Als het om het winnen van de Booker Prize gaat, had John Banville lange tijd een reputatie als Poulidor in het wielrennen: de eeuwige tweede. In 2005 kwam daar verandering in toen hij hem dan toch won met De zee. Of het daarmee ook zijn beste boek is, kan ik niet zeggen bij gebrek aan vergelijkingsmateriaal.
Dagboek van een invasie van Andrej Koerkov begint op 29 december 2021. Een groot deel van de wereld maakte zich vooral druk om de nieuwste variant van het coronavirus. Dreigend genoeg, maar in Oekraïne was er een andere dreiging die steeds meer naar de voorgrond drong. Rusland was bezig om met veel materiaal en manschappen een enorme legermacht op te bouwen aan de grens. Dat ging gepaard met weinig verhullende dreigende taal vanuit het Kremlin. Nog geen twee maanden later begon de aanval en de Oekraïense bevolking had sindsdien wel wat anders om zich druk over te maken dan die nare ziekte.
Dagboek van een invasie
Andrej Koerkov
Non-fictie
Balans
2022
Paperback
266
Anne-Marie Vervelde, Catalien van Paassen-Nelissen, Willem van Paassen
9789463822404
Een aantal gezinnen “viert” vakantie op een afgelegen plek in Schotland. Het vakantiepark is verouderd. De huisjes zijn kil, versleten en niet helemaal waterdicht. Laat het nou op de langste dag van het jaar onafgebroken plenzen, regen komt met bakken uit de lucht. Paden zijn glibberig, wegen moeilijk begaanbaar. Er zomaar op uit trekken is niet onmogelijk, maar verre van aanlokkelijk, ook al is thuisblijven ook geen pretje. Voor de meesten zit er weinig anders op dan naar buiten staren en hopen op betere tijden. Dat is het sombere decor van Zomerwater van Sarah Moss.
Mauw, waf, piep, knor, et cetera. Als kind leer je dat dieren maar een soort geluid maken en je ze daardoor van elkaar kunt onderscheiden. Als je ouder wordt kun je leren dat dieren meerdere geluiden kunnen voortbrengen en dat dieren mogelijk onderling communiceren. Meestal blijft het daarbij. De laatste jaren verschijnen in toenemende mate publicaties waaruit duidelijk wordt dat dierlijke communicatie heel wat complexer is dan dat. Het is de grote verdienste van Over zingende muizen en piepende olifanten dat Angela Stöger dat inzichtelijk maakt en de lezer op moderne wijze allerlei voorbeelden laat horen.
Iedereen die weleens een wandeltocht heeft gemaakt, weet dat goede kleding, met name goed schoeisel, het zwaarste telt. In Landlijnen, het derde boek alweer van Raynor Winn, begaat zij de onbegrijpelijke fout om met niet goed passende schoenen een zware tocht te maken. Van iemand met zo’n schat aan ervaring, lees ook Het zoutpad en De wilde stilte, verwacht je dat niet. Het komt haar duur te staan.
In De wand beschrijft Marlen Haushofer hoe een vrouw omgaat met plotselinge eenzaamheid. Het is een verhaal waar je op verschillende manieren naar kan kijken. Een van de vragen die ik mijzelf tijdens het lezen met enige regelmaat stelde: wat zou ik doen? Hoe zou ik mij voelen, als je van het ene op het andere moment volledig van de rest van de wereld bent afgesloten?
“And now for something completely different” om een toepasselijke uitspraak van Monty Python te citeren. Soms heb ik zin in iets heel anders dan wat ik normaal gesproken lees. Bovendien had ik mij voorgenomen om toch eens de hele reeks van J.K. Rowling te lezen. Het eerste deel, Harry Potter en de steen der wijzen, had ik in 2004 gelezen. De films heb ik wel allemaal gezien en die vond ik meestal aanstekelijk, boeiend en vaak goed verfilmd. Het was dus hoog tijd om aan deel twee, Harry Potter en de geheime kamer, te beginnen. Als ik dit tempo aanhoud heb ik over negentig jaar mijn doel bereikt. Dat zit er niet in en dus moet het tempo omhoog. Dat is geen straf!
Het heeft even geduurd voordat Jón Kalman Stefánsson zich voltijds met schrijven bezig kon houden. Hij heeft op verschillende plaatsen in IJsland gewoond, onderbroken door een paar jaar in Denemarken. Zijn studie literatuur heeft hij niet voltooid en hij heeft een trits aan baantjes gehad, van alles en nog wat. Toen hij eenmaal op stoom was gekomen bleek er geen houden meer aan en groeide hij uit tot een van de grootste auteurs van IJsland. Hemel en hel, het eerste deel van de gelijknamige trilogie, is mijn kennismaking met hem.
Oorlog en terpentijn van Stefan Hertmans is ook weer een boek dat al langere tijd op mijn lijstje stond en waar ik nu pas, negen jaar na verschijning, aan ben toegekomen. Het is zeer goed ontvangen, er zijn veel exemplaren van verkocht en hij won er de AKO Literatuurprijs mee. Dat zijn genoeg redenen om er met hooggespannen verwachtingen aan te beginnen.
Dit boek was een van de tips van het aanstekelijke boekenprogramma Between the covers, BBC. Het enthousiasme over het debuut van Abi Daré was zo groot dat ik het hoe dan ook wilde lezen. Een vertaling naar het Nederlands kon gezien het succes ook nauwelijks uitblijven. Qua titel zijn ze dicht bij het origineel gebleven: The girl with the louding voice werd Het meisje met de luidende stem. Vermoedelijk was dit qua vertaalwerk het makkelijkste aan dit boek. De hoofdpersoon heeft een heel eigen idioom, gebaseerd op het Yoruba. Vooral aan het begin was het nogal kinderlijk, maar passend bij haar leeftijd. Later werd het wat volwassener naarmate zij zich ontwikkelde en kwam het dichter in de buurt van standaard Engels. De vertalers, Arjaan en Thijs van Nimwegen, hebben hier ongetwijfeld een hele kluif aan gehad.