Vingervlug – Sarah Waters

Vingervlug Boek omslag Vingervlug
Sarah Waters
Historische roman
Nijgh & van Ditmar
2004
Paperback
559
Marion op den Camp

 

Weeskind Sue Trinder is als baby achtergelaten bij mevrouw Sucksby, die haar met ongewoon veel tederheid opvoedt. Meneer Ibbs, Sue's stiefvader, verdient de kost met het helen van gestolen goederen. Het huis waarin Sue opgroeit is een thuishaven en toevluchtsoord voor zakkenrollers en andere kruimeldieven. Wanneer de charmant ogende oplichter Richard Rivers, beter bekend als Gentleman, een duivels plan opstelt en Sue daarin betrekt, verandert haar leven voorgoed. Sue's aandeel in het plan bestaat eruit het dienstmeisje te worden van Maud Lilly, een naïef rijkeluismeisje dat samen met haar oom in een groot landhuis woont. Ze moet Gentleman helpen Maud te verleiden. Als dat lukt, krijgt Sue drieduizend pond van de enorme erfenis die Maud ontvangt als ze in het huwelijk treedt. Zodra de erfenis is veiliggesteld, wil Gentleman Maud laten opsluiten in een gekkenhuis. Sue gaat akkoord met het snode plan, maar algauw krijgt ze medelijden met Maud en raakt innig bevriend met haar. Totdat het ware plan van Gentleman duidelijk wordt, dat het begin is van een duizelingwekkende reeks verwikkelingen, waarin de lezer voortdurend op het verkeerde been wordt gezet en van de ene verbazing in de andere valt. Want is Maud wel zo naïef als ze zich voordoet? Welke relatie heeft zij met Gentleman? En welke vreemde rol speelt de oom van Maud, die zich zelden laat zien en dag en nacht bezig is met het overschrijven van boeken? Vingervlug is een spannende thriller die de lezer meevoert naar de Londense onderwereld van de negentiende eeuw, vol verraad, bedrog en opportunisme.

Complexe historische roman met larmoyante trekjes
Vingervlug van Sarah Waters gaat vooral over twee meisjes, Susan en Maud. De achternamen wisselen nogal eens en de echte achternamen worden pas aan het eind duidelijk.
De meisjes worden als baby verwisseld en hun levens krijgen daarna hun geheel eigen loop.

Susan groeit op bij mensen die via kleine criminaliteit en heling in hun levensonderhoud voorzien, Maud belandt in een gesticht, tot ze daarin rond het begin van haar puberteit wordt weggehaald door een landgoedeigenaar, de heer Lilly die zijn dagen vult met het indexeren en categoriseren van erotische lectuur. Maud groeit op het landgoed op in een benauwende regelmaat. Aan haar wordt opgedragen haar oom te helpen bij zijn werkzaamheden. Op het landgoed komt regelmatig een mannelijke leesclub bijeen, het is de andere taak van de jonge Maud, die hen moet voorlezen uit de erotische werken.

Hun levens kruisen elkaar weer als Susan betrokken wordt in een duivels plan, waarin Susan kamenierster wordt van Maud, met als doel van het landgoed te ontsnappen. Het plan is deels bedacht door en wordt mede uitgevoerd door Gentlemen, een van de mannen uit de leesclub. Het doel van het plan is om te voldoen aan de voorwaarden die zijn gesteld in de nalatenschap van de moeder van een van de meisjes, waarna een enorme som geld zou vrijkomen ten behoeve van de dochter.
Wat volgt is een verhaal met verschillende plotwendingen die soms schokkend zijn, soms wat geforceerd aandoen.

Vingervlug bestaat uit drie delen: het eerste deel is Susan de hoofdpersoon, in het tweede deel Maud Deel een eindigt met een verbijsterende wending die het verhaal volledig op zijn kop zet. Dit wordt verder uitgewerkt in deel twee. Dit deel gaat voor een groot deel over dezelfde periode als deel een; veel gebeurtenissen worden daarin nogmaals beschreven, maar vanuit een heel ander perspectief. Dit is mooi bedacht en goed uitgewerkt, maar helaas zit er daardoor wel veel overlap in deze delen wat het tempo niet ten goede komt.
Deel drie ten slotte wordt weer verteld vanuit Susan, en eindigt na heel veel verwikkelingen met het bijeenkomen van de twee jonge vrouwen, die het karakter heeft van eind goed al goed, maar vooral hier teveel op sentimenten speelt en doorslaat, larmoyant wordt.

Vingervlug is vooral sterk in de sfeertekeningen, je waant je echt een paar eeuwen terug in de tijd. Het plot is ingenieus bedacht, het wisselen van perspectief in het tweede deel is sterk. Het heeft ook wat mindere kanten: de schrijfster heeft soms heel veel tekst nodig waardoor het soms onnodig langdradig wordt, het had wel iets bondiger gekund. Ander minpuntje: er komen vrijwel alleen maar slechteriken, sukkels en slachtoffers in voor, alsof er in die periode alleen maar zulk volk zou hebben geleefd.
Afgezien van deze kleine minpuntjes is het een mooi geschreven verhaal dat je bij de kladden grijpt en dat je, ondanks de voorspelbaarheid daarvan, vasthoudt tot het einde.

Share

Geef een reactie