De rechter en zijn beul – Friedrich Dürrenmatt

De rechter en zijn beul Boek omslag De rechter en zijn beul
Friedrich Durrenmatt
Roman, thriller
Athenaeum
2017
134
Ria van Hengel


De rechter en zijn beul
lijkt een klassieke misdaadroman: er is een misdaad gepleegd en er wordt onderzoek gedaan, en aan het eind van het boek weet de lezer wie de dader is.
Maar van meet af aan deugt het onderzoek niet: de commissaris blijkt gaandeweg alle achtergronden al te kennen – en hij weet ook al snel wie de dader is. Hij laat zijn collega’s vervolgens alleen maar verder speuren omdat hij iets wil rechtzetten, een rekening wil vereffenen. Hij wil een ‘gerechtigheid’ bewerkstelligen die hij langs de legale weg onmogelijk kan bereiken.
De misdaadromans van Dürrenmatt volgen het klassieke schema van het genre, maar stijgen daar ver bovenuit door hun ironische, vaak cynische toon en hun filosofische en maatschappijkritische inhoud.


Onconventionele en intrigerende (misdaad)roman

Friedrich Dürrenmatt had op verschillende kunstvormen een eigenzinnige visie. In het nawoord wordt dit met betrekking tot literatuur verduidelijkt:
“Literatuur had in zijn ogen als functie om de lezer te dwingen tot een confrontatie met een polyinterpretabele werkelijkheid, dat ze aanzet tot denkprocessen waarmee de lezer de wereld misschien wat beter aankan.”
Met het schrijven van De rechter en zijn beul maakt de auteur op voortreffelijke wijze duidelijk hoe die theorie in de praktijk kan worden gebracht.

“De rechter en zijn beul – Friedrich Dürrenmatt” verder lezen

Tot ziens daarboven – Pierre Lemaitre

Tot ziens daarboven Boek omslag Tot ziens daarboven
Pierre Lemaitre
Roman
Xander Uitgevers
7 maart 2014
E-boek
479
Liesbeth van Nes

 

De Eerste Wereldoorlog heeft van Frankrijk een ruïne gemaakt. Te midden van de verwoesting proberen Albert en Édouard, soldaten die de verschrikkingen van de loopgraven meemaakten, de draad van het gewone leven weer op te pakken. Beiden zijn ze alles kwijtgeraakt en ze voelen zich bedrogen en verstoten door de maatschappij. Met een bedrieglijk plan besluiten ze het Franse volk een lesje te leren én zelf fortuin te maken. Precies datgene wat Édouard en Albert voor ogen hadden gebeurt: het geld stroomt binnen. Tegen de tijd dat het bedrog aan het licht komt, hebben Édouard en Albert al plannen gemaakt om uit Parijs te vertrekken. Maar zal het de vrienden lukken om het verleden ook echt achter zich te laten?

Tot ziens daarboven is een aangrijpende roman over de gevolgen van de Grote Oorlog en hoe een land de doden herdenkt, maar de overlevende soldaten lijkt te vergeten. Pierre Lemaitre won de Prix Goncourt met Tot ziens daarboven.


Veelzijdig meesterwerk!
De eerste wereldoorlog is in Nederland vooral bekend van horen zeggen. Uiteraard is er veel over geschreven, vooral door buitenlandse auteurs, doch daarvan is relatief weinig doorgedrongen tot Nederland. Zeker als je het vergelijkt met de onophoudelijke stortvloed aan boeken over de tweede wereldoorlog. Tot ziens daarboven van Pierre Lemaitre is gelukkig wel vertaald. Het had ook niet anders gekund: het is een fantastisch veelzijdig werk, en begrijpelijk genoeg beloond met de in Frankrijk belangrijke Prix Goncourt.
“Tot ziens daarboven – Pierre Lemaitre” verder lezen

De gloriedagen van mijn vader – Marcel Pagnol

De gloriedagen van mijn vader Boek omslag De gloriedagen van mijn vader
Marcel Pagnol
Roman
De Geus
2017
Paperback
189
Marianne Kaas

Marcel is een stadsjongen uit Marseille, waar zijn vader onderwijzer is. De heerlijke zomer van 1903, als Marcel acht is, brengt de familie Pagnol door in de heuvels buiten de stad. Hij wordt verliefd op het zondoorstoofde landschap van de Provence, waar het zo bedwelmend geurt naar lavendel, tijm en rozemarijn. Met humor en warmte beschrijft Marcel Pagnol de zomervakantie vol simpele geneugten van een hecht gezin; de maaltijden, de omzwervingen met zijn broer, en de toevalstreffer tijdens de jacht die zijn vader naam en faam bezorgt in de wijde omgeving.


Gevoelvolle terugblik op die ene zomer

Marcel Pagnol leidt De gloriedagen van mijn vader in met uit te leggen waarom hij zich voor het eerst aan een roman waagt. Deze inleiding eindigt met een beschouwing over de verschillen in waardering tussen het schrijven van toneelstukken en het schrijven van boeken, vanuit de auteur bezien. Toneelschrijvers merken meteen hoe een stuk wordt ontvangen door het publiek, bij romanschrijvers is de afstand met het publiek groter. Ondanks zijn grote successen als toneelschrijver is deze afstand voor hem de geruststelling die hij nodig heeft om zich aan zijn eerste roman te wagen. Het fraaie resultaat geeft geen enkele aanleiding voor deze onzekere houding.

“De gloriedagen van mijn vader – Marcel Pagnol” verder lezen

Machten der duisternis – Anthony Burgess

Machten der duisternis Boek omslag Machten der duisternis
Anthony Burgess
Roman
Van Oorschot
2017
Hardcover
751
Paul Syrier

 

'Het was de middag van mijn eenentachtigste verjaardag en ik lag in bed met mijn schandknaap toen Ali meldde dat de aartsbisschop me was komen opzoeken.' Met deze geniale zin begint de rijke en geestige roman Machten der duisternis (Earthly Powers), door critici algemeen Burgess' beste boek genoemd, en verkozen boven het bekendere A Clockwork Orange. Wie begint te lezen wordt vanaf het begin meegezogen in een boek dat zo veelomvattend is en zo briljant geschreven, dat je als lezer meermaals naar adem hapt, tussen de lachbuien door. Kenneth Toomey, de wereldberoemde, van zijn geloof gevallen homoseksuele schrijver, krijgt van de aartsbisschop van Malta het verzoek steun te verlenen bij de heiligverklaring van don Carlo Campanati, de latere paus Gregorius XVII. Campanati is een gehaaide manipulator die snel opklimt binnen het Vaticaan, Toomey slijt zijn laatste jaren in luxe als een gelauwerde, enigszins bittere beroemdheid met een twijfelachtige reputatie. In dit meesterwerk over de essentie van macht komen alle grote namen uit het sociale, literaire en politieke leven van de twintigste eeuw voorbij, alsook alle grote gebeurtenissen: de Eerste Wereldoorlog, de opkomst van het fascisme in Italië, nazi-Duitsland en het postkolonialisme in Afrika. Vertaler Paul Syrier is erin geslaagd de prachtige stijl van Burgess in het Nederlands zo weer te geven dat niets verloren is gegaan van de sprankeling van het origineel.


Meeslepend meesterwerk
Waarom heeft het zo lang geduurd voordat Machten der duisternis van Anthony Burgess, verschenen in 1980, is vertaald? Hoe kan het dat dit boek zo lang onbekend is gebleven? Waarom hebben de lezers de in 1993 overleden auteur niet bij leven kunnen complimenteren met dit meesterwerk? Gelukkig is het alsnog opgepikt en Nederland uitgebracht, in een uitstekende vertaling door Paul Syrier.
Burgess is bekend als schrijver van het boek A Clockwork Orange, een vermaarde film van Stanley Kubrick, dat wel. Maar hierdoor is wellicht wat onderbelicht gebleven dat de beste man wel iets meer heeft gepresteerd, meer verdient dan voetnoot te zijn bij een cultfilm.

“Machten der duisternis – Anthony Burgess” verder lezen

De huilende molenaar – Arto Paasilinnna

De huilende molenaar Boek omslag De huilende molenaar
Arto Paasilinna
Roman
Wereldbibliotheek
2006
Paperback
223
Annemarie Raas

In een dorp in het noorden van Finland komt een reus van een man wonen. Huttunen, zoals hij heet, knapt er een vervallen molen op en brengt hem weer in bedrijf. De dorpsgemeenschap is aanvankelijk in haar nopjes met de nieuwe inwoner. Ook al zegt hij niet veel, Huttunen is vriendelijk, behulpzaam en werkt hard. Maar hij blijkt er een zonderlinge gewoonte op na te houden : wanneer hij in diepe somberheid vervalt, huilt hij naar de maan als een wolf. Dat is voor de dorpelingen reden genoeg hem uit hun gemeenschap te verstoten. Ze willen hem koste wat kost voor gek laten verklaren. De hardnekkigheid waarmee ze hun voornemen uitvoeren, heeft verschrikkelijke gevolgen.


Schrijnend en komisch: een onweerstaanbare combinatie

Arto Paasilinna is een Finse schrijver die enkele tientallen romans heeft geschreven. Hiervan zijn er acht in het Nederlands vertaald. De huilende molenaar is één van die vertaalde boeken. Na De tien minnaressen is De huilende molenaar het tweede boek dat ik van deze te onbekende auteur heb gelezen. En ook hiervan heb ik weer genoten!

“De huilende molenaar – Arto Paasilinnna” verder lezen