Er gaat niets boven Zweden – Gerrit Jan Zwier

Er gaat niets boven Zweden Boek omslag Er gaat niets boven Zweden
Gerrit Jan Zwier
Reisverhaal
Atlas Contact
1 april 2015
Paperback
189

 

Zweden is gezegend met adembenemende landschappen, zowel in het hoge noorden als in het zuiden, een rijke geschiedenis aan kunst en cultuur en vriendelijke bewoners. Om het land in al zijn glorie te leren kennen liet Gerrit Jan Zwier zich leiden door twee ideale gidsen: op het land door de naturalist Carolus Linnaeus (1707-1778) en in de lucht door Nils Holgersson, de hoofdpersoon uit Nils Holgerssons wonderbare reis van Selma Lagerlöf (1858-1940). Beiden zijn als reizigers uit het goede hout gesneden: ze zijn nieuwsgierig en hebben een onderzoekende geest. Vanuit deze twee perspectieven maakt de lezer kennis met de schoonheid van Zweden, van Skåne tot Lapland en van Dalarna tot Gotland en Öland.


Onderhoudend reisboek

Gerrit Jan Zwier is antropoloog en geograaf en auteur van een flink aantal reisboeken, vooral over het noordelijk deel van Europa. In Er gaat niets boven Zweden treedt hij in de voetsporen van Linnaeus, een invloedrijk wetenschapper uit de 18e eeuw en volgt hij ook deels het traject uit Nils Holgersons wonderbare reis, een prachtig jeugdboek van Selma Lagerlöf.

Lees verderEr gaat niets boven Zweden – Gerrit Jan Zwier

De weg naar Little Dribbling

De weg naar Little Dribbling
Bill Bryson
Reisverhaal
Atlas Contact
Paperback
348
Peter Diderich

Bill Brysons kennis over Groot-Brittannië ontwikkelde zich van ‘weet bijna niets’, naar ‘grondige vertrouwdheid’, tot ‘complete verbijstering: wat weet ik eigenlijk weinig’. Ineens realiseert Bryson zich namelijk dat hij in een land woont dat zich zo snel ontwikkelt dat het hem vreemd aandoet, een plek vol beroemdheden wier namen en talenten hij niet kan onderscheiden, acroniemen die hem moeten worden uitgelegd, gespreksonderwerpen die hij niet langer kan volgen. En precies op dat moment wordt Bryson opgeroepen om een test te doen voor het Brits staatsburgerschap. Twintig jaar na zijn eerste kennismaking met Groot-Brittannië, dat hij uitgebreid heeft beschreven in Een klein eiland – een van de meest geliefde reisboeken van het afgelopen decennia – besluit hij tot een gloednieuwe reis om ‘zijn’ land te herontdekken. Wederom leidt dat tot hilarische anekdotes waarmee hij de typische kijk van de Engelsen op hun eiland schitterend tot uitdrukking weet te brengen.

De weg naar Little Dribbling

De Arabische storm – Sinan Can

De Arabische storm Boek omslag De Arabische storm
Sinan Can
Non-fictie
Lebowski
2016
Paperback
238

 

Vijf jaar geleden ontketende de Arabische Lente een volksopstand die de dictaturen in de Arabische regio één voor één omver wierp. Maar wat waren de gevolgen? In de meeste landen heerst verdeeldheid en chaos. In dit boek gaat Sinan terug naar het Midden-Oosten om dichter bij de gemeenschappen die de revoluties ontketenden te komen. De verhalen van deze families blijken verrassend en vol onverwachte wendingen. Ze leggen de verdeeldheid en complexiteit binnen de Arabische wereld bloot.


Fascinerend maar weinig hoopgevend reisverslag

Ooit was de Arabische religieuze wereld min of meer overzichtelijk. In de zevende eeuw was de profeet Mohammed voor velen de enige opperste macht. Die eenheid was enkele decennia later alweer geschiedenis. De moslimwereld kende vrij plotseling meerdere stromingen. Deze versnippering is in de eeuwen daarna doorgegaan en inmiddels kent de Arabische wereld een schier ontelbare hoeveelheid geloofsrichtingen en gradaties van beleving.

Lees verderDe Arabische storm – Sinan Can

Neem een geit – Claudia de Breij

Neem, neen geit Boek omslag Neem, neen geit
Claudia de Breij
Non-fictie
Lebowski
5 november 2015
Hardcover
208

 

Niemand vertelt je hoe te leven. Als je kinderen krijgt staan er boekhandels vol opvoedboeken tot je beschikking, maar welke levenslessen krijg je mee als volwassene? Wie vertelt je hoe om te gaan met liefde, dood, vriendschap, ambitie en kinderen? Claudia de Breij (net 40) worstelt met deze vragen en gaat te rade bij een groep wijze mannen en vrouwen. Zij vertellen hoe zíj de dingen hebben aangepakt. Claudia de Breij trekt daar honderd levenslessen uit, en stopt daar ook een paar van haarzelf - en haar kapper - bij.


Prettig leesbaar maar wel braafjes

Claudia de Breij is een veelzijdig mens: bekend van cabaret, radio, televisie, columns. Daarnaast heeft zij enkele boeken geschreven. Neem een geit is haar meest recente boek en is onder begeleiding van een enorme golf aan publiciteit in november 2015 uitgebracht.

Lees verderNeem een geit – Claudia de Breij

Het smelt – Lize Spit in De Morgen

Door dit boek glijd je als een mes door warme boter

In 2013 won de Kempense Lize Spit (27) de WriteNow!-wedstrijd. Sindsdien vochten alle grote uitgeverijen om haar te kunnen uitgeven. Met haar debuut ‘Het smelt’ overtreft ze de stoutste verwachtingen.

Een Kempens dorp omzoomd door weiden, een handvol boerderijen, een bos en een waterput die ’s zomers verkoeling biedt. Bovenmeer, waar Lize Spit haar debuutroman situeert, mag dan een fictief plaatsje zijn, het vertoont parallellen met Viersel, waar de schrijfster vandaan komt. De omgeving lijkt idyllisch, maar zo open en fris als de horizonten en de hemels er zijn, zo besloten en benauwend is het leven van de familie die de spil van Het smelt vormt.

Als de roman begint, op een gure decemberochtend in 2015, bevinden we ons nog in Brussel, waar de protagonist, Eva de Wolf, al jaren woont. Ze werkt in het onderwijs en is net als Spit 27. Eva is onderweg naar Bovenmeer, het dorp van haar kinderjaren. In de koffer van haar auto vervoert ze een reusachtige ijsklomp en op de passagierszetel ligt een foto van een dorpsjongen die in 2001 is gestorven. Al negen jaar is Eva niet meer in Bovenmeer gekomen, terwijl haar ouders er nog altijd wonen. Waarom is ze zo lang weggebleven, waarom keert ze nu terug en wat voert ze in haar schild?

Lees verderHet smelt – Lize Spit in De Morgen

De thigmofiel – Midas Dekkers

De thigmofiel Boek omslag De thigmofiel
Midas Dekkers
Non-fictie
Atlas Contact
11 december 2015
Paperback
124

 

Het is de plezierige tegenhanger van claustrofobie: thigmofilie, de liefde voor de kleine ruimte, het verlangen naar geborgenheid, grond onder je voeten, het gevoel dat wegkruipen de beste oplossing is. De kat doet het wanneer hij in zijn kartonnen doos gaat zitten, de kakkerlak die wegschiet tussen spleten in het hout, en de mens, wanneer hij in foetushouding onder zijn dekbed gaat liggen of zich terugtrekt op de wc. Midas Dekkers heeft begrip voor die kat, die kakkerlak, die mens. In een tochtige wereld vol licht, lucht en kale vlaktes, is het goed om je veilig te voelen. Dekkers schrijft en filosofeert met vertrouwde verve over het tastbare geluk op de vierkante meter.

Leuk boek voor tussendoor
Midas Dekkers is een bioloog met een voor gewone stervelingen lichtelijk dwarse kijk op de mensen- en dierenwereld en de manier waarop mensen met dieren omgaan en erop reageren. Hij doet daar graag verslag van in radio- en televisieprogramma’s en in gedrukte media. Inmiddels heeft hij ook al een flinke boekenproductie op zijn naam staan. De thigmofiel is zijn meest recente titel.

Lees verderDe thigmofiel – Midas Dekkers

Wiskundigen mogen niet huilen – Gerardo Soto y Koelemeijer

Wiskundigen mogen niet huilen Boek omslag Wiskundigen mogen niet huilen
Gerardo Soto y Koelemeijer
Non-fictie
AUP
31 augustus 2015
Paperback
141

 

Hebben baby's al getalbegrip en hoe zouden we daar achter kunnen komen? Wanneer werden de eerste getallen geïntroduceerd? Kunnen we op de middelbare school niet zonder wiskunde? En wat is wiskunde eigenlijk? 'Wiskundigen mogen niet huilen' van romanschrijver en wiskundige Gerardo Soto y Koelemeijer is een wiskundeboek zonder formules, vergelijkingen of bewijzen. In dit boek vol prikkelende verhalen en essays neemt de grootste schaker aller tijden, Bobby Fischer, het op tegen de minstens zo talentvolle wiskundige Alexander Grothendieck. De Britse wiskundige Andrew Wiles, die het vermoeden van Fermat bewees, voert een strijd met voetballer Diego Maradona waarbij de vele parallellen in hun levensverhalen worden uitgelicht. 'Wiskundigen mogen niet huilen' is een verrukkelijke verzameling essays over wiskunde, geschreven met een filosofische blik.


Liefde voor het vak spat ervan af!

De naam Gerardo Soto y Koelemeijer zal niet bij iedereen een lampje doen branden. Toch heeft hij twee romans op zijn naam staan, Wiskundigen mogen niet huilen is zijn derde boek. Hij heeft literatuurwetenschap gestudeerd en is gepromoveerd in de wiskunde, een vak dat hij doceert op een middelbare school. In Wiskundigen mogen niet huilen blijkt hij ook een groot sportliefhebber te zijn en filosofie draagt hij ook een warm hart toe. Een man met veel interesses kortom, die mooi samenkomen in dit boek.

Wiskundigen mogen niet huilen bevat vijf essays over wiskunde, een vak dat door velen is verafschuwd, soms gehaat, en nou niet bepaald een vak waarvan je bij voorbaat verwacht dat daar een interessant boek over te schrijven valt, tenzij voor de liefhebbers. De auteur laat zien dat het wel degelijk mogelijk is. Het zijn stuk voor stuk zeer boeiende verhalen geworden die het lezen en herlezen meer dan waard zijn.

Het begint met de vraag wat wiskunde nou eigenlijk is. Daar is geen eenduidig antwoord op te geven. Vergelijk het met vragen als wat is wetenschap, wat is literatuur? Lastige vragen, moeilijk te beantwoorden. Zijn eigen antwoord vindt hij door een fragment uit een boek van Octavio Paz. In diens ode aan poëzie vervangt hij het woord poëzie door wiskunde. Dat maakt op fraaie wijze heel duidelijk hoeveel liefde hij voor het vak wiskunde heeft.

Een ander essay gaat over twee supertalenten: de fenomenale schaker Bobby Fischer en de geniale wiskundige Alexander Grothendieck. Hun levens kennen veel parallellen. Van jongs af aan zijn zij monomaan op zoek naar de schoonheid van hun vak, met een bezetenheid om de beste te willen zijn die voor gewone stervelingen niet te bevatten is. Maar ook: het ontsporen op latere leeftijd, gevolgd door een zelfverkozen isolement en een ronduit onmaatschappelijke houding.

Het voetbalgenie Maradona komt ook langs. In het essay dat aan hem en aan de wiskundige Wiles, beroemd door het bewijzen van het vermoeden van Fermat is gewijd, is ook de verklaring te vinden voor de bijzondere titel. En het is prachtig, alleen dat al maakt het boek de moeite waard.

Gerardo Soto y Koelemeijer heeft een hele toegankelijke stijl. Hij slaagt er wonderbaarlijk goed in om complexe problemen heel helder weer te geven. Het idee om de levens, de werken en de toewijding van geniale wiskundigen te koppelen aan dat van dito sporters is zeer geslaagd en goed uitgewerkt.
Wiskundigen mogen niet huilen is, ondanks het weinig toegankelijke van de hogere wiskunde, een voor velen geschikt boek geworden. Hoewel hier en daar wel wat vergelijkingen, formules en bewijzen voorbij komen is het niet erg technisch.

Uit alles blijkt dat de auteur een enorme liefde heeft voor het vak. Dit maakt hij vooral duidelijk in zijn slotpleidooi over het onderwijs, een pleidooi voor een andere vorm van doceren van dit vak. Het is een hartstochtelijke liefdesverklaring aan de schoonheid van de wiskunde, een pleidooi waardoor je spontaan (bijna) zin krijgt in differentiaalvergelijkingen en integraalrekeningen.

Website van  de auteur: volg de link

Toverij & toveressen – Ruud Borman

OmslagVoorzijdeDefMooi vormgegeven stukje geschiedschrijving

Heksen spelen een rol in veel kinder- en fantasyboeken. Meestal worden ze geportretteerd als oude, pukkelige vrouwtjes met een krakende of juist snerpende stem. Het geëigende vervoermiddel is de bezemsteel. Het zijn meestal humorloze types, maar er zijn ook humoristische varianten, lees bijvoorbeeld Terry Pratchett.
Dit geromantiseerde beeld wijkt sterk af van het beeld dat de mens vroeger had van (vermeende) heksen. In tegenstelling tot vooral de (late) middeleeuwen zien wij geen reden meer tot vervolging, sterker nog, de heks van tegenwoordig heeft zelfs een zekere cultstatus.

In Toverij & toveressen gaat archeoloog en historicus Ruud Borman op zoek naar de bronnen van de heksenwaan, de vervolgingen en het verloop daarvan door de eeuwen heen. Chronologisch bezien begint zijn zoektocht in de eerste eeuwen van de jaartelling. In die periode kwam het veelvuldig voor dat oude vrouwen vooral als wijze dorpsoudste werden gezien en in veel gemeenschappen een belangrijke rol vervulden.
Daarin kwam verandering met de opkomst van het christendom, die op de ruïnes van het Romeinse Rijk de ruimte benutte om de overheersende religie te worden in de westerse wereld. De positie van vrouwen, vooral gestuurd door christelijke predikers en aartsbisschoppen, raakte in de verdrukking en langzaam maar zeker werden zij in maatschappelijk opzicht ondergeschikt aan mannen.

Toch duurde het nog eeuwen voordat het zover was en iedereen in Nederland gekerstend was. In de ingepolderde gebieden verliep dat proces vlotjes, maar aan de randen van Nederland bleven talrijke kleine gemeenschappen trouw aan hun eigen rituelen. Vrouwen hadden in die rituelen vaak een belangrijke rol. Dat zinde de religieuze leiders niet en vrouwen konden eenvoudig, vooral op loze gronden, worden aangeklaagd voor hekserij. Gruwelijke martelingen, zoals een middeleeuwse vorm van waterboarding, falende rechtspraak, veelal gevolgd door de brandstapel, was het lot van velen van hen.

Ruud Borman beschrijft op indrukwekkende wijze het ontstaan van de heksenwaan en hoe dat vooral in de late middeleeuwen leidde tot vervolgingen. Ook toont hij dat met het afbrokkelen van de alleenheerschappij van het christendom en de opkomst van de verlichting de heksenwaan langzaam wegebde en overvloeide in een vorm van collectieve schaamte. Wellicht dat het latere geromantiseerde beeld hierop een reactie was.

Hij doet dat in zes korte hoofdstukken, telkens ingeleid met een relevant citaat. De teksten worden afgewisseld met heel fraai beeldmateriaal, van schilderijen uit die periode en van foto’s van landschappen, landschapselementen en andere memorabilia die refereren aan die periode. Ruud Borman verwijst daarbij geregeld naar door hem geraadpleegde bronnen.

Het resultaat is een dun, doch zeer fraai boekje, waarvoor de uitgever en vormgever Saskia Appel een zeer terecht compliment krijgt van de auteur. Het is een boekje dat je snel uit hebt maar waarvan de verleiding om daar later vaak nog even in te duiken erg groot zal zijn, al was het maar om nog even naar die fraaie plaatjes te kijken.

Het boek heeft maar een nadeel: het is zo dun. Er is denkelijk nog veel meer over te vertellen. Hopelijk volgt dat nog als de onderzoeken die in verschillende westerse landen zijn gestart daartoe aanleiding geven. Die onderzoeken richten zich vooral op de min of meer vergelijkbare ontwikkelingen van heksenwaan in verschillende landen.
Ruud Borman draagt met Toverij & toveressen in ieder geval vanuit Nederlands oogpunt zijn steentje bij.

Bookspot Literatuurprijs

De Bookspot (voorheen onder andere ECI) Literatuurprijs wordt uitgedeeld sinds 1987. De prijs is gestart als de AKO literatuurprijs van 1987 tot en met 1996. In 1997-1999 werd de naam Generale Bank Literatuurprijs om vanaf 2000 weer als AKO literatuurprijs verder te gaan. In december 2014 maakte ECI bekend dat zij de naam vanaf 2015 aan de literatuurprijs gaan geven.
De boeken die genomineerd kunnen worden moeten zijn verschenen in de periode 1 juli van het vorige jaar en 1 juli van het jaar waarin de prijs uitgereikt wordt.

   
2018Tommy WieringaDe heilige Rita
2017Koen PeetersDe mensengenezer
2016Martin Michael DriesenRivieren
2015Jeroen BrouwersHet hout
2014Stefan HertmansOorlog en terpentijn
2013Joke van LeeuwenFeest van het begin
2012Peter TerrinPost mortem
2011Marente de MoorDe Nederlandse maagd
2010David Van ReybrouckCongo: een geschiedenis
2009Erwin MortierGodenslaap
2008Doeschka MeijsingOver de liefde
2007A.F.Th. van der HeijdenHet schervengericht
2006Hans MünstermannDe bekoring
2005Jan SiebelinkKnielen op een bed violen
2004Arnon GrunbergDe asielzoeker
2003Dik van der MeulenMultatuli
2002Allard SchröderDe hydrograaf
2001Jeroen BrouwersGeheime kamers
2000Arnon GrunbergFantoompijn
1999Karel Glastra van LoonDe passievrucht
1998Herman FrankeDe verbeelding
1997A.F.Th. van der HeijdenOnder het plaveisel het moeras
1996Frits van OostromMaerlants wereld
1995Connie PalmenDe vriendschap
1994G.L. DurlacherQuarantaine
1993Marcel MöringHet grote verlangen
1992Margriet de MoorEerst grijs dan wiit dan blauw
1991P.F. ThoméseZuidland
1990Louis FerronKarelische nachten
1989Brigitte RaskinHet koekoeksjong
1988Geerten MeijsingVeranderlijk en wisselvallig
1987J. BernlefPubliek geheim
Spring naar toolbar