Jan

De glimlach van het lam – David Grossman

door

Niet slecht, maar zeker niet zijn beste

Het is een dilemma. David Grossman heeft heel wat mooie boeken geschreven die in meer dan dertig talen zijn uitgebracht en hij is overladen met prijzen. Maar ook hij heeft ooit een eerste roman geschreven, welke in 1983 is verschenen. Dat is De glimlach van het lam dat nu opnieuw in vertaling is uitgebracht. Aan hem zal op 29 november 2022 de Erasmusprijs worden uitgereikt, een erkenning voor zijn gehele oeuvre. Moet je dit relatief zwakke debuut nu op zichzelf beoordelen of dat plaatsen in de context van zijn latere, betere boeken?

Lees verder

De glimlach van het lam
David Grossman
Literatuur
Cossee
2022
Paperback
380
Shulamith Bamberger
9789464520460
Share

Onze vrouwen diep in de zee – Julia Armfield

door

De duisternis tegemoet

Er zijn mensen die voor geen goud een reis willen maken in een onderzeeër. Het idee dat het ding kan zinken en dat je geen kant op kunt, is goed voor allerlei angstgevoelens. Een dergelijke gebeurtenis is het uitgangspunt van Onze vrouwen diep in de zee van Julia Armfield.

Lees verder

Onze vrouwen diep in de zee
Julia Armfield
Literatuur
Podium
2022
Paperback
254
Karina van Santen, Martine Vosmaer
9789463811545
Share

Kallocaïne – Karin Boye

door

Het gif van de waarheid

Een dystopie is een verontrustende toekomstroman, meestal over een samenleving met louter negatieve eigenschappen, waarin men niet zou willen leven (Wikipedia). Wij van Jevgeni Zamjatin, verschenen in 1920, wordt wel gezien als de literaire grondlegger van het genre. Tot op heden verschijnen er dystopische romans, de laatste jaren mede geïnspireerd door de klimaatcrisis. Een van de beroemdste boeken is 1984 van George Orwell, dat in 1949 verscheen. Het frappante is dat daarin elementen voorkomen die ook voorkomen in Kallocaïne van de Zweedse Karin Boye, verschenen in 1940, zoals afluistering en visuele controle. Aan de andere kant: zo opmerkelijk is het nou ook weer niet. Mensen die leven in een door een centrale macht gecontroleerde staat hebben nu eenmaal te maken met dergelijke praktijken. De goede ontvangst van dit boek kon evenwel niet voorkomen dat de schrijfster acht maanden na verschijning zichzelf van het leven beroofde.

Lees verder

Kallocaïne
Karin Boye
Literatuur
Koppernik
2021
Paperback
236
Bart Kraamer
9789492313577
Share

De meermin van Black Conch – Monique Roffey

door

Mythisch wezen komt tot leven

Zeemeerminnen en -mannen prikkelen al heel lang de fantasie. Verhalen over deze mythische wezens gaan terug tot in de oudheid, waarschijnlijk tot circa 5.000 jaar voor Christus. In Mesopotamië was Enki een van de voornaamste goden, onder meer als schepper en redder van de mensheid. Door de eeuwen heen zijn er heel wat meer vertellingen ontstaan. Een van de bekendste is allicht De kleine zeemeermin van Hans Christian Andersen. De hoofdrolspeelster in dat sprookje zwemt als zij vijftien jaar oud is naar de oppervlakte. Zij wordt op slag verliefd op een mooie prins op een schip. De meermin van Black Conch van Monique Roffey begint op min of meer vergelijkbare wijze.

Lees verder

De meermin van Black Conch
Monique Roffey
Literatuur
Orlando
2021
Paperback
240
Kees Mollema
9789083104362
Share

Februari 1933 – Uwe Wittstock

door

Dramatische, vernietigende maand

Het is bekend, na de machtsovername door de nazi’s, eind januari 1933, veranderde het klimaat in Duitsland razendsnel, zeker ook het literaire. Je weet van schrijvers die emigreerden, uitgevers die in de ban werden gedaan en boeken die op de brandstapel belandden. En toch, na lezing van Februari 1933 van Uwe Wittstock, met als ondertitel De winter van de literatuur, is de snelheid waarmee het Duitse literaire landschap werd vernietigd ronduit schokkend. Het lijkt een goed voorbereide overval, zo goed georganiseerd, dat er vrijwel geen ontkomen aan was voor schrijvers die zich hadden uitgesproken tegen het verderfelijke gedachtengoed.

Lees verder

Februari 1933
Uwe Wittstock
Non-fictie
Cossee
2022
Paperback
352
Michel Bolwerk
9789464520484
Share

Mercier en Camier – Samuel Beckett

door

Het oude spook

Het eerste werk dat Samuel Beckett na de oorlog voltooide werd geen succes. Hij beschouwde Mercier en Camier als mislukt en ook zijn uitgever zag er geen heil in. Toen hem in 1969 de Nobelprijs werd toegekend drongen uitgevers aan op meer en toen kwam ook dit werk weer in beeld. Hij vertaalde het zelf naar het Engels en bewerkte het ingrijpend. In 2021 is het door Jona Hoek naar het Nederlands vertaald en voorzien van een uitgebreid nawoord, waarin hij veel van de geheimen van dit werk ontsluiert en het in perspectief van zijn andere werken plaatst. Hoek baseert zich mede op de biografie van James Knowlson over Beckett, in 2000 verschenen onder de titel Tot roem gedoemd.

Lees verder

Mercier en Camier
Samuel Beckett
Literatuur
Koppernik
2021
Paperback
151
Jona Hoek
9789492313478
Share

Stof tot zwijgen – Mariska Tjoelker

door

Onmogelijke liefde, mooi tijdsbeeld

De vrij onbekende Mariska Tjoelker debuteerde met Mien, een autobiografie over de vrijwel vergeten wereldkampioene wielrennen Mien van Bree. Onlangs is haar tweede roman Stof tot zwijgen verschenen. De Enschedese textielfabriek die ruim een half miljoen Jodensterren vervaardigde vormde de aanleiding daarvoor. Er was bepaald geen sprake van vrije wil, de wil van de bezetter was wet. Het wrange was dat deze fabriek oorspronkelijk werd geleid door een Joodse familie. In 1941 werden zij vervangen door een bewindvoerder, een zetbaas van de nazi’s.

Lees verder

Stof tot zwijgen
Mariska Tjoelker
Literatuur
Alfabet
2022
Paperback
349
9789021340456
Share

Het duisternismanifest – Johan Eklöf

door

Onderschatte dreiging

Dat ecosystemen onder druk staan kan geen nieuws meer zijn. Klimaatverandering, kleinere leefgebieden voor dieren, ontbossing en gevolgen van uitstoot zijn zo wat oorzaken van aantasting, decimering en uitsterving van soorten. Dat treft zowel flora als fauna. Een van de andere oorzaken daarvan, die ten onrechte weinig aandacht heeft gekregen, is lichtvervuiling. In Het duisternismanifest maakt Johan Eklöf inzichtelijk wat de funeste gevolgen zijn van de toename van kunstlicht en daardoor afname van duisternis.

Lees verder

Het duisternismanifest
Johan Eklöf
Non-fictie
Ten Have
2022
Paperback
240
Jasper Popma
9789025910532
Share

Het licht in de stad – Inge Schilperoord

door

Deceptie

Hetzelfde recept, maar nu met een zeer tegenvallend resultaat. In Muidhond, het succesvolle debuut van Inge Schilperoord, kroop je in het hoofd van een man met pedoseksuele gevoelens. Het is een wereld waarin je niet wilt vertoeven en toch had dat boek, misschien wel juist daardoor, een grote aantrekkingskracht. Ook in haar tweede roman, Het licht in de stad, beland je in de denkwereld van een verwarde hoofdpersoon.

Lees verder

Het licht in de stad
Inge Schilperoord
Literatuur
Podium
2022
Paperback
213
9789463810692
Share

Strafhok – Bea Vianen

door

Confronterend en aangrijpend

Dat Strafhok van Bea Vianen mij bij de eerste publicatie niet was opgevallen, is niet verrassend. In 1971 lag mijn interesse bij boeken die beter bij mijn leeftijd van toen pasten. In tweede instantie was de heruitgave in september 2022 mij ook ontgaan. Gelukkig zijn er uitgevers die de aandacht soms op dit soort “vergeten/veronachtzaamde” boeken weten te vestigen. Mijn aanvankelijke lichte scepsis over dit boek was al gauw verdwenen. Het is een meeslepend en confronterend verhaal over het leven in Suriname aan het begin van de jaren ’70.

Lees verder

Strafhok
Bea Vianen
Literatuur
Cossee
2022
Paperback
317
9789464520248
Share