pad en dat van Nuru elkaar weer.
De gezellen van Nez is het intrigerende eerste deel in de trilogie De erfgenaam van Herlewinne, geschreven door Peter van Rillaer en Christophe Vermaelen. Het verhaal is een zoektocht naar vrijheid en de waarheid, een fantasyverhaal zonder magie, maar vol mystiek en bijzondere krachten.


Tamelijk langdradig, teveel overbodige zijpaden

Het eerste boek van Peter van Rillaer, Ishtar Roodrug is behoorlijk goed ontvangen, over de eersteling van Christophe Vermaelen, Het hemelse rijk, een erotisch avonturenverhaal, waren de meningen wat minder positief. Beiden zijn nu een samenwerking aangegaan. De gezellen van Nez is het eerste deel van de reeks De erfgenaam van Herlewinne.

De voornaamste personen in De gezellen van Nez zijn Jente en Nuru. Jente heeft als jong meisje een oorlog overleefd. Net als andere overlevenden is zij als slaaf verhandeld aan de hoogste bieder, Ezzine. Hij heeft haar opgeleid tot een onoverwinnelijke vechtmachine en daarnaast deelt hij het bed met haar. De prijsgevechten die Jente moet leveren zijn vooral lucratief voor Ezzine. Maar, als hem de kans wordt geboden om een machtig en rijk man te worden, met Jente als inzet, maakt hij een keuze die hun band op het spel zet en die hen uit elkaar drijft..

Nuru is een ziener die lid is van De orde van de Berk. Hij wordt door zijn overste op pad gestuurd om de betekenis te achterhalen van een passage in een belangrijk boek. Tijdens zijn tocht stuit hij op Jente, die er slecht aan toe is. Hij neemt haar tijdelijk onder zijn hoede en weet daardoor mede te bereiken dat Jente weer op krachten komt en haar vaardigheden weer op peil weet te krijgen..
Op een zeker moment krijgt Jente de mogelijkheid om van haar slavenstatus af te komen. Zij moet daarvoor een verwende prinses begeleiden naar haar reisdoel.

De wegen van Jente en Nuru zijn na hun eerste ontmoeting aanvankelijk gescheiden. Beiden maken hevige gevechten mee, krijgen te maken met verraad, bedrog en hebben af en toe een seksueel tussendoortje.
Door een gelukkig toeval kruisen hun wegen zich weer en gaan zij, met nog wat andere metgezellen, samen verder op pad.

Het verhaal wordt verteld vanuit meerdere perspectieven. De stijl is tamelijk eenvoudig en rechttoe rechtaan. Het verhaal is niet erg strak gecomponeerd, er zijn vele zijwegen die worden bewandeld, te vaak wordt van de hoofdweg afgedwaald, waardoor de lezer de indruk krijgt dat het meer gaat om de zijpaden dan om het hoofddoel. Zo worden in het begin de lotgevallen van twee personen beschreven op zodanig uitgebreide wijze dat je verwacht dat zij een belangrijke rol zullen spelen. Na een flink aantal pagina’s over hun wederwaardigheden spelen zij in de rest van het boek echter geen enkele rol meer.

Het gevolg van deze vertelwijze is dat het op den duur niet altijd meevalt de aandacht erbij te houden. Dit effect wordt nog versterkt door de vele herhalingen, na meerdere gevechten is wel duidelijk dat Jente vrijwel onoverwinnelijk is. Deze gevechten lijken er soms bij de haren bijgesleept om het verhaal nog een zekere spanning en vaart te geven. Hetzelfde geldt voor de seksscènes die aan het verhaal weinig toevoegen en die het een extra lading moeten geven, maar die door de manier waarop ze worden beschreven ook nog eens nauwelijks interessant zijn.
Daar komt bij dat vrijwel iedere persoon er een dubbele agenda op nahoudt. Dit trucje is af en toe leuk, maar een truc die te vaak wordt herhaald wordt te voorspelbaar.

De gezellen van Nez bevat een aantal heel aardige verhalen, sommige scènes zijn goed beschreven en er komen een aantal interessante personages in voor. Met een strakkere compositie en wat minder ballast zou het behoorlijk overtuigend kunnen zijn, maar het blijft nu steken in de grauwe middelmaat en verdient daardoor net drie sterren, met de hakken over de sloot.

Spannende zaken 29 mei 2015

De uitreiking van De gouden strop 2015 was voor het eerst niet vrij toegankelijk. In reactie hierop besloten Hebban en Boekhandel Paagman in Den Haag om zelf een avond te organiseren rondom dit thema in de nieuwe vestiging van van Paagman, met als speciale gasten de winnaar van 2015, Jo Claes en Sebastian Fitzek. De avond bestond uit vier onderdelen:

  • Paneldiscussie met Charles den Tex (winnaar 2002, 2006, 2008), Roel Janssen (winnaar 2007), Donald Nolet (winnaar 2014) en Jo Claes (winnaar 2015).
    De discussie werd vooral geleid door Charles den Tex en ging in op de gevolgen voor de auteurs en op de invloed op de verkoop ten gevolge van het winnen van de prijs. Het werd wel duidelijk dat het winnen van de prijs een enorme boost aan de verkopen gaf, maar vaak wel kort van duur bleek te zijn, en vooral beperkt bleef tot het winnende boek.
    Andere onderwerpen betroffen vooral het schijfproces, de ontwikkeling van de auteurs. Zeer interessant, in vrij korte tijd kwam je behoorlijk wat achtergrondinformatie over gelauwerde auteurs. Charles den Tex bleek een heel geanimeerde en humoristische gespreksleider.
  • Interview door Peter Kuijt met drie mensen uit het veld, tevens auteurs. de oud politieman Joop van Riessen, de vroegere rechercheur Eva Burgers, en forensisch expert Carina van Leeuwen.
    Het publiek kreeg een inkijkje in het werk achter de schermen, uiteraard zonder details maar ook zonder dat interessant genoeg. Ook boeiend was het antwoord op de vraag wat hen tot het schrijven van boeken heeft aangezet.
  • Interview door Roel Janssen met speciale gast Sebastian Fitzek, vooral naar .aanleiding van diens nieuwste boek Passagier 23. De man praat zoals hij schrijft: vlot en levendig. Het boek is geschreven naar aanleiding van een berichtje dat jaarlijks meer dan 20 personen spoorloos verdwijnen van cruiseschepen, even schrikken als je dat hoort. Ook werd dieper ingegaan op thematiek van zijn vorige boeken, zoals kindermisbruik, de relatie tot zijn moeder, en wat psychologische achtergrond.
  • Interview door Peter Kuijt met Tomas Ross en Corine Hartman en de presentatie van het resultaat van hun eerste samenwerking, Doodskopvlinder.
    De thematiek van het boek kwam aan bod en werd nader toegelicht. Ook werd dieper ingegaan op het schrijfproces en dan vooral de samenwerking: de aarzelende start met soms iets teveel wederzijds respect, die al snel omsloeg in een creatief proces van per mail elkaars teksten beoordelen en verbeteren, waarbij de wederzijdse kritiek op respectvolle wijze werd gegeven en een stimulerende samenwerking op gang kwam.
    Nadeeltje was de af en toe slechtere verstaanbaarheid.

Al met al een zeer geslaagde avond met boeiende gasten op een mooie locatie. Wat mij betreft komt er een vervolg en is dit de start van een mooie traditie.

 

De nieuwe mens – Auke van der Woud

De nieuwe mens Boek omslag De nieuwe mens
Auke van der Woud
Non-fictie
Prometheus
24 april 2015
Paperback
336

 

In de late negentiende eeuw steeg de materiële welvaart spectaculair, en de mensen gingen anders kijken, ervaren en denken. Zo ontstond de nieuwe cultuur die tot op de dag van vandaag als de moderne wordt gezien. In de oude beschaving stond het streven naar 'het hogere' voorop, de hoogste waarden waren immaterieel, 'geestelijk'. De nieuwe cultuur kwam met andere, heel aardse waarden en normen. Die werden massaal omarmd, het eerst en vooral in de grote steden. Daar waren de spraakmakende winkels, de verbluffende horecaconcepten, de eerste bioscopen, daar waren alle nouveautés te zien. In deze nieuwe cultuur werd het concrete, het materiële, belangrijker dan het ideële. Het hebben van spullen en een goede gezondheid werden de bronnen van geluk. Auke van der Woud beschrijft de culturele revolutie zoals die plaatsvond in de etalages, in de cafés, de theaters en de bioscopen, de musea en bij de monumenten, de badplaatsen, de nieuwe modieuze bloemen en planten, in de scholenbouw en de nieuwe stadswijken. Dit machtige panorama toont de bakermat van de nieuwe mens.

Auke van der Woud was hoogleraar architectuur- en stedenbouwgeschiedenis. Een nieuwe wereld. Het ontstaan van het moderne Nederland (2006, tiende druk 2013) won de Libris Geschiedenisprijs 2007. Een koninkrijk vol sloppen. Achterbuurten en vuil in de negentiende eeuw (2010) stond op de shortlist van de Libris Geschiedenisprijs 2011.


Prachtige schets van cultuurverandering in Nederland

Het kan niemand ontgaan dat vooral de jongere mensen vrijwel permanent, soms op het obsessieve af, met smartphones in de weer zijn. Ondanks dat het haast niet meer uit het dagelijks leven is weg te denken bestaat het fenomeen smartphone pas sinds 2007. De vraag kan gesteld worden of dergelijke snelle veranderingen in het doen en laten van de mens iets is van de laatste decennia of dat dat verschijnsel al langer bestaat. “De nieuwe mens – Auke van der Woud” verder lezen

Fin de siècle – Selden Edwards

Fin de siècle Boek omslag Fin de siècle
Selden Edwards
Roman
Signatuur
2008
Hardcover
445
A. Krabbendam

Een wervelend verhaal over Wheeler Burden, de laatste erfgenaam van een beroemde bankiersfamilie uit Boston: rockidool, filosoof, honkbalheld, vrouwenliefhebber, halfjood en zoon van een legende. Een fantastische reis naar Wenen aan het einde van de negentiende eeuw, waar hij zo plotseling terechtkwam ...

Fin de siècle is het buitengewone verhaal over Wheeler Burden, de laatste erfgenaam van de beroemde bankiersfamilie Burden uit Boston, die door een tijdverschuiving terechtkomt in Wenen, eind negentiende eeuw. In de twintigste eeuw onderwezen door zijn erudiete docent Estherhazy - Haze - met een grote fascinatie voor het Fin de siècle, ondervindt Wheeler nu aan den lijve de politieke omwenteling en de culturele bloei van Wenen. Hij ontmoet niet alleen belangrijke personen uit de wereldgeschiedenis, onder wie Freud, Mahler en Hitler, maar ook mensen uit zijn eigen leven, zoals Haze, en zelfs zijn vader, de oorlogsheld die hij nooit heeft gekend. Stuk voor stuk maken ze deel uit van een geschiedenis die alles te maken lijkt te hebben met het mysterieuze boek dat Haze in de twintigste eeuw heeft geschreven: Fin de siècle. Maar kun je met de kennis van het heden het verleden nog veranderen?


Fascinerend spel met de tijd

Wheeler Burden is student aan een prestigieuze universiteit. Hij woont met zijn moeder, een overtuigd pacifist, in San Francisco. De familie van zijn vader is tamelijk welvarend. Wheeler is uitblinker op het sportveld, hij is excentriek, en hij wordt de lievelingsstudent van Haze, een gerenommeerde docent uit Europa.

“Fin de siècle – Selden Edwards” verder lezen