Is daar iemand? – Wouter van Noort

Is daar iemand? Boek omslag Is daar iemand?
Wouter van Noort
Non-fictie
Thomas Rap
10 april 2017
Hardcover
224


We appen, mailen, googelen, instagrammen en twitteren de hele dag door. We facebooken per dag inmiddels bijna langer dan dat we eten. Steeds meer onderzoek toont aan dat overmatig smartphonegebruik slecht is voor onze concentratie, ons gestrest maakt en zelfs ons brein verandert. Sterker nog: er zijn steeds meer aanwijzingen dat ons smartphonegedrag kenmerken heeft van een collectieve verslaving.

In Is daar iemand? onderzoekt NRC-journalist Wouter van Noort zijn eigen smartphonegedrag en hoe dat gedrag zijn leven, werk en relaties beïnvloedt. Daarnaast spreekt hij denkers uit de psychologie, economie en technologie en bezoekt hij de machtigste techbedrijven ter wereld om erachter te komen hoe de smartphone ingrijpt in onze relaties, ons werk, ons geluk. Een persoonlijke zoektocht naar de manier waarop de smartphone ons leven verandert.


Interessant onderwerp maar oppervlakkige uitwerking

Langzamerhand begint men oog te krijgen voor de keerzijde van het gebruik van smartphones en tablets. Deze apparaten kunnen handig, efficiënt en nuttig zijn, noem maar op, maar ze zijn ook verslavend en ontregelend. Over de inbreuk op de privacy hoeven we het nauwelijks meer te  hebben. In Is daar iemand? gaat journalist Wouter van Noort op zoek naar het hoe en waarom van die negatieve aspecten.
 

Eigen ervaringen als uitgangspunt nemen voor het stellen van vragen en het starten van onderzoek is een gekend startpunt. Van Noort realiseert zich plotseling dat hij wel erg veel tijd in de weer is met zijn telefoon. Hij is niet alleen, om hem heen ziet hij niet anders. Het besef dringt door dat deze apparaten in ijltempo een onmisbaar onderdeel zijn geworden van het leven van velen.
Hij kent de voordelen en noemt er vele van. Als je dat zo leest en je weer eens wordt geconfronteerd met het gemak dat het oplevert en dat vergelijkt met hoe dingen vroeger, niet eens zo lang geleden, gingen is het haast niet voor te stellen dat je nog zonder kunt.
Het begint nare trekjes te krijgen als je dat letterlijk moet gaan nemen. Dan besef je pas dat je gebruikers als verslaafden moet zien die afkickverschijnselen vertonen zodra ze zonder zitten.

 Hij gaat op zoek naar de mechanismen erachter en wat de techneuten allemaal niet verzinnen om de mensen verslaafd te maken en te houden. Het cynisme van dergelijke types is ongehoord.
Maar er is meer. Mensen zijn koopwaar geworden omdat alles kan worden gemeten en dergelijke data veel waard zijn. Uit commercieel oogpunt, met het oog op politieke beïnvloeding, enzovoort. Het gaat nog veel verder; er zijn landen die al zover gaan dat het via smartphones geregistreerde gedrag van mensen wordt uitgedrukt in punten die ze kunnen verdienen of verliezen. Een lening afsluiten als je te veel minnen hebt gescoord? Vergeet het maar, of tegen slechtere voorwaarden. Angstaanjagende vooruitzichten!

Is daar iemand? is vlot geschreven en leest heel gemakkelijk. De onderwerpen zijn goed gekozen maar ook weer niet erg verrassend. En eigenlijk is dat het voornaamste manco van dit boek. Het is voorspelbaar en helaas ontbeert het ook de nodige diepgang. Hij is niet de eerste die dergelijke nadelen signaleert maar ook hij geeft nauwelijks een aanzet tot wat hierop zou kunnen volgen. Het zou toch prettig zijn als er een luide oproep zou worden gedaan aan bedrijven en politiek om razendsnel te starten met een fundamentele discussie over deze onderwerpen. Wat voor samenleving willen wij zijn?

Voor degenen die zich al vaker hebben verdiept in dergelijke onderwerpen heeft Is daar iemand? weinig nieuws te bieden. Voor degenen die verrast zijn door deze materie is het boek een mooie manier om eindelijk eens onder die steen vandaan te kruipen.

 

Geef een reactie

%d bloggers liken dit:
Spring naar werkbalk