Machten der duisternis – Anthony Burgess

Machten der duisternis Boek omslag Machten der duisternis
Anthony Burgess
Roman
Van Oorschot
2017
Hardcover
751
Paul Syrier

 

'Het was de middag van mijn eenentachtigste verjaardag en ik lag in bed met mijn schandknaap toen Ali meldde dat de aartsbisschop me was komen opzoeken.' Met deze geniale zin begint de rijke en geestige roman Machten der duisternis (Earthly Powers), door critici algemeen Burgess' beste boek genoemd, en verkozen boven het bekendere A Clockwork Orange. Wie begint te lezen wordt vanaf het begin meegezogen in een boek dat zo veelomvattend is en zo briljant geschreven, dat je als lezer meermaals naar adem hapt, tussen de lachbuien door. Kenneth Toomey, de wereldberoemde, van zijn geloof gevallen homoseksuele schrijver, krijgt van de aartsbisschop van Malta het verzoek steun te verlenen bij de heiligverklaring van don Carlo Campanati, de latere paus Gregorius XVII. Campanati is een gehaaide manipulator die snel opklimt binnen het Vaticaan, Toomey slijt zijn laatste jaren in luxe als een gelauwerde, enigszins bittere beroemdheid met een twijfelachtige reputatie. In dit meesterwerk over de essentie van macht komen alle grote namen uit het sociale, literaire en politieke leven van de twintigste eeuw voorbij, alsook alle grote gebeurtenissen: de Eerste Wereldoorlog, de opkomst van het fascisme in Italië, nazi-Duitsland en het postkolonialisme in Afrika. Vertaler Paul Syrier is erin geslaagd de prachtige stijl van Burgess in het Nederlands zo weer te geven dat niets verloren is gegaan van de sprankeling van het origineel.


Meeslepend meesterwerk
Waarom heeft het zo lang geduurd voordat Machten der duisternis van Anthony Burgess, verschenen in 1980, is vertaald? Hoe kan het dat dit boek zo lang onbekend is gebleven? Waarom hebben de lezers de in 1993 overleden auteur niet bij leven kunnen complimenteren met dit meesterwerk? Gelukkig is het alsnog opgepikt en Nederland uitgebracht, in een uitstekende vertaling door Paul Syrier.
Burgess is bekend als schrijver van het boek A Clockwork Orange, een vermaarde film van Stanley Kubrick, dat wel. Maar hierdoor is wellicht wat onderbelicht gebleven dat de beste man wel iets meer heeft gepresteerd, meer verdient dan voetnoot te zijn bij een cultfilm.

“Machten der duisternis – Anthony Burgess” verder lezen

De huilende molenaar – Arto Paasilinnna

De huilende molenaar Boek omslag De huilende molenaar
Arto Paasilinna
Roman
Wereldbibliotheek
2006
Paperback
223
Annemarie Raas

In een dorp in het noorden van Finland komt een reus van een man wonen. Huttunen, zoals hij heet, knapt er een vervallen molen op en brengt hem weer in bedrijf. De dorpsgemeenschap is aanvankelijk in haar nopjes met de nieuwe inwoner. Ook al zegt hij niet veel, Huttunen is vriendelijk, behulpzaam en werkt hard. Maar hij blijkt er een zonderlinge gewoonte op na te houden : wanneer hij in diepe somberheid vervalt, huilt hij naar de maan als een wolf. Dat is voor de dorpelingen reden genoeg hem uit hun gemeenschap te verstoten. Ze willen hem koste wat kost voor gek laten verklaren. De hardnekkigheid waarmee ze hun voornemen uitvoeren, heeft verschrikkelijke gevolgen.


Schrijnend en komisch: een onweerstaanbare combinatie

Arto Paasilinna is een Finse schrijver die enkele tientallen romans heeft geschreven. Hiervan zijn er acht in het Nederlands vertaald. De huilende molenaar is één van die vertaalde boeken. Na De tien minnaressen is De huilende molenaar het tweede boek dat ik van deze te onbekende auteur heb gelezen. En ook hiervan heb ik weer genoten!

“De huilende molenaar – Arto Paasilinnna” verder lezen

Onder de perenboom – Theodor Fontane

Onder de perenboom Boek omslag Onder de perenboom
Theodor Fontane
Roman
Wereldbibliotheek
9 mei 2017
Hardcover
175
Martin Michael Driessen

In een klein dorp aan de Oder drijven Abel Hradscheck en zijn vrouw Ursel rond 1850 een bloeiende herberg en groothandel. Maar Abel is verslaafd aan gokken en heeft speelschulden. Wanneer zijn schuldeiser betaling eist, overtuigt Abel zijn vrouw ervan mee te werken aan een ingenieus moordplan, waardoor de schuld in een keer verdwenen is. In het plan speelt het twintig jaar oude lijk van een Franse soldaat, dat Abel bij toeval in zijn tuin ontdekte, een belangrijke rol. Alles lijkt te verlopen zoals Abel het had uitgedacht, maar hij heeft geen rekening gehouden met een spelbreker: hijzelf.


Kostbaar kleinood
De naam Theodor Fontane zal vermoedelijk slechts bij een enkeling enige herkenning oproepen. Hij is al ruim een eeuw geleden overleden en lijkt in de loop van de tijd langzaam in de vergetelheid te zijn geraakt. Dat is ten onrechte, hij wordt in het Duitse taalgebied gezien als één van de grootste romanciers, en niet alleen vanwege Effi Briest. Uitgeverij Wereldbibliotheek heeft er goed aan gedaan een ander werk van hem, Onder de perenboom, in een nieuwe,  moderne vertaling uit te brengen.

“Onder de perenboom – Theodor Fontane” verder lezen

Pauwl – Erik Jan Harmens

Pauwl Boek omslag Pauwl
Erik Jan Harmens
Roman
Lebowski
2017
Hardcover
171

 

Paul (34, bijna 35) heeft autisme. Hij woont door de week in een woongroep en gaat om het weekend naar zijn moeder. In zijn woonkamer staat een terrarium met twee reptielen. Hij werkt bij de plantsoendienst en is stiekem verliefd op de 25 jaar jongere Carol.
Een van de reptielen at de plastic plant op en is nu dood, en de ander is kwijt. In het stadhuis, waar Paul van het toilet gebruik mag maken omdat hij niet op de Dixi wil, zijn de bordjes van de dames- en heren-wc omgedraaid, wat tot onverdraaglijke verwarring leidt. En dan spreekt iedereen zijn naam ook nog eens verkeerd uit.
Pauwl is een realistische, ontroerende en humoristische vertelling over de beperkingen én verrijkingen van een leven met autisme. Na Hallo muur schreef Erik Jan Harmens opnieuw een roman die rechtstreeks uit zijn ziel komt.


Gemengde gevoelens

Het fenomeen autisme heeft in de afgelopen jaren steeds meer aandacht gekregen. Naast de meer vakgerelateerde non-fictie boeken zijn er heel wat romans verschenen met autistische mensen in de hoofd- of bijrol. Tegelijkertijd verschijnen er vrij veel boeken die een stoornis, ziekte of een psychologisch dan wel maatschappelijk probleem met een persoonlijk tintje als onderwerp hebben. Erik Jan Harmens combineert beiden in Pauwl.

“Pauwl – Erik Jan Harmens” verder lezen

Een zuil van rook – Denis Johnson

Een zuil van rook Boek omslag Een zuil van rook
Denis Johnson
Roman
Anthos
2008
Paperback
659
Bart Meelker, Maarten Polman

 

Een zuil van rook is het verhaal van Skip Sands – spion–in–opleiding –, betrokken bij de psychologische oorlogsvoering tegen de Vietcong – en strijdend tegen de rampen die hem worden aangedaan door zijn beroemde oom, een oorlogsheld en in kringen van de Inlichtingendienst alleen bekend als ‘de kolonel’.

Het is ook het verhaal van de broers Bill en James Houston, die rechtstreeks vanuit de woestijn van Arizona midden in een oorlog belanden vol opzettelijke miscommunicatie en waanvoorstellingen.


Weergaloze oorlogsroman over Vietnam

Het begint met de moord op Kennedy in 1963 en het eindigt met de hoopgevende, herhaalde boodschap in 1983 van een zendelinge: “Allen zullen gered worden”. Die periode daar tussenin wordt beheerst door het nationale trauma van de Verenigde Staten, de mislukte oorlog in Vietnam en de gevolgen daarvan. Het wordt op zeer indrukwekkende wijze beschreven in Een zuil van rook van Denis Johnson.

“Een zuil van rook – Denis Johnson” verder lezen