Inspirerend reisverslag
Soms heb je een duwtje in de rug nodig om aan het werk van een bekende auteur te beginnen. Van Nobelprijswinnaaar Hermann Hesse heb ik al een tijdje al wat boeken in huis, maar van het vaste voornemen om er snel aan te beginnen, is nog steeds niets terechtgekomen. Nu ik onlangs in het bezit kwam van Wandeling, een verzameling reisimpressies, een boek dat in 1920 verscheen en nu voor het eerst in vertaling is uitgebracht, is de aandrang om de rest van zijn werk te lezen alleen maar groter geworden.
De Lebenswende van Hesse
Wandeling is een begrip dat in het Duits (Wanderung) een andere betekenis heeft. In het Nederlands kan het beperkt zijn tot een blokje om, in het Duits gaat de betekenis meer de kant op van een meerdaagse reis. Deze hoeft niet doelloos te zijn, het gaat er vooral om dat men op pad is. Een zwerftocht om het hoofd leeg te krijgen, herinneringen op te halen, inspiratie op te doen, of om je over te geven aan beelden, geuren en geluiden; dat komt dichter bij die betekenis.
Dit boekje bevat dertien korte reisimpressies van slechts enkele bladzijden, afgewisseld met gedichten en aquarellen die daarop aansluiten. Het is geschreven in een periode waarin het rommelde in zijn binnenwereld. Persoonlijke omstandigheden zoals het overlijden van zijn vader en de scheiding van zijn vrouw en dan ook nog een chaotische buitenwereld (Eerste Wereldoorlog) zaten hem flink dwars.
De reis voerde van het noorden van Europa, over de Alpen, naar het zuiden. Het markeerde een periode die in het Duits Lebenswende heet, in zekere zin vergelijkbaar met wat je een midlife crisis zou kunnen noemen. De reis markeerde ook een verandering in zijn schrijverschap. Zoals de flaptekst zegt: een overgang van een vita activa naar een vita contemplativa. Na deze reis zouden zijn grootste, in ieder geval bekendste werken, verschijnen: Siddharta en De Steppenwolf.
Rijke inhoud
De teksten zijn prachtig, net als de beelden die Hesse oproept. De tot nadenken stemmende gedachtenspinsels, vaak filosofisch / beschouwend van aard, zijn zeer de moeite waard. Zo heeft een klein boek als Wandeling een inhoudelijke rijkdom die veel groter is dan het formaat van het boek.
Een paar voorbeelden om dit te illustreren:
“Als ik toch maar eens een reus kon zijn, dan lag ik met mijn hoofd op een alp, tussen de geiten en dicht bij de sneeuw, terwijl mijn tenen met water van dit zuiderse meer zouden spelen.”
“Dat ik het leven in mij voel trillen, dat is wezenlijk voor mij, dat ik het leven proef, op mijn tong of onder mijn schoenzolen, in wellust of in gekweldheid, dat mijn ziel beweeglijk blijft en zich puur door verbeelding in honderd andere levens kan verplaatsen, in dorpspastoors en zwervers, in kokkinnen en moordenaars, in kinderen en dieren, in vogels en bomen. Dat is wezenlijk voor me, dat wil ik onder geen beding missen, dat heb ik nodig om te leven. Wanneer dat stil zou vallen en ik enkel aangewezen was op een leven in de realiteit van alledag – zoals men dat noemt – dan zou ik liever dood zijn.”
Zulke zinnen maken zeer nieuwsgierig naar zijn andere werk. Zoals Wandeling voor Hesse de overgang tussen twee levensfasen beschrijft, markeert het voor mij vermoedelijk ook iets dergelijks: een periode van voor hem kennen als schrijver en van daarna. Het moet er nu echt van komen.
Non-fictie
Borgerhoff & Lamberigts
2025
Hardcover
128
Mark Rummens
Ontdek meer van JKleest
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
Ik ga je voorbeeld volgen Jan. Ook hier ligt een behoorlijke stapel Hesse al een paar jaar te wachten om gelezen te worden.
Goed voornemen!