Fin de siècle – Selden Edwards

Fin de siècle Boek omslag Fin de siècle
Selden Edwards
Roman
Signatuur
2008
Hardcover
445
A. Krabbendam

Een wervelend verhaal over Wheeler Burden, de laatste erfgenaam van een beroemde bankiersfamilie uit Boston: rockidool, filosoof, honkbalheld, vrouwenliefhebber, halfjood en zoon van een legende. Een fantastische reis naar Wenen aan het einde van de negentiende eeuw, waar hij zo plotseling terechtkwam ...

Fin de siècle is het buitengewone verhaal over Wheeler Burden, de laatste erfgenaam van de beroemde bankiersfamilie Burden uit Boston, die door een tijdverschuiving terechtkomt in Wenen, eind negentiende eeuw. In de twintigste eeuw onderwezen door zijn erudiete docent Estherhazy - Haze - met een grote fascinatie voor het Fin de siècle, ondervindt Wheeler nu aan den lijve de politieke omwenteling en de culturele bloei van Wenen. Hij ontmoet niet alleen belangrijke personen uit de wereldgeschiedenis, onder wie Freud, Mahler en Hitler, maar ook mensen uit zijn eigen leven, zoals Haze, en zelfs zijn vader, de oorlogsheld die hij nooit heeft gekend. Stuk voor stuk maken ze deel uit van een geschiedenis die alles te maken lijkt te hebben met het mysterieuze boek dat Haze in de twintigste eeuw heeft geschreven: Fin de siècle. Maar kun je met de kennis van het heden het verleden nog veranderen?


Fascinerend spel met de tijd

Wheeler Burden is student aan een prestigieuze universiteit. Hij woont met zijn moeder, een overtuigd pacifist, in San Francisco. De familie van zijn vader is tamelijk welvarend. Wheeler is uitblinker op het sportveld, hij is excentriek, en hij wordt de lievelingsstudent van Haze, een gerenommeerde docent uit Europa.

Lees verderFin de siècle – Selden Edwards

De roof – Daniel Silva

De roof Boek omslag De roof
Gabriel Allon
Daniel Silva
Thriller
HarperCollins
12 mei 2015
Paperback
448
Angela Knotter

 

Gabriel Allon is in Venetië bezig met het restaureren van een oud kunstwerk, als hij een urgente oproep van de Italiaanse politie krijgt. Julien Isherwood, een excentrieke Londense kunsthandelaar en een vriend van Gabriel, dacht bij een bezoek aan het Comomeer een potentiële cliënt te treffen. In plaats daarvan vond hij een op gruwelijke wijze vermoorde man, en wordt hij nu gezien als hoofdverdachte. Om zijn vriend te redden moet Gabriel de werkelijke daders vinden - en een wereldberoemd schilderij opsporen dat met de daders is verdwenen...


Helaas niet zo’n fenomenale thriller

De uitgever heeft geen gelegenheid onbenut gelaten om De roof door Daniel Silva in de markt te zetten als een fenomenale thriller. Dat zorgt ervoor dat de verwachtingen behoorlijk werden opgeklopt. De vraag is of dat terecht is. Het aloude spreekwoord goede wijn behoeft geen krans betekent immers dat als de inhoud goed genoeg is het niet nodig is om dat zo ostentatief te benadrukken.

De roof is inmiddels de veertiende thriller met Gabriel Allon in de hoofdrol. Hij verdeelt zijn tijd tussen twee bezigheden: topspion en restaurateur van schilderijen, een opmerkelijke combinatie.
Als hij bezig is met een grote restauratieklus in Venetië wordt hij benaderd door een Italiaanse generaal die hem mededeelt dat er een moord is gepleegd op een Engelse kunsthandelaar, nabij het Comomeer. De generaal weet te vertellen dat een vriend van Allon, Julien Isherwood, als laatste in het huis van het slachtoffer is geweest maar dat deze niet de vermoedelijke dader is. De generaal gebruikt deze kennis als chantagemiddel. In ruil voor de inspanningen van Allon om een gestolen schilderij terug te vinden en dat bij de generaal te bezorgen zal hij geen geruchten de wereld in helpen die de reputatie van Isherwood te gronde kunnen richten.

Allon hapt toe. Het onderzoek is de eerste schakel in een keten van gebeurtenissen die hem door heel Europa laat reizen en die uiteindelijk eindigt in de mogelijkheid om de Syrische president enkele miljarden bloedgeld te ontfutselen.
Allon doet dat niet alleen. Hij schakelt de complete top in van de Israëlische spionagedienst, maakt gebruik van de diensten van een gewetenloze huurmoordenaar die vooral in opdracht werkt van de maffia, weet de naaste medewerkster van een Syrische topfunctionaris voor zijn karretje te spannen en hij steelt en vervalst en passant nog een van Gogh om zijn doel te kunnen bereiken.
Je moet er wat voor over hebben om de reputatie van een vriend te redden.

Gabriel Allon wordt door de auteur neergezet als een tamelijk gewetenloze, amorele controlfreak. Daniel Silva weet echter geen maat te houden. Hoe valt het te verdedigen dat de hoofdpersoon de hulp inroept van een huurmoordenaar met enorm veel bloed aan zijn handen om de reputatie van een vriend te redden? Hoe kan Allon zonder met de ogen te knipperen het leven van meerdere mensen vernietigen maar aan het slot zijn grootste succes uit zijn carrière inwisselen voor het leven van een min of meer toevallige medewerkster? Hoe kun je door het hele verhaal heen benadrukken dat Gabriel Allon altijd en overal alles onder controle heeft terwijl deze zich zo laat meeslepen in een onvoorziene reeks van gebeurtenissen?

Het eerste deel van het De roof is tamelijk eentonig. Het is een lange aaneenschakeling van sterke en stoere mannen die alleen met elkaar kunnen communiceren in de vorm van verbale krachtpatserij. Als dit gebeurt met een zekere ironie, zoals bij James Bond waarmee Gabriel Allon wordt vergeleken, is dat nog wel te verteren, doch zonder die ironie wordt het af en toe haast karikaturaal en op den duur vervelend.
Het middendeel van het boek is uitstekend: de vaart komt erin en dan laat Daniel Silva zien dat hij in staat is om een, weliswaar tamelijk onwaarschijnlijk, maar wel enorm spannend plot te bouwen. Het slot daarentegen valt dan weer wat tegen en heeft iets teveel het karakter van rozengeur en maneschijn.

De roof is ondanks de onwaarschijnlijke verhaallijn en de eendimensionale personages een heel aardige thriller, bij tijden best spannend, maar komt niet in de buurt van het predikaat fenomenaal.

Migrant in het vaderland – Ineke van Geest

Migrant in het vaderland Boek omslag Migrant in het vaderland
Ineke van Geest
Non-fictie
Walburg Pers
18 februari 2015
Paperback
159

 

Het land waar ik geboren ben, Nederlands-Indië, noem ik mijn moederland. De groene overweldigende vegetatie, de kleurrijke wereld van vogels en dieren, de slingerende rivieren, de blauwe meren, watervallen, hoge bergen, de warmte, het aardse geven mij vertrouwde en koesterende gevoelens van het veelbelovende begin van mijn leven. In de bedding van het grootse en tegelijkertijd het intieme voelde ik me veilig en bemind.
Mijn vaderland, Nederland of zoals men in Indië zei "Holland", is het gebied voor de meer afstandelijke en rationele zaken, zoals opleiding, carrière en de verdere ontwikkeling van mijn leven.
Tussen die twee "landen" bevindt zich een niemandsland: het Jappenkamp, ofwel de kolonisatie door Japan van Nederlands-Indië. Hiermee veranderden de normen en waarden fundamenteel. De overheerser bepaalde de dagelijkse gang van zaken. Noch Indië noch Holland speelde daarin een rol. We verbleven ineens in Japan. Plotseling eindigde de veiligheid en het koesterende van mijn beginjaren. Ontberingen, wreedheden, vernederingen, voedselgebrek, ziektes, verveling, op mezelf teruggeworpen zijn vormden de wetten van dit tijdperk.
Toen de draad van mijn niet-oorlogse leven weer opgepakt kon worden, zat ik op de boot naar het mij onbekende vaderland, waar voor mij de chaos pas echt begon. Mijn verzonken Atlantis was ingeruild voor een door mij als boosaardig ervaren spookland. Hoewel blank en blond, de taal sprekend dwaalde ik in een diepe duisternis rond.
Migrant in het Vaderland. Van Nederlands-Indië via het Jappenkamp naar Holland vertelt het ontroerende verhaal van Ineke van Geest.


Het onrustige leven van een ontwortelde vrouw

Ineke van Geest is een jongedame die in 1936 is geboren in Nederlands-Indië, het land dat zij haar moederland noemt. In dat land voelde zij zich geborgen en veilig, op haar gemak in een land met veel ruimte, overweldigende groene vegetatie en wilde dieren.

Aan dat geborgen gevoel kwam al op jonge leeftijd een eind toen zij, samen met haar ouders, werd opgepakt en de laatste jaren van de oorlog moest doorbrengen in een jappenkamp. Van die periode herinnert zij zich vooral de angst en het geschreeuw van de overheersers, een periode die zij niemandsland noemt.

Het gezin overleefde het kamp en werd naar Nederland gerepatrieerd. Nederland noemt zij haar vaderland, het land van de ratio, studie, werken en carrière. Het land ook waar de gordijnen dicht zijn, de blik op de wereld beperkt en soms bekrompen is, en een gesloten karakter heeft wegens de rituelen en verborgen codes die voor een buitenstaander, iemand die niet in Nederland is geboren, moeilijk zijn te doorgronden.
Hoewel zij aan alle uiterlijke voorwaarden voldeed (en deels nog steeds voldoet), blank, blond en de taal goed beheersend, bleef Nederland een spookland waar zij zich nooit echt op haar gemak heeft gevoeld.

Zij beschrijft deze gevoelens in haar eerste boek, Migrant in het vaderland. Zij maakt daarin aan het begin duidelijk hoe dat ongemak zich manifesteert. Daarna neemt zij de lezer mee op een reis naar de plaatsen uit haar verleden en verder door Azië. Via haar geboortedorp, waarvan niets meer over is, reizen we naar de plaats waar het jappenkamp heeft gestaan en trekken we zo verder door Azië. Tijdens die reis maakt zij in haar gedachten regelmatig uitstapjes naar andere plaatsen die zij in het verleden heeft bezocht.

Het lijkt erop dat zij die reis vooral maakt om enerzijds met haar demonen af te rekenen en anderzijds bij zichzelf na te gaan of de zoektocht naar haar wortels iets kunnen wegnemen van de onrust en het ongemak dat haar dagelijkse leven beïnvloedt.
Hierbij maakt zij gebruik van een alter ego, Eva. Het doet vermoeden dat dit een truc is uit zelfbescherming, een middel waarmee zij kunstmatig afstand creëert tussen de herinneringen en de emoties.

Aan het einde van die reis kijkt zij terug op het chaotische einde van de tweede wereldoorlog. Deze ging naadloos over in de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd, een misschien nog wel gevaarlijker en zeker chaotischer periode, een geschiedenis die in Nederland altijd onderbelicht is gebleven. De twijfelachtige rol van Nederland zal daaraan vermoedelijk debet zijn.

Migrant in het vaderland is een niet in alle opzichten even geslaagd boek, maar het geeft wel mooi weer hoe onrustig het leven en denken van een ontworteld mens kan zijn als die tegen wil en dank, met de oorlog als oorzaak, een leven moet leiden in een ver en vreemd land.

April 2015

Op deze pagina staat een overzicht van de boeken die ik in een maand heb gelezen met mijn persoonlijke top drie.
Hoewel de uitslag volledig subjectief is en vaststaat, kan er wel over gecorrespondeerd worden. Geef gewoon een reactie als je wilt!
Van alle boeken maak ik recensies, onder redactie van Hebban (H) maar ook zonder hun wakend oog. Misschien doe je er ook nog leuke ideeën mee op.

Nachtlicht – Peter Robinson.
Tweede deel van serie met Alan Banks. Aardig, maar wel wat voorspelbaar.
Niets is waar en alles is mogelijk – Peter Pomerantsev (H).
Intrigerend inkijkje van binnenuit in de wereld van de media in Rusland door een producent van televisieprogramma’s, waarbij de aard van de programma’s het mogelijk maakt om het luxueuze, maar vaak ook inhoudsloze, leven van de nieuwe rijken en de tamelijk trieste en wanhopige “goudzoekers” te belichten.
Het bestand – Arnon Grunberg
Enigszins deprimerend boek over Lilian, die geen boodschap heeft aan de imperfecte fysieke wereld, doch de voorkeur geeft aan het leven in de virtuele wereld waar zoiets als sociaal wenselijk gedrag minder belangrijk is.
Solar – Ian McEwan
Gaat over een Nobelprijswinnaar die in zijn werkzame leven parasiteert op die toevalstreffer en van zijn privéleven vol overgave een geweldige puinhoop maakt. Boeiend gegeven, aardig boek, maar McEwan in topvorm zou er veel meer uit hebben gehaald.
Vrouwen op het strand – Tove Alsterdal
Deze thriller gaat over de zoektocht een verdwenen journalist die onderzoek doet naar de wereld van de criminele organisaties die bootvluchtelingen voor veel geld een fraaie toekomst beloven, maar die het belangrijker vinden dat de boot heel terugkomt dan dat de mensen levend de overtocht volbrengen. Kreeg een extra wrange bijsmaak toen vlak na voltooiing de grootste ramp met bootvluchtelingen tot nu toe plaatsvond.
Dapper qua thematiek , maar niet erg sterk uitgewerkt.
De mazen van het net – David Mark
Een ijzersterk debuut van deze voormalige journalist, zie verder Lustmoorden..
Erik – Terry Pratchett
Tikje routineus verhaal van Pratchett, lang niet zo vermakelijk als veel andere boeken van hem, hoewel de wijze waarop hij mythen en legenden parodieert onovertroffen is.

En dan mijn top drie van april:

3. Ontketen je brein – Theo Compernolle. (H)
Fascinerend boek over de werking van het brein en een hartstochtelijk pleidooi voor singletasken. Mustread voor iedereen die effectiever wil zijn maar zich niet kan beheersen en teveel tijd kwijt is aan afleiders zoals smartphones en social media (en Hebban, maar dat is een goed excuus).
2. Lustmoorden – David Mark (H)
Tweede deel in de serie met in de hoofdrol rechercheur Aector McAvoy. Geen Scandinavische tobber en geen hardboiled American, doch een bescheiden en aimabele man met een stabiel gezinsleven. Saai? Nee, integendeel, de hoofdpersoon is van zichzelf al interessant genoeg. Daarnaast zijn er interessante nevenpersonages, het plot steekt goed in elkaar en David Mark heeft een soepele, prettige stijl. Dreigt een topserie te worden.
1. Onbepaald door het lot – Imre Kertesz
Belevenissen van een Joodse puber uit Hongarije die het laatste jaar van de tweede wereldoorlog in drie concentratiekampen doorbrengt, waarvan Auschwitz en Buchenwald bekend zijn.
Het boek was lange tijd controversieel. De kinderlijk onschuldige toon van de hoofdpersoon die weinig emoties toont en de wijze waarop hij vertelt over hoe goed de deportaties en het kampleven zijn georganiseerd, kunnen bij oppervlakkige lezing de onterechte indruk wekken dat er sprake is van een zekere bewondering.
Huiveringwekkend is de scene waarin Kertesz beschrijft hoe hij een dode bedgenoot (!) naast zich duldt om een dubbel rantsoen te kunnen ontvangen en dit volhoudt tot de stank van ontbinding niet meer te verdragen is.

Gouden Strop

De Gouden Strop 2016, de prijs voor het beste oorspronkelijk Nederlandstalige spannende boek, werd voor de dertigste keer uitgereikt. Tomas Ross is de initiatiefnemer van de prijs. Hij en dertien andere Nederlandse misdaadauteurs kwamen in 1986 voor het eerst bijeen om het Genootschap van Nederlandstalige Misdaadauteurs op te richten (GNM).

De te winnen prijs bestond uit een geldbedrag van € 10.000, – en een sculptuur van Marianne van den Heuvel. De Gouden Strop werd voor het eerst in 2007 uitgereikt tijdens de Avond van het Spannende Boek. Sinds maart 2012 maken De Gouden Strop en de Schaduwprijs vast onderdeel uit van de CPNB-campagne rondom spannende boeken.

Officiele website

Jaar TitelAuteur
2017Tot stofFelix Weber
2016Lieve mamaEsther Verhoef
2015De mythe van MethusalemJo Claes
2014VersleuteldDonald Nolet
2013Nacht in ParijsMichael Berg
2012Een zomer zonder slaapBram Dehouck
2011De handen van Kalman TellerGauke Andriesse
2010De minzame moordenaarBram Dehouck
2009DaglichtMarion Pauw
2008CelCharles den Tex
2007De tiende vrouwRoel Janssen
2006De macht van meneer MillerCharles den Tex
2005Dood van een soldaatJohanna Spaey
2004Groene vrijdagElvin Post
2003De zesde meiTomas Ross
2002Schijn van kansCharles den Tex
2001Zinloos geweldRené Appel
2000Het alibibureauPeter de Zwaan
1999CleopatraFelix Thijssen
1998FotofinishJac. Toes
1997De kracht van het vuurBob Mendes
1996Koerier voor SarajevoTomas Ross
1995VertragingTim Krabbé
1994Het woeden der gehele wereldMaarten 't Hart
1993VergeldingBob Mendes
1992PlaybackChris Rippen
1991De derde persoonRené Appel
1990niet uitgereikt-
1989De terugkeer van Sid StefanGerben Hellinga
1988niet uitgereikt-
1987BètaTomas Ross
1986De zaak AlzheimerJef Geeraerts

 

Vrouwen op het strand – Tove Alsterdal

Vrouwen op het strand Boek omslag Vrouwen op het strand
Tove Alsterdal
Thriller
Prometheus
3 mei 2012
Paperback
290
Bart Kraamer

 

Op een ochtend ontwaakt Terese, een jonge Zweedse vrouw, op een strand in Zuid-Spanje. Ze wankelt naar de zee en stuit op een lichaam. In een haven niet ver daarvandaan glipt een vrouw aan land. Ze is over zee gesmokkeld en uit de golven gered. Haar naam is May, maar dat zal snel veranderen. Ally, een jonge succesvolle journaliste uit New York, probeert haar man Patrick te vinden. Hij is naar Parijs gereisd om over mensenhandel en moderne slavernij te schrijven en sindsdien is er niets meer van hem vernomen. De moedige en doortastende Ally stapt op een vliegtuig over de Atlantische Oceaan om uit zoeken wat er met hem gebeurd is. Het wordt een reis naar de donkerste kanten van Europa - en diep haar eigen verleden in.

Lichte tegenvaller
Op het moment van lezen, april 2015, krijgt het boek Vrouwen op het strand van Tove Alsterdal een wrange link met de actualiteit in een weekend waarin weer honderden bootvluchtelingen het leven hebben gelaten.

Lees verderVrouwen op het strand – Tove Alsterdal

Het potlood – Guido Kees

Het potlood Boek omslag Het potlood
Guido Kees
Fantasy
Life
20 februari 2015
Paperback
245

 

Tom is een getalenteerd tekenaar, met als voorlopig doel in het leven de saaie lessen economie op school te overleven.
Hij is niet bijzonder populair en Lisa, het mooiste meisje van de klas, ziet hem niet staan.
Daar komt op slag verandering in, als zijn moeder hem een oud potlood geeft uit haar antiekwinkel. Binnen de kortste keren is zijn leven een aaneenschakeling van gevaarlijke avonturen die hij in zijn wildste dromen niet had durven bedenken. (Of waren zijn dromen juist de aanleiding?)
Hij heeft geen enkele keus dan te vechten voor zijn leven en voor dat van degenen waar hij van houdt, maar zal hij in staat zijn om het lot te keren?
Gelukkig krijgt hij hulp uit een onverwachte hoek...


Magisch potlood met ongekende krachten

Nadat zijn werkgever had aangekondigd dat de fabriek waar Guido Kees werkt in 2015 zal worden ontmanteld, besloot hij dat het nu hoog tijd werd om te proberen een droom te laten uitkomen: het opschrijven en publiceren van de verhalen die hij al langer in zijn hoofd had.
Na eerder een kort verhaal te hebben geschreven is Het Potlood zijn eerste boek.
Opvallend is dat dit boek eerst in Amerika is gepubliceerd, omdat de uitgevers aldaar alerter reageerden, en dat het vervolgens pas in het Nederlandse taalgebied is uitgebracht.

Het potlood gaat over Tom, een tiener die zich op school kapot verveelt en tijdens en na de lessen vooral bezig is met tekenen in plaats van opletten en huiswerk maken. Toch is hij slim genoeg om jaar na jaar net aan voldoende te scoren om door te mogen.
Op school is hij een buitenstaander. Zijn klasgenoten laten hem links liggen, een desinteresse die wederzijds is. Tekenen is zijn passie, hij is erg getalenteerd, de mensen in zijn omgeving zijn vooral studiemateriaal met de bedoeling tekeningen van hen te maken.

Zijn moeder heeft een antiekwinkel en krijgt op een dag wat restanten binnen van een boedel uit Boedapest. Tom gaat op onderzoek uit en vind een keurig ingepakt en nauwelijks gebruikt potlood. Aanvankelijk heeft hij wat schroom om het te gaan gebruiken maar het potlood smeekt er haast om om gebruikt te worden.
Als hij zich tijdens een les economie weer eens dodelijk verveelt kan hij het niet laten en gaat met het potlood aan de slag. De lerares heeft de pik op Tom, die liever droomt en tekent dan bezig is met de stof. Als zij hem weer eens hierop aanspreekt besluit hij een tekening van haar te maken en haar in die tekening wat katachtige trekjes te geven.

Hij heeft met deze tekening wel de aandacht getrokken van Lisa, het leukste meisje van de school met ook nog eens steenrijke ouders. Onverwacht blijkt de interesse wederzijds te zijn. De twee groeien naar elkaar toe en hun band wordt uiteindelijk meer dan vriendschappelijk.

Het potlood blijkt onvermoede krachten te hebben. De tekeningen die Tom ermee heft gemaakt zetten een reeks van gebeurtenissen in gang die het leven in het rustige stadje op zijn kop zetten en uiteindelijk voor Tom zelfs levensbedreigend worden.
Als het gevaar te groot dreigt te worden moeten zij een manier vinden om dat te stoppen. Zij vinden uit dat er maar een manier is. Tom moet zijn tekentalent weer aanspreken en daarmee tot de grenzen van zijn kunnen gaan om het gevaar te stuiten met behulp van de laatste restjes van het potlood.

Het potlood is een zeer vlot geschreven boek over een jongen met groot tekentalent en een potlood met magische krachten. Ook de ontluikende liefde tussen de introverte Tom en het droommeisje Lisa wordt mooi beschreven. Het is boeiend vanaf de eerste pagina’s en het houdt je tot het einde in de greep. De stijl is tamelijk eenvoudig, maar niet kinderlijk.
Guido Kees blijkt over het talent te beschikken om een soepel lopend verhaal te kunnen schrijven dat de aandacht nergens laat verslappen en soms haast filmisch aandoet. Het is niet verwonderlijk dat het de aandacht van filmmakers heeft getrokken.

Het potlood is in eerste instantie vooral geschreven voor wat oudere jeugd en de waardering van vier sterren is daarop gebaseerd, maar het heeft voldoende inhoud en aantrekkingskracht om ook volwassenen een paar uurtjes zeer aangenaam leesplezier te bezorgen.

Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers – Rutger Bregman en Jesse Frederik

Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers Boek omslag Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers
Jesse Fredrik, Rutger Bregman
Non-fictie
Lemniscaat
8 april 2015
Paperback
101

 

Het gebeurt niet vaak dat een wetenschap zo op haar grondvesten schudt. Sinds de financiële crisis blijkt het ene na het andere economische model, leerstuk of dogma rijp voor de prullenbak. En als er één thema is waar de oude zekerheden sneuvelen, dan is het ongelijkheid. Terwijl de Franse econoom Thomas Piketty furore maakt met zijn dikke pil over de terugkeer van het kapitaal, wijzen nu ook grote spelers als het IMF, de OESO en de Wereldbank op de gevaren van te grote welvaartsverschillen. Maar het Nederlandse debat over ongelijkheid? Dat is slaapverwekkend als altijd. 'De sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen', zegt links. Rechts haalt vervolgens de schouders op en ziet nivelleren als een kwestie van jaloezie. In dit essay doorbreken

Rutger Bregman en Jesse Frederik de patstelling. Op een reis langs oude denkers, van Aristoteles tot Marx, laten ze zien dat er niets vanzelfsprekends is aan ongelijkheid. De regels van het spel - de machtsverhoudingen, de wetten, de moraal en ga zo maar door - maken dat sommigen rijk worden en anderen arm. In de overtui - ging dat economen te weinig weten van filosofie, en filosofen te weinig van econo - mie, tillen Frederik en Bregman de discussie naar een hoger plan. Het is tijd om die oude filosofische vraag opnieuw te stellen: welke rijkdom is echt verdiend?


Mustread voor economen en politici

In de huidige tijd zijn economie en filosofie twee vakgebieden die op het eerste gezicht geheel los staan van elkaar. Dat is heel lang anders geweest. Net als andere wetenschappen heeft economie zijn wortels in de filosofie. Een van de eerste verhandelingen over economie is terug te vinden in de Ethica, een boek van de Griekse wijsgeer Aristoteles. Deze filosofische verhandeling had vooral oog voor morele aspecten van economische transacties en wordt daardoor ook gezien als een specifieke tak van filosofie, de moraalfilosofie.

In hun essay Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers, geschreven in het kader van de Maand van de Filosofie, laten de auteurs, Rutger Bregman en Jesse Frederik, zien dat economie pas relatief kort geleden is afgedreven van zijn moraalfilosofische basis. Over de echte inhoud van het begrip verdienen, dat een dubbele betekenis heeft, wordt sindsdien nauwelijks meer nagedacht. Is elk individueel inkomen en elk individueel bezit ook echt verdiend en in hoeverre is het rechtmatig dat dat wordt afgezonderd van het gemeenschappelijk bezit? Zijn de grote verschillen te rechtvaardigen als dit wordt afgezet tegen de maatschappelijke waarde van verschillende bedrijven en beroepen?
Dat is de vraag die de aanleiding vormt voor dit boek.

Ter illustratie: toen vuilnismannen in New York wegens een loongeschil het werk neerlegden vervuilde de stad in razend tempo. Na zes dagen was het geschil beslecht in het voordeel van de vuilnismannen. Toen in Ierland bankiers in staking gingen leidde dat niet tot problemen. Het geldverkeer kwam niet tot stilstand, in minder dan geen tijd waren er alternatieve geldcircuits opgetuigd. Welk beroep is dan maatschappelijk belangrijker en wie verdient meer?

Een ander voorbeeld is Apple: alle toeters en bellen van de Iphone, zoals GPS en internet, zijn ontwikkeld door mensen in loondienst van de Amerikaanse overheid. In hoeverre is het terecht dat een commercieel bedrijf daarvan de vruchten plukt en niet de gemeenschap, zeker als je weet dat dat bedrijf als dank de Amerikaanse belastingen ontwijkt, onder andere via Nederland.
Dit is een kwestie waarover in de moraalfilosofie zeker zou worden nagedacht, doch die bij de toonaangevende economen, en in hun kielzog de (neo)liberale politici, nauwelijks meer aan de orde is.

De auteurs laten overtuigend zien dat dit heel lang anders is geweest. Om het tot Nederland te beperken, hoewel ons land daarin zeker niet exclusief is: de VVD is opgericht als een partij die zich verzette tegen verrijking door enkelen over de ruggen van velen. In een relatief kort tijdsbestek heeft deze partij een ideologische draai gemaakt van 180 graden. Economisch gewin en bescherming van het bezit bepaalt nu de koers, de morele vraag wordt niet meer gesteld.

Gevolg daarvan is dat financiële ongelijkheid steeds groter wordt. Hoewel de auteurs laten zien dat dat in historisch perspectief nog wel meevalt, gaan er steeds meer stemmen op die wijzen op de gevaren van te grote ongelijkheid. Het succes van Piketty’s boek Kapitaal in de eenentwintigste eeuw is illustratief daarvoor. Doch er is meer: steeds meer economen en steeds meer economiestudenten pleiten voor de terugkeer van de morele vraag in het economisch denken en zouden het liefst bereiken dat de symbiose van economie en filosofie weer in ere wordt hersteld.

De auteurs hebben een zeer goed leesbaar boek geschreven over de verbanden tussen economie en filosofie en tussen heden en verleden, een boek dat uitstekend is gedocumenteerd en dat is geïllustreerd met aansprekende voorbeelden. Zij belichten, wanneer dat relevant is, beide kanten van de medaille en lopen daardoor niet het gevaar te kunnen worden beticht van pamflettisme

Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers is uitermate geschikt voor een brede doelgroep en zou verplicht leesvoer moeten zijn voor economen en politici.

Ultimatum – Daan en Thomas Heerma van Voss

Ultimatum Boek omslag Ultimatum
Daan en Thomas Heerma van Voss
Thriller
Prometheus
15 mei 2015
Paperback
275

 

Na de onopgehelderde moord op zijn vrouw leidt voormalig psychiater Aron Mulder een teruggetrokken leven in hun vakantiebungalow. De geruchten over zijn betrokkenheid bij de moordzaak dreven zijn cliënten weg, en ook zijn zoon Alexander, die naar New Orleans verhuisde en een andere naam aannam. Als blijkt dat Alexander verdacht wordt van de moord op zijn vriendin Nathalie Underwood, gepleegd in de moerassen van Louisiana, besluit Aron in actie te komen.
Intussen wordt de zaak Underwood onderzocht door de Amerikaanse rechercheur Hanna Vincennes, die onder druk staat van haar meerderen en de media. Ze verdiept zich in Underwoods leven, en hoe meer antwoorden van haar worden gevraagd, hoe meer zij gaat twijfelen aan het politieonderzoek.
Wat heeft deze moordzaak te maken met de moord op Arons vrouw? En is Aron op tijd om zijn zoon vrij te krijgen?

Ultimatum  is een bijzonder spannende psychologische thriller, waarin een vader en zijn zoon lijnrecht tegenover elkaar komen te staan, en een rechercheur wordt geconfronteerd met haar obsessies. De lezer wordt meegesleurd naar het bizarre snijvlak van deze levens.


Veelbelovend thrillerdebuut
De gebroeders Daan en Thomas Heerma van Voss hebben beide al enkele boeken op hun naam staan. Daarnaast zijn beiden in diverse media actief als schrijvers van verhalen en (journalistieke) artikelen.
De thriller Ultimatum is het eerste boek van hen samen.

Lees verderUltimatum – Daan en Thomas Heerma van Voss

Sporen van misdaad – Val McDermid

Sporen van misdaad Boek omslag Sporen van misdaad
Val McDermid
Non-fictie
Nieuw Amsterdam
26 februari 2015
Paperback
352
Gies Aalberts, Edwin Krijgsman

 

Lijken kunnen spreken, voor de juiste verstaander. Ze vertellen over hun herkomst, over hun leven en hoe ze aan hun einde kwamen, en door wie. Dankzij de sporen die lijken op de plaats delict achterlaten - hoe minutieus ook - is het voor forensische onderzoekers mogelijk om de meest bloedstollende gebeurtenissen te reconstrueren.
Val McDermid heeft met Sporen van misdaad een boek geschreven over professionals van over de hele wereld. Zij spreekt de beste onderzoekers over hun boeiende en vaak verrassende werk. Ze komt terecht in voormalig oorlogsgebied, high tech laboratoria en op bloederige moordlocaties. Zij verwondert zich over maden, die het tijdstip van overlijden van lijken nauwkeurig kunnen aangeven, over hoe microscopisch onderzoek naar DNA moordzaken kan oplossen en over hoe de moderne technische hulpmiddelen leiden tot de oplossingen van de gruwelijkste misdaden.

'De verhalen die je in dit boek leest, van plaats delict tot de uiteindelijk gang naar de rechter, behoren tot de meest fascinerende die je ooit zult lezen. Het drukt je met de neus op de feiten: de waarheid is altijd vreemder dan je je kunt voorstellen.'


Respect voor forensisch onderzoek!

Als je een boek van Val McDermid in handen krijgt verwacht je een goed geschreven thriller met een grote kans dat forensisch onderzoek daarin een belangrijke rol speelt.
Het idee van haar uitgever om een boek te schrijven over het werk van forensisch specialisten wekte de vroegere journalist in haar weer tot leven. Sporen van misdaad is de weerslag van een jarenlang project waarin zij met forensisch onderzoekers in allerlei disciplines heeft gesproken en die haar een kijkje in de keuken hebben gegeven.

Lees verderSporen van misdaad – Val McDermid

Spring naar toolbar